Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej PPIS lub organ I instancji), na podstawie art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm. - dalej upzp), w związku z art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 2960r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 - dalej kpa) - uzgodnił pod względem higienicznym i zdrowotnym warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zjazdu publicznego z drogi powiatowej nr [...] wraz z budową drogi dojazdowej do gruntów rolnych oraz terenów użytkowanych przez Zakład Wydobywania i Uszlachetniania Kruszywa na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w [...] - zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm).
Postępowanie w sprawie o ustalenie warunków zabudowy opisanych wyżej zostało wszczęte na wniosek inwestora tj. Zakładu Wydobywania i Uszlachetniania Kruszywa z siedzibą w [...] z dnia...11.2013r.
Na powyższe postanowienie uzgadniające [...]r. zażalenie złożył profesjonalny pełnomocnik uczestnika postępowania - Stowarzyszenia [...] (dalej Stowarzyszenie lub skarżący) zarzucając temu orzeczeniu brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i arbitralność wydanego rozstrzygnięcia. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i odmowę uzgodnienia warunków zabudowy. W szczególności zarzucono, że postanowienie zostało oparte na ogólnikowej analizie dokumentacji i na założeniu, że inwestycja nie będzie wnosić dodatkowych uciążliwości na tereny sąsiadujące pod względem zanieczyszczeń powietrza, hałasu i drgań; w projekcie nie zostały przewidziane żadne zabezpieczenia np. ekrany akustyczne lub dodatkowe nasadzenia.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2014r., nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej WPWIS lub organ II instancji) - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ wydając rozstrzygnięcie powołał się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa. W uzasadnieniu zaznaczył, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia, gdyż zarzuty podniesione w nim są bezzasadne. Określenie oddziaływania inwestycji na środowisko ma miejsce na etapie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach wydania decyzji o,środowiskowych uwarunkowaniach, a z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika, że inwestycja powinna być prowadzona w sposób chroniący interesy osób trzecich.
Skargę na to postanowienie złożyło Stowarzyszenie reprezentowane przez adwokata, zarzucając naruszenie art. 106 § 1 i 4 kpa w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez zajęcie przez organ stanowiska mimo nie prowadzenia przez niego żadnych czynności pozwalających na ocenę zagadnienia przedstawionego do uzgodnienia, oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego poprzez arbitralność rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia PPIS i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że oba organy dopuściły się analogicznych uchybień, nie dokonując rzeczywistej oceny przedstawionego do uzgodnienia zagadnienia i rozstrzygając bez należytego zebrania i rozważenia materiału dowodowego. Uczynił to mimo przedstawienia przez skarżącego konkretnych zarzutów i wątpliwości. Organ powinien określić czy istnieją dodatkowe zagrożenia dla wartości chronionych w zakresie działania organów sanitarnych i dopiero wtedy zająć stanowisko.
W odpowiedzi na skargę WPWIS wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty podobne jak w uzasadnieniu swego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w niej wywiedzione.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwanej w dalszej części również: "ppsa"), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zostało dotknięte wadą powodującą jego nieważność.
W świetle art. 53 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu nadanym przez art. 70 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, która (z pewnym wyjątkiem) weszła w życie z dniem 17 lipca 2010 r., w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego decyzje wydaje się po uzyskaniu odpowiednich uzgodnień, dokonywanych w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie od decyzji uzgodnieniowej przysługuje wyłącznie inwestorowi. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 upzp przepisy art. 51 ust. 3, art. 52, art. 53 ust. 3 - 5 a, art. 54, art. 55 i art. 56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Zasadnicza zmiana treści art. 53 ust. 5 upzp polegała na ograniczeniu kręgu podmiotów legitymowanych do wniesienia zażalenia na postanowienie o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Do momentu wejścia w życie ustawy z dnia 7 maja 2010 r. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonywano w trybie art. 106 k.p.a., przez co każda strona postępowania administracyjnego była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. Od dnia 17 lipca 2010 r. wprowadzono natomiast regulację szczególną względem przepisu art. 106 § 5 k.p.a. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu art. 53 ust. 5 u.p.z.p. zażalenie na postanowienie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przysługuje wyłącznie inwestorowi.
Stosownie do treści art. 80 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych do spraw o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek inwestora, który może być złożony najpóźniej w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W niniejszej sprawie brak było takiej potrzeby, gdyż postępowanie zostało wszczęte i prowadzone już pod rządami przepisów w nowym brzmieniu.
Należało zatem przyjąć, iż ustawodawca na etapie rozstrzygania kwestii incydentalnych w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy legitymację do złożenia zażalenia przyznał wyłącznie inwestorowi. Zatem wniesienie zażalenia przez inny nieuprawniony podmiot stanowić winno podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, bowiem pochodzi od podmiot, który nie miał podstaw prawnych do jego złożenia.
W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie, nie będąc inwestorem, złożyło zażalenie na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], które dokonało uzgodnienia w zakresie ochrony higienicznej i zdrowotnej projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Stwierdzić więc należało, że obwiązujące w tym zakresie przepisy czyniły wniesione przez Stowarzyszenie zażalenie nieskutecznym i niedopuszczalnym, co powinien wziąć pod rozwagę organ orzekający w II instancji.
Po zmianie upzp i wyeliminowaniu prawa do wnoszenia zażaleń przez inne strony niż inwestor, postanowienie uzgadniające może być skutecznie zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji "głównej" (czyli decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Zgodnie z art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Zaskarżone postanowienie, jako wydane bez podstawy prawnej, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, należało wyeliminować z obiegu prawnego.
Na koniec wskazać trzeba, że z istoty kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika, iż stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) czyni zbędną potrzebę dokonania przez sąd merytorycznej oceny zarzutów zawartych we wniesionej przez stronę skardze (tak słusznie np. wyrok NSA z dnia 15 września 2011 r., II GSK 777/10, LEX nr 966211).
Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ppsa, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ppsa.