Uzasadnienie
Dnia 15 października 2004 r. M.R. skierowany został na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. Określono, że podejrzenie choroby zawodowej wiąże się z zatrudnieniem u byłego pracodawcy: Z.E.P. - A. - K. S.A. Po badaniach przeprowadzonych w Centrum Medycyny Pracy, Ośrodek w K., dnia [...] wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzony u Zainteresowanego ubytek słuchu nie jest typowy dla objawów klinicznych przewlekłego urazu akustycznego. Na skutek odwołania złożonego przez M.R., został on poddany ponownym badaniom w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera. Dnia [...] wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. Stwierdzono u Zainteresowanego obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.
Wskazano, że schorzenie to znajduje się pod numerem 21 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115, dalej: Rozporządzenie). Określono, że do rozwoju ubytku słuchu doszło w okresie zatrudnienia w [...] S.A.
Decyzją z dnia [...], nr [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził u M.R. obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Organ wskazał, że z pisma zakładu pracy z dnia 9 czerwca 2005 r. wynika, że Zainteresowany pracował w narażeniu na hałas: o poziomie 91-97 dB(A) w latach 1970-1977, poziomie równoważnym od 79 do 80 dB(A) w latach 1999-2003. Z opracować wyników pomiarów hałasu, wykonanych przez Laboratorium Badań Srodowiskowych na stanowisku obchodowego sprężarek występował hałas o poziomie równoważnym 90 dB(A) - pomiary wykonane w IV kwartale 1984 r., 87 dB(A)- pomiary wykonane 05.08.1987 r., 06.04.1992 r., 83 dB(A) - pomiary wykonane 22.07.1998 r.Inspektor Powiatowy uznał, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy pracą na w/w stanowiskach, a rozpoznaną chorobą.
Od decyzji odwołał się pracodawca - Z.E. P.-A. - K. SA. Wskazał, że Zainteresowany był narażony na hałas ponadnormatywny do dnia 5 marca 1999 r., zaś zakończył pracę dnia 15 października 2003 r.
Dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uznał, że wobec rozpoznania jednostki chorobowej zawartej w wykazie chorób zawodowych oraz potwierdzonego wieloletniego narażenia na hałas, zasadne było stwierdzenie u Zainteresowanego choroby zawodowej.
Pismem z dnia 24 października 2005 r. były pracodawca Zainteresowanego wniósł skargę do sądu administracyjnego, żądając uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Powiatowego. Podniósł, że w okresie od dnia 5 marca 1999 r. praca wykonywana była w warunkach, gdy norma hałasu nie była przekraczana. Poz. 21 załącznika do Rozporządzenia wskazuje zaś na 2-letni okres na rozpoznanie choroby zawodowej od dnia ustania narażenia zawodowego. Dla Zainteresowanego okres ten upłynął dnia 5 marca 2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania, M.R. w piśmie z dnia 15 grudnia 2005 r. zwrócił się do sądu z wnioskiem o nieuwzględnienie skargi, a w konsekwencji jej oddalenie. Zarzucił, że od wskazanej przez Skarżącego daty 5 marca 1999 r. nie nastąpiła żadna zmiana w poziomie hałasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący zarzucił, że w przedmiotowej sprawie przekroczony został maksymalny, określony w załączniku do Rozporządzenia, okres na stwierdzenie choroby zawodowej. W ocenie Sądu, argument ten jest chybiony.
Art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998, nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: kp) zawiera delegację ustawową, zgodnie z którą Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
- 1) szczegółowe zasady postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposób ich dokumentowania, a także zakres informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy,
- 2) wykaz chorób zawodowych,
- 3) szczegółowe zasady postępowania dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w tych sprawach.
Na podstawie pkt. 2 i 3 przytoczonego przepisu, Rada Ministrów wydała stanowiące podstawę rozstrzygania organów w niniejszej sprawie Rozporządzenie.
Art. 92 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, a upoważnienie to powinno określać zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Porównanie zakresu Rozporządzenia, z przytoczoną wyżej delegacją ustawową prowadzi do wniosku, iż ustawodawca nie przewidział możliwości ustanowienia w Rozporządzeniu norm odnoszących się do okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych. mimo to, w załączniku do Rozporządzenia (w formie tabelarycznej) zamieszczona została kolumna druga, zatytułowana: "Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego".
Wskazać więc trzeba, że ani w pkt. 2 ani 3 art. 237 § 1 kp, nie zostało zawarte upoważnienie dla Rady Ministrów dla określenia okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. W szczególności, stanowienia przepisów w tym zakresie nie można opierać na pkt. 3 artykułu 237 § 1 kp, gdyż regulacja wprowadzająca analizowany okres nie ma charakteru proceduralnego, lecz materialnoprawny.
Art. 178 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Regulacja taka powtórzona została również w art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Jak słusznie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2000 r., SA/Rz 215/99, LEX nr 44240, w judykaturze przyjmuje się, że sądy są uprawnione do badania czy akt podustawowy jest zgodny z ustawą i w przypadku stwierdzenia niezgodności, mogą odmówić zastosowania w konkretnej sprawie takiego przepisu.
W przedmiotowej sprawie Skarżący oparł swój zarzut na kwestii przekroczenia wskazanego w załączniku do Rozporządzenia okresu. W ocenie Sądu, opartej na przedstawionych wyżej rozważaniach, wprowadzenie przez Radę Ministrów powołanej przez Skarżącego regulacji, nie miało stosownej podstawy w akcie wyższego rzędu. Dlatego też wskazywana przez Skarżącego przesłanka negatywna nie może mieć zastosowania do oceny sytuacji uczestnika postępowania, u którego stwierdzono chorobę zawodową.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności Sąd nie dopatrzył się uchybień, które miałyby skutkować usunięciem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus za nieobecnego sędziego
/-/ E.Makosz-Frymus
KP