Uzasadnienie
W dniu 01 września 2006 r. B. S.-P. złożyła za pośrednictwem Komornika Sądowego w C. wniosek o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej na dwoje swoich dzieci J. i P. P. We wniosku wskazała jednocześnie, iż prócz niej i dwójki dzieci rodzinę tworzą J. J., z którym pozostaje w nieformalnym związku oraz ich wspólna córka M. J. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego świadczeń alimentacyjnych zasądzonych od byłego męża- D. P. na rzecz jego dzieci J. i P. P..
Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy C., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., na podstawie art. 2 pkt 5 lit.a, ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) odmówił B. S.-P. przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej od dnia 01 września 2006 r. na dzieci J. P. oraz P. P. Zdaniem organu Wnioskodawczyni wychowuje dzieci wspólnie z ojcem jednego dziecka, wobec czego nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji wywodząc, że przez osobę uprawnioną- zgodnie z art. 2 pkt. 5 lit. a ww. ustawy- należy rozumieć osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl art. 3 pkt 17 tej ustawy osoba samotnie wychowująca dziecko oznacza pannę, kawalera, wdowca, wdowę, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie, co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S.-P. złożyła w ustawowym terminie. Podkreśliła, iż powyższa decyzja jest rażąco krzywdząca dla Jej dzieci, a ustawa o zaliczce alimentacyjnej nie jest zgodna z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie w sprawie w związku z pytaniem prawnym, z jakim wystąpił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 2 pkt 5 lit.a i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22.04.2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (art. 27 pkt 2 lit. "g") z art. 18, 32 ust 1, art. 71 ust 1 Konstytucji RP oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. nr 120 z 1991 r. poz. 526 ze zm.).
Ponieważ dnia 23 czerwca 2008 r. pod sygn. P 18/06 Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie, a jego ogłoszenie nastąpiło w Dzienniku Ustaw nr 119 poz. 770 z dnia 7.07.2008 r. – dnia 12 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podjął postępowanie w sprawie. Termin rozprawy został wyznaczony na dzień 09 października 2008 r.
W dniu 22 września 2008 r. do tutejszego Sądu wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] uchylająca w całości zaskarżoną decyzję własną nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. oraz decyzję nr [...] wydaną dnia [...] września 2006 r. Jednocześnie organ II instancji rozstrzygnął sprawę merytorycznie i przyznał zaliczki alimentacyjne na dzieci J. P. i P. P. za okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. po 300 zł miesięcznie dla każdego z nich. W piśmie procesowym z 10.09.2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 161. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
- 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 i uchylenia jej (por. wyrok NSA z 25.10.2005- II OSK 85/05). W przypadku uwzględnienia przez organ skargi w całości w trybie art. 54 § 3 ustawy ppsa Sąd stwierdza, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. postanowienie WSA w Warszawie- II SA/Wa 191/06). Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości, aż do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. P 18/06 uwzględniło skargę, uchylając decyzję własną z dnia [...].11.2006 r. nr [...] oraz decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...].09.2006 r. nr [...] odmawiającej przyznania zaliczki alimentacyjnej dla J. i P. P. oraz rozstrzygnęło merytorycznie żądanie, wprawdzie już po dniu rozpoczęcia rozprawy, bowiem ta odbyła się 12.12.2007 r. Należy jednak stwierdzić, że to naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy i jest usprawiedliwione tym, że organ nie mógł w trybie autokontroli rozstrzygać w sprawie przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Ponieważ jednak zaskarżona decyzja została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego to w konsekwencji postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu należało orzec - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. o jego umorzeniu.
/-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ M. Dybowski
JH