Uzasadnienie
Sygn. IV SA/Po 415/04
Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich, działający z upoważnienia Zarządu Województwa [...], decyzją z dnia [...]listopada 2003 r. nr[...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. nr 71 poz. 838 ze zm.), art. 89 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. nr 58 poz. 515 ze zm.) oraz na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 4-6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2003 r. nr 14 poz. 144 ze zm.) w związku z § 2-§ 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. nr 32 poz. 262), obciążył M. P. U. T.-S. Ch.W. karą pieniężną w wysokości 12 240 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu [...] lipca 2003 r. na drodze wojewódzkiej nr 182 w kilometrze 51+810 przeprowadzono kontrolę pojazdu marki IVECO 190-33 nr rej. [...]z naczepą marki SAM BRANDYS-27,24CT nr rej. [...], która wykazała przekroczenie dopuszczalnych nacisków dwóch osi, tj. osi drugiej o 31,44 kN i osi 5 o 19,71 kN, co zostało potwierdzone w protokole zatrzymania i kontroli nr [...]. Protokół ten stanowił podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Wszystkie urządzenia pomiarowe, przy pomocy których przeprowadzono ważenie posiadały świadectwa legalizacji i kalibracji, a równość stanowiska kontroli pomiarów została sprawdzona przez uprawnionego geodetę i potwierdzone protokołem. Stanowisko do ważenia pojazdów zostało przygotowane zgodnie z wymogami § 3 pkt 2 i 3 załącznika do zarządzenia nr 30 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r.(Dz.Urz.Mi.Prob. z 2000 r. nr 6 poz. 40). Użyte do kontroli wagi posiadały świadectwa legalizacji zgodnie z przepisami metrologicznymi (zarządzenie nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2,3 i 4 ogólnego przeznaczenia (Dz.Urz.Mi.Prob. nr 10 poz.26).
Droga Województwa nr 182 posiadała oznakowanie zgodne z obowiązującym rozporządzeniem Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. nr 170 poz. 1393).
Wskazano ponadto, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, by nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Okoliczność, że masa całkowita pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnych norm jest bez znaczenia w sprawie, a gdyby nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdu, to obciążenie karą pieniężną byłoby odpowiednio wyższe. Brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialność właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm.
Organ powołał się na treść art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych i wyjaśnił, że przepis ten jednoznacznie określa obowiązek naliczenia kary pieniężnej za przejazd bez zezwolenia po drogach publicznych pojazdów o masie i naciskach przekraczających dopuszczalne wielkości i nie przewiduje żadnych wyjątków w tym zakresie.
W odwołaniu od tej decyzji M. P. podniósł, że w protokole z ważenia pojazdu podano fikcyjnie dane co do wielkości przekroczenia dopuszczalnego nacisku na piątą oś ważonego pojazdu i tą fikcyjną wartość przytoczono w wydanej decyzji. W związku z tym, zdaniem odwołującego się, przekroczenie nacisku na piątej osi zawyżono aż o 7,50 kN. Ponadto M.P.zwrócił uwagę na to, że różnica pomiędzy naciskami na poszczególne osie dochodzi do 30 kN, a ładunek na pojeździe był ściśle ułożony i masa całkowita pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej masy. Świadczy to, zdaniem odwołującego się, o niesprawności wag. W związku z tym M.P. wniósł o unieważnienie decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych obowiązującymi w dacie jej wydania, a także jest zgodna z obecnym stanem prawnym określonym art. 13 ust. 1 pkt 2 i 13g ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 9 grudnia 2003 r. (Dz.U. nr 200 poz. 1953).
Organ odwoławczy stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano prawo i wymierzono karę. Przedłożone protokoły kontroli oraz świadectwa legalizacyjne i kalibracyjne aparatury pomiarowej wskazują na prawidłowość przeprowadzonej kontroli.
Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na to, że M.P. miał okazję brania czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji. Wskazana w odwołaniu niezrozumiałość pomiarów została wyjaśniona w decyzji organu odwoławczego i nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że łączny dopuszczalny tonaż pojazdu nie jest każdorazowo równoznaczny z brakiem nadmiernego nacisku na pojedynczą oś. Kwestia związana z wysokością wymierzonej kary leży poza kompetencją organu II instancji i wynika wprost z taryfikatora określonego przez ustawodawcę, stanowiącego załącznik do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 9 grudnia 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 200 poz. 1953), przy czym wysokość kar, ani zasady ich nakładania nie zmieniły się w związku z wejściem w życie nowelizacji z 9 grudnia 2003 r.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2004 r. M. P. podniósł, że masa całkowita pojazdu nie została przekroczona, do masy całkowitej zabrakło 3,81 tony. Ponadto skarżący zarzucił, że w Polsce brak możliwości sprawdzenia nacisku poszczególnych osi. Wskazując na wysokość kary oraz sytuację rodzinną i majątkową skarżący wniósł o umorzenie kary lub jej zmniejszenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnej, tzn. ocenia prawidłowość zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracyjne.
Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organy I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym ruchu pojazdu, którego masa, nacisk osi lub wymiary z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych. Natomiast art. 13g tej ustawy stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, a wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy.
Pojazd skarżącego o numerze rejestracyjnym [...] poddano kontroli w dniu [...] lipca 2003 r. na drodze wojewódzkiej nr 182. W wyniku tej kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków dwóch osi, co zostało potwierdzone w protokole zatrzymania i kontroli z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]. Protokół ten kierujący pojazdem podpisał bez zastrzeżeń.
Przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzono na osi 2 i 5 czyli na osi pojedynczej i na osi składowej. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. nr 32 poz. 262) oś pojedyncza to oś oddalona od sąsiedniej o więcej niż 1,8 m lub dwie osie sąsiednie oddalone od siebie o mniej niż 1 m, a oś składowa to zespół dwóch lub więcej osi, w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest niemniejsza niż 1 m i nie większa niż 1,8 m..
Na drodze wojewódzkiej nacisk osi na drogach nie może przekraczać 80 kN. W przypadku osi pojedynczej kontrola wykazała obciążenie 111,44 kN czyli przekroczenie wyniosło 31,44 kN (111,44 kN – 80 kN). Zgodnie z pkt 4 ppkt 1 lit. d załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych kara pieniężna za takie przekroczenie wynosi 6 600 zł. W przypadku osi składowej osi wielokrotnej przy rozstawie osi powyżej 1,30 m do 2,00 m, taki rozstaw wykazał pomiar co do osi piątej, kontrola wykazała nacisk wynoszący 92,21 kN, a więc przekroczenie wyniosło 19,71 kN (92,21 kN -80 kN), a kara pieniężna 5 640 zł (pkt 4 ppkt 4 lit. d cyt. załącznika).
Skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, a w związku z tym, w świetle wyżej przytoczonych przepisów, wymierzenie określonej w zaskarżonej decyzji kary pieniężnej jest zgodne z prawem.
Z treści art. 13g ustawy o drogach publicznych jednoznacznie wynika obowiązek nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Przepis ten nie daje żadnych możliwości odstępstw, bądź uznaniowego traktowania sprawy. Nałożenie kary jest niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu (wyrok NSA z 23.04.1999 r. sygn. II SA 1838/98, wyrok NSA z 13.05.1998 r. sygn. II SA 358/98, wyrok NSA z 23.01.1998 r. sygn. 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (wyrok NSA z 22.04.1998 r. sygn. II SA 1421/97).
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/E.Kręcichwost-Durchowska
KP