Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 21 lutego 2008r. wydał wyrok, w którym oddalił skargę wniesioną przez M.R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżąca celem skutecznego złożenia skargi kasacyjnej na urzędowym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z którego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej wysokości 3.202,81 zł. (2.650,84 netto). Wnioskodawczyni oświadczyła, iż posiada mieszkanie o pow. 46 m2 oraz oszczędności w kwocie 2.500 zł. Z dodatkowych informacji wynika również, iż miesięczne koszty związane z opłatami za energię elektr., wodę, leki, czynsz, c-o, abonament TV i telefon wynoszą łącznie ok. 920 zł. Ponadto Wnioskodawczyni ponosi koszty leczenia sanatoryjnego w kwocie ok. 3000 zł. rocznie i udziela pomocy finansowej córce wychowującej 7 dziecko z przebytą białaczką.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r.
II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze, uwzględniając informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, iż M.R. nie może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów jak i nie może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość bieżących dochodów (2.650,84 netto) przy deklarowanych wydatkach związanych z opłatami za energię elektr., wodę, leki, czynsz, c-o, abonament TV i telefon wynoszących łącznie ok. 920 zł./mc, kosztach leczenia sanatoryjnego (250 zł/mc) oraz wydatkach na wyżywienie w zupełności wystarczają na pokrycie zarówno kosztów sądowych związanych ze złożonym już wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem jaki i ewentualną skargą kasacyjną (wpis) oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Wspomnieć należy bowiem iż zgodnie z §18 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.
Nr 163, poz. 1348 ze zm.) minimalna stawka za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 (240 zł.), a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Koszty te w całości można pokryć z oszczędności wynoszących 2.500 zł. Odnosząc się do złożonej przez Skarżącą deklaracji, iż do jej miesięcznych wydatków należy również pomoc finansowa córce i jej 7 letniemu dziecku, pomijając fakt, że wnioskodawczyni nie określiła wysokości tej pomocy stwierdzić należy, iż koszty te nie należą do wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika bowiem, aby córka której udzielana jest pomoc finansowa prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz z wnioskodawczynią.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
AT