Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.), art. 5 ustawy z dnia 14.03.1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz art. 104 kpa uznał, że u K. P. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu stwierdzono, że na podstawie orzeczeń lekarskich i postępowania wyjaśniającego brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi podtrzymał swoje stanowisko o pozazawodowej etiologii rozpoznanych u K. P. zmian w obrębie struktury kości.
K. P. odwołał się od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu podniósł, że:
- - obsługa półtechniki była w obłokach pary z związkami fluorowymi,
- - do zadań obsługi należało również nadzorowanie wanien krystalicznych, które były spowite oparami pary z związkami fluorowymi,
- - sugerowanie, że usytuowanie autoklawu na świeżym powietrzu było w miarę bezpieczne dla obsługi jest mylne,
- - w trakcie prac badawczych został podtruty związkami fluorowymi, w wyniku czego znalazł się w WCMP - Oddział Ostrych Zatruć,
- - IMP w Łodzi nie wykonał dokładnych badań analityczno- diagnostycznych,
- - w trakcie zdjęć posługiwano się niesprawnym urządzeniem.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14.03.1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r w sprawie chorób zawodowych za chorobę zawodową uważa się schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Z akt sprawy wynika, że K. P. w okresie od [...].12.1971 r. do [...].02.1972 r. mógł być narażony na bezpośredni kontakt z fluorem lub jego związkami podczas prac doświadczalnych. Na podstawie kompleksowych badań wykonanych przez jednostki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, nie znaleziono w układzie kostnym Skarżącego zmian patologicznych typowych dla osteofluorozy. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, który ponownie analizował sprawę potwierdził swoje stanowisko i uznał o pozazawodowej etiologii zmian gęstości mineralnej w obrębie struktury kości, przyjmując za ich przyczynę współistniejącą chorobę wątroby i cukrzycę.
Na powyższą decyzję K. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w wyniku pracy przy instalacji doświadczalnej uległ zatruciu związkami fluorowymi, co objawiło się w postaci żółtaczki mechanicznej i przebywał w Szpitalu Miejskim na oddziale Chorób Zawodowych w okresie od [...].02 do [...].03.1972r, co stwierdza jego narażenie na związki fluorowe Państwowa Inspekcja Pracy w piśmie z dnia [...].01.1986r. Podczas przebywania na oddziale ostrych zatruć nie wykonano dokładnie badań analityczno- diagnostycznych, jak również niewłaściwie przeprowadzono wywiad na temat przyczyny zatrucia tj. nie uwzględniono działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Skarżący stwierdził także, że nie zrobiono mu kompleksowych badań na poziomie tkanki- komórki i wpływu fluoru na całokształt jego zdrowia. Nadto nie przeprowadzono analitycznych badań krwi i moczu na obecność związków fluoru, nie uwzględniono wyników badań przeprowadzonych na osteoporozę wskazujących na odwapnienie kości i wpływu przebytego zatrucia związkami fluoru na skład i budulec kości. W uzasadnieniu jednostki kontrolne nie podały do jakiego okresu odnosi się przeprowadzony wywiad epidemiologiczny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień pociągających za sobą konieczność jej uchylenia.
W myśl § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983r nr 65, poz. 294 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem)za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Ust. 2 cytowanego wyżej przepisu stanowi, że przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe.
Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową.
Rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej.
W niniejszej sprawie orzeczenia jednostek służby zdrowia jednoznacznie stwierdziły, że brak jest podstaw do rozpoznania u Skarżącego następstw przebytej w 1972r zawodowej ekspozycji na fluor i jego związki.
