Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło R. S. wydania kserokopii dokumentów wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. –dalej "Kpa") w każdym stadium postępowania organy administracji publicznej obowiązane są umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Dalej organ wskazał, iż strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, iż posiada interes prawny w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów dokumentu z akt sprawy.
Organ wyjaśnił, iż ustalenie ważnego interesu strony należy do organu administracji publicznej prowadzącego daną sprawę, jednakże oświadczenie strony powinno mieć dla określenia interesu strony podstawowe znaczenie. Dlatego "strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony" (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1997 r., I SA/Łd, 302/96, niepubl.).
Organ podniósł, iż wnioskodawca nie uzasadnił w jakikolwiek sposób potrzeby i konieczności wydania z akt uwierzytelnionych odpisów, a tylko wskazanie ważnego interesu obligowałoby SKO w L. do dokonania na rzecz wnioskodawcy ww. czynności uregulowanych w art. 73 § 2 Kpa. W ocenie organu nie może za ważny interes zostać uznana argumentacja wnioskodawcy, iż potrzebę swą uzasadnia "możliwością uzyskania profesjonalnej oceny prawnej przez bezstronną pomoc prawną", w sytuacji gdy istnieje możliwość zapoznania się z dokumentem w siedzibie Kolegium.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył R. S. wskazując, iż we wniosku wyjaśnił do jakich potrzeb występuje o wydanie mu poszczególnych odpisów, a nie całości dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż według przepisu art. 73 § 2 Kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca jako ważny interes strony wskazał możliwość uzyskania profesjonalnej oceny prawnej przez bezstronną pomoc prawną. Zdaniem SKO powyższa okoliczność ta nie może być potraktowana jako ważny interes strony w rozumieniu art. 73 § 2 Kpa. Zwrócić należy uwagę na to, że wnioskodawca jedynie wskazuje na możliwość skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej. Wnioskodawca nie wskazuje natomiast żadnych konkretnych okoliczności. które uzasadniałyby wydanie z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu kwestionariusza wywiadu środowiskowego.
Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca nie sprecyzował także w jakiej sprawie pomoc prawna miałaby zostać udzielona, oraz jakie znaczenie przy udzielaniu owej pomocy ma treść wnioskowanego dokumentu.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył R. S. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, iż we wniosku został wykazany ważny interes prawny. Skarżący wyjaśnił, iż odpis dokumentu był mu niezbędny celem uzyskania oceny prawnej. Skarżący podniósł, iż organy uporczywie uchylają się od obowiązku wydania odpisów utrwalonych i uwierzytelnionych w formie dokumentu informacji zawartych na oryginale dokumentu. Zdaniem strony organ ma obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów, gdy strona nie ma możliwości sporządzenia i uwierzytelnienia odpisów dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienia w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Podstawa materialno-prawną wydanego w niniejszej sprawie postanowienia stanowił art. 73 § 2 Kpa.
Zgodnie z art. 73 § 2 Kpa, strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego reprezentowane jest jednolite stanowisko, że strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ - rozpatrując takie żądanie - dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony i w innej sprawie zaistniał ważny interes strony (tak m.in. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 3 czerwca 1997 r. I SA/Łd 302/96, LEX 29358, wyrok NSA z 29 marca 2001 r. II SA 2580/2000, Wokanda 2002/1/26).
Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że art. 73 § 2 Kpa odnosi się jedynie do sytuacji, kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu niezbędny jest do wykorzystania w innym postępowaniu lub w celu przedłożenia go innemu organowi. Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych jest niewystarczające. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2007 r. I OSK 1319/2006, publ. LEX nr 364669).
Powyższe oznacza to, że żądanie musi być skonkretyzowane w stopniu umożliwiającym organowi ocenę jego zasadności dla potrzeb rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie skarżący występując do organu o sporządzenia kserokopii wywiadu środowiskowego potwierdzonego za zgodność z oryginałem uzasadnił to faktem, iż jest to mu niezbędne do uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej. Na powyższą okoliczność skarżący powołał się również w odwołaniu jaki i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organ słusznie odmówiły skarżącemu wydania uwierzytelnionego odpisu wywiadu środowiskowego. Sąd podziela pogląd organu, iż skarżący powołując się na konieczność uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej nie sprecyzował jakie znaczenie przy udzielaniu owej pomocy ma treść wnioskowanego dokumentu.
Ponadto zauważyć należy, iż skarżący nie jest pozbawiony wolności i ma prawo na podstawie art. 73 § 1 Kpa przeglądać akta na każdym etapie postępowania oraz sporządzać z nich notatki i odpisy, a organ jest obowiązany umożliwić mu powyższe.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.