Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 26 kwietnia 2007r. wydał wyrok oddalający skargę wniesioną przez G.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. G.L. celem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej na urzędowym formularzu wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2007r. przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wyznaczony pełnomocnik – radca prawny M.P. w piśmie z dnia 6 lipca 2007r. oświadczył, iż nie widzi podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym skarżąca pismem z dnia 10 lipca 2007r. wniosła własną skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, które odrzucone zostały postanowieniem tut. Sądu z dnia 20 lipca 2007r. G.L. w dniu 31 lipca 2007r. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, w związku z czym Sąd w dniu 3 sierpnia 2007r. przyznał skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia zażalenia. Wyznaczony w sprawie pełnomocnik – radca prawny Z.P. pismem dnia 8 października złożył jednak skargę kasacyjną od wyroku tut Sąd z dnia 26 kwietnia 2007r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 października 2007r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu (zażalenie na postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 listopada 2007r.) a następnie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2008r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez radcę prawnego Z.P.
W terminie otwartym do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 22 stycznia 2008r. G.L. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż Skarżąca będąc osobą bezrobotną prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jej utrzymania są środki otrzymywane z pomocy społecznej w kwocie 247 zł. Na potwierdzenie powyższych danych Wnioskodawczyni przedłożyła kserokopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy oraz kopię decyzji MOPR z dnia 18 grudnia 2007r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego w kwocie 247 zł na okres styczeń - marzec 2008r.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r.
II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącej, a w szczególności fakt utrzymywania się ze środków pomocy społecznej, stwierdzić należy że G.L. nie może z własnych środków pokryć wydatków związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Uwzględniając więc konieczność sporządzenia zażalenia przez kwalifikowanego pełnomocnika, stwierdzić należy iż Skarżąca może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Uwzględniając sytuację procesową zwrócić należy jednak uwagę, iż wyznaczony w sprawie pełnomocnik uprawniony będzie wyłącznie do ewentualnego wniesienia zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 22 stycznia 2008r. Prawo do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2007r. zostało już bowiem "skonsumowane" przez radcę prawnego M.P. poprzez złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
JH