Jak wynika z zebranego materiału K. P. był pracownikiem Zakładu Doświadczalnego Produktów Nieorganicznych " [...]" sp. z oo. w okresie od 1.10.1970r do 23.04.1972r w Oddziale Usług Technologicznych na stanowisku aparatowego, a następnie w warsztacie mechanicznym na stanowisku ślusarza narzędziowego. Wykonywał bieżące konserwacje urządzeń oraz prace remontowe. Od [...].12.1971r do [...].02.1972r został oddelegowany przez macierzysty zakład do pracy przy obsłudze instalacji półtechnicznej do ciśnieniowej krystalizacji fluorku glinu z kwasu fluorokrzemowego i wodorotlenku glinowego. Doświadczenia prowadził zespół badawczy Instytutu Chemii Nieorganicznej. Prace te odbywały się na wolnym powietrzu, autoklaw znajdował się na terenie P. Z. N. F., produkujących wówczas m.in. super fosfat i fluorek glinu metodą klasyczną (bezciśnieniową).
Z orzeczenia Centrum Medycyny Pracy z dnia [...].06.2002r (k.14 akt administracyjnych) wynika, że w wyniku przeprowadzonych u Skarżącego badań nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Po ponownym przeanalizowaniu całej dokumentacji oraz wyników badań WCMP nie znalazł podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - fluorozy, przede wszystkim ze względu na brak jakichkolwiek cech klinicznych tego schorzenia.
Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...].11.2002r, po obserwacji w kierunku zatrucia fluorem zawiera stwierdzenie, że wyniki przeprowadzonych badań nie dają podstaw do rozpoznania następstw przebytej w 1972r zawodowej ekspozycji na fluor i jego związki.
Wyniki badań zdjęcia kości udowej i ramieniowej (zdjęcia dostarczone: miednicy, kręgosłupa lędźwiowego). Kość ramieniowa i udowa oraz kość miednicy i kręgosłupa nie wykazują zmian charakterystycznych dla osteofluorozy. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w piśmie z dnia [...].01.2004r wyjaśnił, że orzeczenie lekarskie zostało przygotowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18.11.1983r. Poza badaniami podmiotowymi i przedmiotowymi, badaniami biochemicznymi i radiologicznymi Instytut dysponował dokumentacją lekarską.
Skarżący w odwołaniu od decyzji z dnia [...].03.2003r podnosi, że po kilkunastoletnim okresie pogarszania się Jego stanu zdrowia, w wyniku ciągle powtarzających się dolegliwości, przeprowadzono na Jego prośbę badania analityczne krwi i moczu. Stwierdzono wówczas obecność związków fluoru. Z kolei w skardze do Sądu twierdzi, że takich badań nie przeprowadzono. Zachodzi tu sprzeczność. Bezsporny jest fakt, że takie badania zostały przeprowadzone. Wynika to jednoznacznie z wyjaśnień IMP w Łodzi z dnia [...].01.2004r, w którym stwierdzono, że dysponowano wynikami badań biochemicznych, w tym profilem glikemii, morfologią krwi. Okoliczność tą potwierdza Skarżący w tymże odwołaniu.
Skarżący podnosi także,że jednostki kontrolne, które przeprowadziły wywiad epidemiologiczny nie podały jakiego okresu on dotyczy tj. 1971 - 1972r czy 2004r. Okoliczność ta jest wyjaśniona albowiem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny poinformował, że Skarżący był zatrudniony z Z. D. P. N. " [...]" w Instytucie Chemii Nieorganicznej od [...].10.1970r do [...].04.1972r w Oddziale Usług Technologicznych na stanowisku aparatowy oraz od [...].04.1972r do [...].10.1994r w Warsztacie Mechanicznym na stanowisku ślusarza. W czasie dochodzenia epidemiologicznego potwierdzono, że w 1972r Skarżący pracował przy otrzymywaniu fluorku glinowego przez okres 1 miesiąca. Były to prace naukowo- badawcze (na wolnym powietrzu) - otrzymywanie fluorku glinowego z kwasu fluorokrzemowego i wodorotlenku glinowego - brak pomiarów środowiskowych. Dotyczy to okresu 1971r do 1972r.
