Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 960/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie stwierdził u G. U. choroby zawodowej.
Organ doręczając powyższą decyzję pouczył skarżącego o prawie wniesienia odwołania do Głównego Inspektora Sanitarnego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Główny Inspektor Sanitarny stwierdził niedopuszczalność odwołania wskazując w uzasadnieniu, iż decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał jako organ odwoławczy, a co za tym idzie od decyzji tej stronie przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie odwołanie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ponownie nie stwierdził u G. U. choroby zawodowej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł G. U. wnosząc o jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny wydanej w niniejszej sprawie decyzji wskazać należy, iż decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał jako organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zatem na mocy art. 16 Kpa decyzja W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. jest decyzją ostateczną. W tym miejscu wskazać należy, iż decyzje ostateczne w rozumieniu Kpa to decyzje, od których nie służy odwołanie, a zatem te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Do decyzji ostatecznych należy zaliczyć decyzję organu pierwszej instancji, w stosunku do której upłynął termin złożenia odwołania i nie został przywrócony w przepisanym trybie, decyzję wydaną przez organ odwoławczy (organ drugiej instancji) oraz decyzje ostateczne z mocy wyraźnego przepisu prawa materialnego.
Zwrócić również należy uwagę, iż fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłącznie decyzji organu II instancji nie zmienia faktu, iż organ ten rozpoznając sprawę ponownie w dalszym ciągu działa jako organ odwoławczy i jego rozstrzygnięcia są orzeczeniami ostatecznymi.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż wszystkie decyzje wydane dacie [...] kwietnia 2011 r., a które nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, i odnoszą się do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego są dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, skoro dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Przy czym zauważyć należy, iż dla przyjęcia, że wystąpiła przesłanka nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, należy stwierdzić tożsamość obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że sprawa musi dotyczyć tych samych podmiotów (względnie ich następców prawnych), tego samego przedmiotu - tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski.Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 10, 2009, s. 601).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Decyzja ta dotyczy, bowiem sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, przy czym nie zachodzą przesłanki, o których mowa w myśl § 2 tego artykułu.
Tożsamość podmiotowa i przedmiotowa spraw nie budzi wątpliwości. Obie decyzje organ wydał w II instancji w odniesieniu do G. U. i w przedmiocie odmowy stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Nie zmieniły się również okoliczności faktyczne sprawy. Fakt wydanie przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowienia o niedopuszczalności odwołania nie ma żadnego wpływu na powyższą ocenę.
W tym miejscu wskazać należy, iż art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa obliguje sąd do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa orzekł jak w sentencji. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ponadto wskazać należy, iż w tej sytuacji poza oceną i rozważaniami pozostaje zasadność zarzutów skargi, które zmierzają do kontroli prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Rozpoznanie tych zarzutów w świetle stwierdzonych wad czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną (tak T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis 2005, str. 461).