Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania M.L. zasiłku pielęgnacyjnego dla KL. na okres od [...] listopada 2005 r. do [...] października 2007 r. w wysokości [...]zł miesięcznie.
Przyznając zasiłek pielęgnacyjny na podstawie art. 16 ust. 1-4, art. 24 i 26 ustawy o świadczeniach rodzinnych Burmistrz P. podał, iż zasiłek pielęgnacyjny przysługuje, między innymi, niepełnosprawnemu dziecku. Stwierdził, że na podstawie złożonego wniosku oraz zgromadzonej dokumentacji wnioskodawca spełnia warunki do jego otrzymania.
Od decyzji Burmistrza P. M.L. wniosła odwołanie, podnosząc, iż zgodnie z orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka z dnia [...] października 2005 r. niepełnosprawność K.L. datuje się od urodzenia. W szpitalu, w którym skarżąca urodziła dziecko, nie została poinformowana o jego stanie zdrowia. W ocenie M.L. powinna ona niezwłocznie otrzymać skierowanie do specjalisty co umożliwiło by jej wcześniejsze wystąpienie i otrzymanie zasiłku. Z uwagi na powyższe – zdaniem skarżącej – organ powinien przyznać zasiłek pielęgnacyjny co najmniej od trzeciego miesiąca życia dziecka.
Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż zasiłek pielęgnacyjny został przyznany zgodnie z wnioskiem skarżącej złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej w P. w dniu [...] listopada 2005 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255). Organ wskazał, iż początkowym terminem wypłaty zasiłku jest data wpływu wniosku, a końcowym data określająca dzień, na który wydano orzeczenie. Orzeczenie wydano do dnia [...] listopada 2007 r. W ocenie organu drugiej instancji, Burmistrz P. załatwił sprawę prawidłowo, przywołał i zastosował obowiązujące przepisy prawa, co doprowadziło do właściwych ustaleń.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę wniosła M.L. Podniosła, iż nie może się zgodzić z rozstrzygnięciem organu, ponieważ jej dziecko jest niepełnosprawne od daty urodzenia. Uzupełniając skargę pismem z dnia [...] maja 2006 r. podała nadto, iż jest matką samodzielnie wychowującą dzieci i utrzymującą rodzinę. W ocenie skarżącej, nie przyznając synowi zasiłku od daty urodzenia zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności organ uchybił normom konstytucyjnym, w szczególności art. 30 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd może wydać orzeczenie na niekorzyść skarżącego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie Sąd dostrzegł rażące uchybienie art. 129 § 2 w zw. z art. 16 oraz art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.). Na podstawie akt administracyjnych Sad ustalił, iż decyzja została doręczona skarżącej M.L. dnia [...] listopada 2005 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania – zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. (przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia doręczenia decyzji, a upływ ostatniego dnia uważa się za koniec terminu) – upłynął [...] grudnia 2005 r. (art. 129 § 2 k.p.a.) Odwołanie zostało natomiast wniesione dnia [...] grudnia 2005 r., a więc po terminie, gdy decyzja stała się już ostateczna (art. 16 k.p.a.). Organ odwoławczy obowiązany był w takim przypadku wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.).
Sąd wyjaśnia, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem z decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.).
Sąd wskazuje również, iż wnosząca odwołanie nie wystąpiła o przywrócenie terminu w trybie art. 58 k.p.a. Podnoszone okoliczności dotyczą merytorycznych kwestii wiążących się z wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, lecz nie uprawdopodobniają przyczyn powodujących złożenie odwołania z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. oraz art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.
/-/I.Kucznerowicz /-/J.Stankowski /-/P.Miładowski
KP