Skarżący twierdzi, że w związku z tym, iż Instytut Medycyny Pracy w Łodzi nie wykonał wszystkich badań, jego opinie medyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji nie są miarodajne. Z zebranego materiału dowodowego, w tym orzeczeń Medycyny Pracy w Łodzi wynika, że przeprowadzono wszystkie niezbędne badania w tym: badania podmiotowe, przedmiotowe, badania biochemiczne i radiologiczne. Nadto analizowano dostarczoną przez Skarżącego dokumentację, w tym 4 spośród 36 zdjęć rtg kręgosłupa, kończyn i płuc.
Skarżący podnosił także to, że badania radiologiczne przeprowadzono niesprawnym aparatem rentgenowskim powtarzając kilka razy to samo zdjęcie. Również i ten zarzut nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Z informacji IMP wynika, że badania wykonano sprawnym urządzeniem a konsultujący lekarz radiolog nie kwestionował jakości wykonanych radiogramów.
Skarżący w okresie od [...].11.1965r do [...].01.1966r był leczony w Państwowym Szpitalu Klinicznym z powodu żółtaczki hemolitycznej, powiększenia śledziony i zapalenia płuc. Wówczas również został poddany zabiegowi usunięcia śledziony. Nawrót żółtaczki hemolitycznej obserwowano w lutym 1972r i z tego powodu Skarżący był hospitalizowany w Szpitalu Miejskim od [...] lutego do [...] marca 1972r. Wtedy wydano zalecenie o " przeciwwskazaniach do pracy w styczności z czynnikami szkodliwymi". Kolejna hospitalizacja miała miejsce w okresie od [...] września do [...] października 1991r z powodu rozległego oparzenia chemicznego i w oddziale chirurgicznym od [...] do [...] czerwca 2002r w związku z leczeniem zabiegowym z powodu krwawienia z żylaków przełyku w przebiegu marskości wątroby wywołanej zakażeniem wirusem typu B. Instytut Medycyny Pracy dysponował wynikami badań biochemicznych w tym profilem glikemii, morfologią krwi i radiogramem klatki piersiowej z dnia [...].08.2002r, esofagogastroduodenoskopią z dnia [...].11.2001r a także zaświadczeniem o stanie zdrowia z Poradni Rehabilitacyjnej wydanym w dniu [...].07.2002r.
Okoliczności te upoważniają do ustalenia pozazawodowej etiologii rozpoznanych zmian w obrębie struktury kości, przyjmując z przeważającym prawdopodobieństwem związek między zaburzeniami gęstości mineralnej kości z rozpoznaną chorobą wątroby i cukrzycą.
W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia, na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8, oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia. W niniejszej sprawie orzeczenia upoważnionych jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznania chorób zawodowych stwierdzają, że brak jest podstaw do rozpoznania następstw przebytej w 1972r zawodowej ekspozycji na fluor i jego związki. Jednostki te nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - fluorozy, przede wszystkim ze względu na brak jakichkolwiek cech klinicznych tego schorzenia.
Z informacji zawartych w dochodzeniu epidemiologicznym wynika, że Skarżący był narażony na związki fluoru w okresie od [...].12.1971r do [...].02.1972r czyli przez niespełna dwa miesiące. Organy państwowej inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem chorobowym zawartym w orzeczeniach jednostek służby zdrowia upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji.
Wynika to bezspornie z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. I tak w orzeczeniu NSA z dnia 23.07.2003r, I SA 108/03 LEX nr 160259 Sąd stwierdził, że " organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby". Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.05.2001r.
I SA 1801/00, LEX nr 77663). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organy nie miały podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej albowiem nie zostały spełnione przesłanki wymagane przepisami rozporządzenia. Nie stwierdzono bowiem u Skarżącego choroby zawodowej.
W świetle zebranego materiału dowodowego zaskarżona decyzja jest zasadna albowiem została ona wydana zgodnie z przepisami prawa i nie zawiera uchybień pociągających za sobą konieczność jej uchylenia.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy a z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 513, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak
IH/