Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez R. S. na pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...]
Powyższe postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 08 listopada 2018 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło "zażalenie" R. S. dotyczące pisma Pani Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego "z dnia 22 października 2018 r. nr [...] z prezentatą tego organu (MOPR) w L. datowaną dn. 25-10-2018 r. z dniem wpływu l.dz. [...]". R. S. w piśmie z dnia 08 listopada 2018 r. zakwestionował jednocześnie kilka kwestii. Po pierwsze – wskazał, że składa zażalenie dotyczące pisma Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...] zarzucając Prezesowi Kolegium naruszenie przepisów proceduralnych w związku z wydaniem tego pisma. Wskazanym pismem z dnia 22 października 2018 r. nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego przekazał Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie "skargę" R. S. na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia 06 września 2018 r. nr [...] Niezależnie od wskazanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania pismem z dnia 22 października 2018 r., R. S. podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania pismem Koordynatora MOPR w L. z dnia 30 października 2018 r. Ponadto Skarżący wskazał na "brak powiadomienia o wszczęciu postępowania", a także na fakt braku doręczenia - przez Kolegium - pisma z dnia 22 października 2018 r. nr [...] Żądaniem pisma z dnia 08 listopada 2018 r. objęto również "wyjaśnienie i zajęcie stanowiska w sprawie niedopełnienia obowiązków proceduralnych przez wskazane w zażaleniu organy", tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Koordynatora MOPR w L..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez R. S. na pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...] przekazujące odwołanie R. S. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia 06 września 2018 r. nr [...] i informujące ten organ, że w braku podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a. w ciągu 7 dni należy odesłać Kolegium pełne akta sprawy.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że na podstawie art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) zażalenie służy na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi. Podkreślono, że zaskarżone pismo nie stanowi postanowienia i k.p.a. nie przewiduje od niego zażalenia. Z tej też przyczyny wniesione zażalenie należało uznać za niedopuszczalne.
W przewidzianym prawem terminie R. S. wniósł skargę do sądu administracyjnego wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało jego zażalenia z dnia 08 listopada 2018 r. "w części dotyczącej niewykonania czynności proceduralnej poprzez niedoręczenie pisma Prezesa SKO". Skarżący wskazał, że Kolegium rozpoznając zażalenie całkowicie pominęło aspekt braku doręczenia Skarżącemu pisma z dnia 22 października 2018 r. R. S. podkreślił, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu doręczenia jemu tego pisma.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, wyjaśniając, że pismo którego fakt doręczenia R. S. kwestionuje zostało przesłane mu do wiadomości zwykłym listem, bowiem miało ono charakter jedynie informacyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kwestią bezsporną w sprawie pozostaje, że pismo z dnia 08 listopada 2018 r. zatytułowane "zażalenie" R. S. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem sporządzonym 08 listopada 2018 r. R. S. poruszył kilka kwestii. Na wstępie zażalenia z dnia 08 listopada 2018 r. R. S. wskazał, ze dotyczy ono "pisma Pani Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wskazanym numerze. W piśmie z dnia 08 listopada 2018 r. Skarżący podniósł zarzut naruszenia "przepisów proceduralnych wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego" dotyczący: pisma Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r., pisma Koordynatora MOPR w L. z dnia 30 października 2018 r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Opisana w skardze, istota sporu sprowadza się do zasadności pominięcia przez Kolegium, przy rozpatrywaniu zażalenia na pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...], kwestii braku doręczenia Skarżącemu odpisu tego pisma do wiadomości.
Wyjaśniając motywy wydanego przez Sąd rozstrzygnięcia, należy wyjaśnić, że jak wynika z treści sporządzonego 08 listopada 2018 r. pisma, R. S. składając wskazane pismo zakwestionował jednocześnie kilka kwestii.
Po pierwsze – wskazał, że składa zażalenie dotyczące pisma Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...], zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych w związku z wydaniem tego pisma.
Po drugie - niezależnie od powyższego, R. S. podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania pismem Koordynatora MOPR w L. z dnia 30 października 2018 r.
Po trzecie - niezależnie od powyższych zarzutów Skarżący wskazał na "niedopełnienia obowiązków proceduralnych przez wskazane w zażaleniu organy", domagając się wyjaśnienia i zajęcia stanowiska w sprawie niedopełnienia obowiązków proceduralnych przez wskazane w zażaleniu organy.
Na mieszany charakter złożonego pisma wskazuje sam Skarżący podnosząc w złożonej w niniejszej sprawie skardze, że domaga się on uchylenia postanowienia Kolegium zważywszy, że Kolegium (SKO) w L. nie rozpatrywało jego zażalenia - w części - "dotyczącej niewykonania czynności proceduralnej, poprzez nie doręczenie mi pisma z dnia 22 października 2018". W złożonej skardze R. S. szeroko opisał wadliwe działanie Kolegium, które nie wyjaśniło przyczyn braku doręczenia Skarżącemu pisma z dnia 22 października 2018 r.
