Uzasadnienie
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u pani I. S.. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. (Dz.U. nr 65 poz. 294 z późn. zm.) oraz art. 5 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Według ustaleń organu I. S. pracowała w zawodzie nauczyciela od 1967-1999, w tym od 1 września 1972 r. do 30 listopada 1997 r. w Przedszkolu nr [...] w pełnym wymiarze czasu pracy oraz od 1 grudnia 1997 r. do 31 sierpnia 1999 r. 12,5 h tygodniowo w Przedszkolu nr [...]. Skarżącą poddano badaniu na okoliczność wystąpienia choroby zawodowej. I tak orzeczeniem lekarskim Centrum Medycyny Pracy z [...] nr [...] nie rozpoznano u I. S. choroby zawodowej. Orzeczenie to oparto o badania internistyczne, laryngologiczne, foniatryczne, pirograficzne, audiometryczne, laryngostroboskopię lupową oraz analizę dokumentacji lekarskiej lekarzy leczących i wyniki wcześniej przeprowadzonych badań oraz tzw. wywiadu epidemiologicznego (o przebiegu pracy zawodowej).
U skarżącej rozpoznano dysfonię hyperfunkcjonalną, niedosłuch czuciowo-nerwowy obustronny, wadę wymowy, przewlekły nieżyt błon śluzowych nosa, stan po usunięciu migdałków podniebiennych. Jako uzasadnienie nie rozpoznania choroby zawodowej wskazano brak istotnych zmian w narządzie głosu. Odchylenia stwierdzone w górnych drogach oddechowych spowodowane są procesami zapalnymi, poinfekcyjnymi nie mających związku z narażeniem zawodowym na wysiłek głosowy. Dysfonia hyperfunkcjonalna (dh) jest spowodowana nieprawidłową emisją głosu. Niedosłuch obustronny nie może być związany z narażeniem zawodowym na wysiłek głosowy i został spowodowany czynnikami pozazawodowymi. Jakkolwiek w aktach brak jest wniosku strony to z innych dokumentów wynika, iż I. S. z powyższym orzeczeniem lekarskim się nie zgodziła. W tych okolicznościach co do stanu zdrowia strony wypowiedział się Instytut Medycyny Pracy im. prof. d-ra med.
Jerzego Nofera Przychodnia Chorób Zawodowych w Łodzi. W orzeczeniu lekarskim nr [...] rozpoznano u I. S. te same jednostki chorobowe co w orzeczeniu lekarskim I stopnia nie stwierdzając podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Według tego orzeczenia nie stwierdzono zmian organicznych w obrębie krtani, które można by uznać za następstwo nadmiernego wysiłku głosowego, a stwierdzone zmiany mają etiologię pozazawodową. Orzeczenie to nie ustosunkowało się co do wad słuchu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. S. nie zgadzając się z treścią orzeczeń lekarskich. W odwołaniu m.in. skarżąca podnosiła, że coraz gorzej słyszy i musi korzystać z aparatu słuchowego.
Rozpoznając odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...] wskazując nadto jako podstawę rozstrzygnięcia m.in. § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115 z 2002 r.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo postępowanie w tej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, gdyż zostało rozpoczęte przed wejściem w życie w/w rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. Zdaniem organu odwoławczego żadne z rozpoznanych u I. S. schorzeń nie mieści się pośród chorób zawodowych wymienionych w pkt 7 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. Schorzenia rozpoznane nie wykazywały klinicznych cech choroby zawodowej narządu głosu.
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej będąc związanymi rozpoznaniem chorobowym umieszczonym w orzeczeniu lekarskim jednostki uprawnionej nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. W tych okolicznościach skoro schorzenia rozpoznane u odwołującej nie zostały zakwalifikowane przez lekarzy jako choroby o etiologii zawodowej to organ I instancji miał podstawy do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. S.. Skarżąca przywołała argumentację przywołaną już wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to w praktyce, że sąd dokonuje oceny zgodności kwestionowanego w skardze aktu z obowiązującym porządkiem prawnym, niezależnie od jakości stawianych zarzutów i naprowadzonej w skardze argumentacji. Tymczasem organ prowadzący postępowanie w tej sprawie nie wyjaśnił i nie ustalił wszystkich okoliczności istotnie wpływających na jej rozstrzygnięcie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podobnie jak organ I-instancyjny przeoczył, iż u strony prócz choroby narządu głosu stwierdzono także uszkodzenie słuchu (niedosłuch czuciowo-nerwowy obustronny). Jednakże organy orzekające nie omówiły i nie wyjaśniły czy to schorzenie miało etiologię zawodową czy też nie i czy mieści się wśród wykazu chorób zawodowych objętych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Z okoliczności niespornych wynika, że strona zatrudniona była w przedszkolu najpierw nr [...], a potem [...].
Generalnie praca w przedszkolu wiąże się z narażeniem na hałas, lecz żadnych ustaleń w tym kierunku organy prowadzące przedmiotowe postępowanie nie poczyniły. Jakkolwiek w orzeczeniu lekarskim Centrum Medycyny Pracy z [...] zespół orzekający stwierdził, iż niedosłuch obustronny na który cierpi strona nie był związany z narażeniem zawodowym na wysiłek głosowy i został spowodowany czynnikami pozazawodowymi, to mimo odwołania strony Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w swoim orzeczeniu lekarskim z [...] nr [...] w tym zakresie się nie wypowiedział. Tymczasem choroba słuchu jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (pkt 15 załącznika do owego rozporządzenia - "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu"), które to rozporządzenie, jak słusznie zauważyły organy orzekające jest podstawą do orzekania w tej sprawie, gdyż postępowanie to zostało rozpoczęte przed wejściem w życie nowej regulacji podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania, w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz. 1115).
Reguluje to wprost § 10 ostatnio wymienionego przepisu. Reasumując organy orzekające dopuściły się uchybienia istotnie wpływającego na rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 6, 7, 8, 77, 80 i 107 § 3 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - ppsa), które w konsekwencji prowadzi do wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia i go poprzedzającego z obrotu prawnego. Zauważyć należy jak to już wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu podkreślał w uzasadnieniu swojego orzeczenia z [...] maja 2003 r. sygn. akt II SA/Po [...], podjętego wcześniej przy rozpoznaniu tej sprawy, iż orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii, bądź sprzecznej z nią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić czy już rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych.
Organ nie może oprzeć się przy tym na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z zasadami prawa albowiem nie jest zwolniony od obowiązku dokonania oceny opinii w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Jeśli opinia jest niepełna i niejednoznaczna organ orzekający zobowiązany jest wezwać biegłych do jej uzupełnienia w określonym kierunku bądź przeprowadzić dowód z opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności jakie powinny być w opinii ustalone. Generalnie bowiem podobnie jak poprzednio wydane w sprawie orzeczenia lekarskie (opinie) nie wyjaśniają przyczyn, na podstawie których uznano, iż brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski za nieobecnego sędziego
/-/P. Miładowski
MW