Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Burmistrz R. przyznał K. N. (zwanej dalej również "skarżącą") prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko poniżej 18 roku M. S. na okres os [...] grudnia 2016 r. do [...] września 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Burmistrz R. w podstawie prawnej podając art.10 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 pkt. 11 oraz art. 4, art. 5, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 25, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195; zwanej dalej "u.p.p.w.d."), rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U. z 2016 r., poz. 214), art. 104, art. 107 § 4, art. 108, art. 130 § 4 Ustawy z dnia 14. czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") uchylił " wypłatę świadczeń: Świadczenie wychowawcze na dziecko: M. S. z dniem [...].12.2016 r."
Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu, że warunkiem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego, które w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Organ ustalił, że zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącej rodziny, gdyż uzyskała ona prawo do wypłaty zasiłku macierzyńskiego z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] listopada 2016 r.. Dodatkowo D. S. (ojciec dziecka) podjął zatrudnienie w Spółce A. od [...] listopada 2016 r. (wynagrodzenie za miesiąc grudzień 2016 wyniosło [...] zł netto). Organ I instancji obliczył, iż dochód na członka rodziny skarżącej wynosi obecnie [...] zł, co uzasadniało zmianę decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego.
W odwołaniu K. N. stwierdziła, że zgodnie z zaświadczeniem o zarobkach za miesiąc grudzień miesięczne wynagrodzenie wynosiło [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 14, pkt 19, art. 5 u.p.p.w.d. oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 214) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione jest od spełniania kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. na kwotę [...]zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie i w art. 4 ust. 4 u.p.p.w.d. na kwotę [...]zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Określone tym przepisem kryterium stanowi nieprzekraczalną granicę dochodu, od której ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków.
Dalej Kolegium wskazało, że definicji dochodu należy poszukiwać definiowania w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2015 r., póz. 114 ze zm.; zwanej dalej "u.s.r.").
Kolegium stwierdziło, że jeżeli w trakcie pobieranego świadczenia zmieni się sytuacja materialna czy osobista strony, tj. wystąpią okoliczności, które mają wpływ na prawo do tego świadczenia, zgodnie z treścią art. 27 u.p.p.w.d. właściwy organ może bez zgody strony uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia.
Jak ustaliło Kolegium skarżąca uzyskała prawo do wypłaty zasiłku macierzyńskiego z KRUS w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] listopada 2016 r. Dodatkowo ojciec dziecka podjął zatrudnienie od [...] listopada 2016 r. i uzyskał wynagrodzenie za grudzień w kwocie 1425,21 zł netto. Kolegium ustaliło miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę na kwotę 808,40 zł. Tym samym w ocenie Kolegium przekroczone zostało kryterium dochodowe., uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. N. wyjaśniła, że dostarczone do organu zaświadczenie o wysokości uzyskiwanych zarobków zostało błędnie wystawione. W dniu [...] stycznia 2017 r. do organu dostarczono prawidłowe zaświadczenie. Pomimo tego organy nie uwzględniły nowego zaświadczenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Podstawę prawną zmiany decyzji o przyznaniu świadczenia wychowawczego stanowi art. 27 ust. 1 u.p.p.w.d. Z przepisu tego wynika, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia wychowawczego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego, członek rodziny nabył prawo do świadczenia wychowawczego w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie wychowawcze lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że za koniecznością uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze przemawia zmiana sytuacji dochodowej rodziny skarżącej. W ocenie organów dochód uzyskany przez męża skarżącej powoduje przekroczenie kryterium dochodowego.
Wobec powyższego omówienia wymagają przesłanki przyznania świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1). Z kolei stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł.
Jak wynika z art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. pod pojęcie dochodu oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. przez dochód członka rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3. W myśl natomiast art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Ponadto wyjaśnić należy, że z art. 2 pkt 20 u.p.p.w.d. wynika, że przez uzyskanie dochodu rozumie się uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit. c), a także uzyskanie zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników (lit. h).
W rozpoznawanej sprawie Kolegium uzasadniając konieczność uchylenia decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze wskazało zmianę sytuacji dochodowej rodziny skarżącej. W ocenie Kolegium na zmianę sytuacji dochodowej rodziny skarżącej miał wpływ uzyskanie przez skarżąca prawa do zasiłku macierzyńskiego z KRUS w wysokości zł miesięcznie od dnia 29 listopada 2016 r. Na zmianę sytuacji dochodowej rodziny skarżącej miało też w ocenie Kolegium wpływ uzyskanie przez męża skarżącej dochodu spowodowanego uzyskanie zatrudnienia. Wysokość dochodu uzyskane z tytułu zatrudnienia została ustalona przez organ na podstawie zaświadczenia o dochodach wystawionego przez pracodawcę. Zaznaczyć należy, na co zwracała uwagę skarżąca już na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, że w aktach sprawy znajdują się dwa zaświadczenia o dochodach męża skarżącej, w wskazane w nich kwoty dochodu różnią się od siebie.
W zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2017 r. jako kwotę dochodu wskazano [...] zł, natomiast w zaświadczeniu z dnia [...] stycznia 2017 r. kwotę tą określono na [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby Kolegium w należyty sposób wyjaśniło rzeczywistą wysokość dochodu uzyskanego przez męża skarżącej, przyjmując za wiarygodny dokument z dnia [...] stycznia 2017 r., nie odnosząc się jednocześnie do drugiego z przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie dla wyniku rozpoznawanej sprawy, że kryterium dochodowe przekroczone zostało przez skarżącą o niespełna [...] zł. Nie odniesienie się przez Kolegium do całości materiału dowodowego oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a następnie do jego rozpatrzenia. Tylko na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej może ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie Kolegium nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego, bowiem nie odniosło się do informacji wynikających z zaświadczenia o dochodach z dnia [...] stycznia 2017 r., a w konsekwencji nie wykazało w sposób wiarygodny, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaświadczeniu z [...] stycznia 2017 r.
Ponownie rozpatrując sprawę obowiązkiem Kolegium będzie wszechstronna ocena materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. Niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy będzie wyjaśnienie rozbieżności wynikających z obydwu przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń o dochodach uzyskanych przez jej męża i dokonanie oceny wiarygodności tych dokumentów.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 780 ze zm.) orzekł jak w sentencji.