Wyjaśnić trzeba, że zaskarżone w niniejszej sprawie (o sygn. IV SA/Po [...]) postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczy tylko pierwszej ze wskazanych powyżej spraw, tj. zażalenia na pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...]
Druga z kwestii, tj. dotycząca naruszenia przepisów postępowania pismem Koordynatora MOPR w L. z dnia 30 października 2018 r. została załatwiona przez Kolegium postanowieniem, które zostało przez Skarżącego zaskarżone do tutejszego Sądu, a sprawa została zarejestrowana pod sygn. IV SA/Po [...].
Trzecia kwestia - wyjaśnienia i zajęcia stanowiska w sprawie niedopełnienia obowiązków proceduralnych przez wskazane w zażaleniu organy - nosi znamiona skargi powszechnej dotyczącej działania samego Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Prezydenta M. L., na podstawie upoważnienia którego działa Dyrektor MOPR w L.. Zgodnie z art. 227 k.p.a. zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników może być przedmiotem skargi powszechnej. Skarga ta wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania i ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Postępowanie w sprawie tego typu skarg ma cechy samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego i kończy się czynnością materialno-techniczną, określoną w art. 238 § 1 k.p.a., informującą stronę o sposobie załatwienia skargi (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2692/11).
Mając na uwadze fakt, że intencją pisma z dnia 08 listopada 2018 r. było - również - złożenie skargi dotyczącej działalności Kolegium oraz Dyrektora MOPR w L., należy wyjaśnić, że na podstawie art. 228 k.p.a. skargi powszechne składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.
Na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. co do zasady w przypadku skargi na działanie prezydenta miasta organem właściwym jest rada gminy. Natomiast na podstawie art. 229 k.p.a. w zw. z art. 3a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. 2018, poz. 570) w przypadku skargi na działanie Kolegium - bo tego wątku dotyczy argumentacja złożonej w niniejszej sprawie skargi - organem właściwym do rozpoznania skargi powszechnej jest Prezes Rady Ministrów i do tego organu Skarżący winien był skierować swoje zarzuty dotyczące nienależytego wykonywania zadań przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Należy wskazać, że jakkolwiek R. S. pismo z dnia 08 listopada 2018 r. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego - to w zakresie - dotyczącym skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez ten organ, jak i przez Prezydenta M. L. z upoważnienia którego działa Dyrektor MOPR Kolegium nie było właściwe do rozpoznania sprawy i powinno było ją przekazać właściwym organom (art. 231 k.p.a.).
Ustosunkowując się do argumentacji skargi, wyjaśnić trzeba, że podnoszone przez Skarżącego należyte wykonywanie działań Kolegium nie mogło stanowić przedmiotu kontroli sądowoadministracyjnej wywołanej skargą na postanowienie.
Jakkolwiek, bowiem jednym pismem z dnia 08 listopada 2018 r. R. S. poruszył trzy sprawy, to każda z nich podlega odrębnemu rozpatrzeniu przez - właściwy - organ. W sprawie zażalenia dotyczącego pisma Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...], Kolegium wydało postanowienie zaskarżone w niniejszej sprawie. I – w związku z zarejestrowaną pod sygn. IV SA/Po [...] skargą - Sąd był uprawniony do badania zgodności z prawem - tego tylko - postanowienia. Nie ulega przy tym w ocenie Sądu wątpliwości, że Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło kwestię wniesionego zażalenia na pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 października 2018 r. nr [...] stwierdzając, że jest ono niedopuszczalne. Prawidłowo wskazano, że na podstawie art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej jako: k.p.a.) zażalenie służy na wydane w toku postępowania postanowienia, gdy kodeks tak stanowi.
Skoro zatem k.p.a. nie stanowi o prawie złożenia zażalenia na pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to złożone przez R. S. zażalenie należało uznać za niedopuszczalne. Prawidłowo orzeczenie to zapadło w formie postanowienia, o czym stanowi art. 134 k.p.a.
Z tej przyczyny Sąd, stwierdziwszy, że - zaskarżone postanowienie - odpowiada prawu, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302) orzekł o oddaleniu skargi w całości.
Skarżący ma jednak prawo zwrócić się do Kolegium o udzielenie informacji w sprawie nadania biegu złożonej przez niego skardze powszechnej na nienależyte wykonywanie zadań przez wskazane w piśmie z dnia 08 listopada 2018 r. organy, ewentualnie zwrócić się bezpośrednio do Prezesa Rady Ministrów, który sprawuje nadzór administracyjny nad samorządowymi kolegiami odwoławczymi, obejmujący m.in. rozpatrywanie skarg na pozaorzeczniczą działalność kolegiów.