Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2009 r. A. i B. M. wnieśli o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu samochodu Mercedes [...], zarejestrowanego dnia [...] r. (k. 24 akt sądowych). Pismem z dnia [...] r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent Miasta [...]) poinformował, że organ rejestrujący pojazd nie może zwrócić części opłaty za wydaną kartę pojazdu. Trybunał Konstytucyjny stwierdził wprawdzie w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r.- U 6/04, że przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. (Dz. U. 137/03/1310) ustalający opłatę w wysokości 500 zł jest niekonstytucyjny, ale zachował w mocy obowiązywanie tego przepisu do dnia 30 kwietnia 2006 r. Ostatecznie opłata w wysokości 500 zł obowiązywała do dnia 15 kwietnia 2006 r., bowiem z tym dniem weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. 59/06/421), ustalające nową wysokość opłaty - 75 zł.
Pismo zostało opatrzone pouczeniem o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, po uprzednim wezwaniu na piśmie, do usunięcia naruszenia prawa. Pismo doręczono A. M. (na adres obojga Wnioskodawców) dnia [...] r. (k. 25 akt sądowych). W aktach brak dowodu doręczenia pisma B. M. Dnia [...] r. (data nagłówkowa pisma, data prezentaty organu administracji: [...] r.) B. i A. M. złożyli skargę na pismo Prezydenta Miasta [...] o numerze wskazanym w rubrum postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga nie została poprzedzona pisemnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie za art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm. dalej ppsa), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W szczególności kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ppsa). Artykuł 3 § 2 pkt 1 ppsa przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach.
Artykuł 52 § 1 ppsa ustanawia zasadę, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Jedynie jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z czynnością z zakresu administracji publicznej organu, zatem Skarżący winni byli - przed wywiedzeniem skargi do Sądu - wezwać Prezydenta Miasta, reprezentowanego przez [...], do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym każdy ze Skarżących dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podjęciu tej czynności. Wezwanie do usunięcia naruszenia jest bowiem warunkiem niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi na czynności organów administracji publicznej.
Niewyczerpanie przed wniesieniem skargi do sądu drogi przewidzianej w powołanym wyżej przepisie, musi prowadzić do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, jako niedopuszczalnej (T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2005 s. 87 t. 75, s. 235 t. 1 s. 240 t. 12; J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W. Pr. 2006 s. 178 uw. 7c).
W rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, że A. M. nie wyczerpał środków zaskarżenia. Po otrzymaniu dnia [...] r. pisemnej odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, Skarżący bowiem wniósł dnia [...] r. skargę, za pośrednictwem organu, do Sądu, mimo nie wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa). Wobec B. M. termin z art. 52 § 3 ppsa w ogóle nie zaczął płynąć, bowiem organ nie doręczył B. M. pisma z dnia [...] r. a w aktach brak innego dowodu, by się dowiedziała bądź mogła dowiedzieć o tym akcie. W kpa brak przepisu, który czyniłby skutecznym doręczenie pisma tylko jednemu z małżonków mimo, że stronami postępowania są oboje małżonkowie (art. 40 § 1 i 3 kpa; wyrok NSA z 29.5.2003 r.- II SA/Gd 1735/00). B. M. nie uczyniła swego męża A. M. pełnomocnikiem w sprawie, choć jest to możliwe w postępowaniu administracyjnym (art. 33 § 1 i 2 kpa) a także sądowoadministracyjnym (art. 35 § 1 ppsa).
Pouczenie winno być zrozumiałe dla adresata nie będącego prawnikiem. W niniejszej sprawie winno wskazywać, że każda ze stron, nie zadowolona z aktu bądź czynności, winna wezwać Prezydenta Miasta [...] - reprezentowanego przez [...], w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma lub dnia, w którym strona mogła się dowiedzieć o podjęciu czynności, na piśmie do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa). W przypadku niezadowolenia z odpowiedzi organu, każdy ze skarżących może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...], w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usuniecie naruszenia prawa (art. 53 § 1 i 2 w zw. z art. 52 § 3 ppsa).
W terminie 7 dni od otrzymania niniejszego postanowienia A. M. może złożyć Prezydentowi Miasta [...] - reprezentowanemu przez [...], na podstawie art. 58 § 1 kpa wniosek o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa i równocześnie z tym wnioskiem wezwać Prezydenta Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa). Jeżeli B. M. o podjęciu innej czynności w postaci pisma z dnia [...] r. dowiedziała się przed dniem [...] r., może również w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego postanowienia złożyć Prezydentowi Miasta [...] - reprezentowanemu przez [...] na podstawie art. 58 § 1 kpa wniosek o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa i równocześnie z tym wnioskiem wezwać Prezydenta Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa). Jeżeli natomiast o tej czynności dowie się dopiero w dniu doręczenia niniejszego postanowienia, może w terminie 14 dni na piśmie wezwać Prezydenta Miasta [...] do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa). W odpowiedzi na owo wezwanie Prezydent Miasta [...] winien pouczyć każdego ze Skarżących o sposobie i terminie wywiedzenia skargi do WSA w Poznaniu (art. 53 § 1 i 2 w zw. z art. 52 § 3 ppsa).
Wobec niewyczerpania przed wniesieniem skargi wymaganego toku instancji, należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa skargę odrzucić jako niedopuszczalną.
/-/ M. Dybowski