Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Starosta [...] cofnął A. P. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, B1, AM potwierdzone dokumentem prawa jazdy o nr [...] nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) – dalej: "u.k.p." oraz art. 104, 107 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.".
Organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. na wniosek Prokuratury Rejonowej w K. skierował A. P. na badanie lekarskie na podstawie art.99 ust.1 pkt 2 lit.b u.k.p. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu [...] grudnia 2019 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], stwierdzające istnienie u A. P. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, B1, AM, które zostało mu odebrane w dniu [...].12.2019 r.
A. P. wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając jej naruszenie art.10 § 2 i 3 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, brak adnotacji w aktach sprawy co do przyczyn wynikających z toczącego się postępowania; naruszenie art.81 k.p.a. poprzez uznanie wszystkich okoliczności faktycznych za udowodnione, domagał się przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków i opinii biegłego z medycyny pracy oraz biegłego z zakresu uzależnień. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach Kolegium podało, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z [...] listopada 2019 r. nr [...] zostało wydane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i wiąże zarówno organ, który skierował osobę na badanie, jak i osobę badaną. Skoro treść wskazanego wyżej orzeczenia jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości, to obowiązkiem organu, wynikającym z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., było wydanie decyzji o cofnięciu odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami. Wyjaśnienia i zarzuty wniesione przez odwołującego nie mogły mieć wpływu na treść decyzji organu I instancji. Organy administracji nie są bowiem uprawnione do kwestionowania treści orzeczenia lekarskiego, ani do merytorycznej oceny stanu zdrowia kierowcy i jego wpływu na zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organy nie posiadają stosownej wiedzy medycznej, pozwalającej na ocenę słuszności wydanego przez uprawnionego lekarza orzeczenia lekarskiego.
Orzeczenie taki stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, korzystającym przy tym z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, A. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy i nieprzeprowadzenie wszystkich zawnioskowanych przez skarżącego dowodów; naruszenie art.11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich przesłanek jakimi kierował się organ; naruszenie art.15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez powierzchowne uzasadnienie decyzji; naruszenie art.136 k.p.a. w zw. z art.75 § 1 k.p.a. oraz art.76 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w odwołaniu; naruszenie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji przy brakach w materiale dowodowym. W uzasadnieniu skargi uargumentował wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c P.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad i naruszeń, co skutkowało oddaleniem skargi.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341, ze zm. – u.k.p.), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został skierowany na badania lekarskie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. na wniosek Prokuratury Rejonowej w K. na podstawie art.99 ust.1 pkt 2 lit.b u.k.p. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu [...] grudnia 2019 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], stwierdzające istnienie u A. P. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B, B1, AM, które zostało mu odebrane w dniu [...].12.2019 r.
W dacie skierowania na badania i ich przeprowadzenie obowiązywało w tym zakresie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r., poz. 949). Rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1659), które weszło w życie z dniem 1 września 2019 r., a więc obowiązywało w czasie, kiedy organ I instancji wydał decyzję, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznawało odwołanie skarżącego i wydało zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. Zgodnie jednak z § 14 ust. 1 tego rozporządzenia "postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przeprowadza się na podstawie przepisów dotychczasowych", co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie właściwe jest rozporządzenie z dnia 17 lipca 2014 r.
W niniejszej sprawie skarżący poddał się badaniu lekarskiemu w Instytucie Medycyny Pracy [...] w Ł.. W dniu [...].11.2019 r. orzeczeniem lekarskim nr [...] wydający je lekarz stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których jest wymagane prawo jazdy kategorii B, B1, AM. Skarżący nie skorzystał z trybu odwoławczego określonego w art. 79 ust. 4 u.k.p.
Orzeczenie IMP w Ł. stało się zatem ostateczne i było podstawą do wydania w niniejszej sprawie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w wymienionych w nich kategoriach, wobec jednoznacznego brzmienia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami powołanego wcześniej. Decyzja wydawana w oparciu o ten przepis ma charakter związany, co oznacza, że wystąpienie wskazanej w tym przepisie okoliczności obliguje organ do wydania decyzji o określonej treści. Organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p.
Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno - orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami.
Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z cytowanych wyżej przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi.
Orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. W szczególności wskazać należy, że wg wyroku NSA z 16 października 2013 r., sygn. I OSK 952/12, "Orzeczenie lekarskie (...) nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Orzeczenie lekarskie stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. i podlega ocenie organu jak każdy środek dowodowy." Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.
Skoro kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze, to tam winny były być kierowane konkretne argumenty podważające zasadność wydania orzeczenia (zob. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. I OSK 1859/10).
Z tego też powodu zarzuty skargi dotyczące braku prawidłowości przeprowadzonych badań, braku stosowana środków uzależniających, braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu.
Należy zauważyć, że zakres i sposób przeprowadzania badań lekarskich w rozpoznawanej sprawie określa szczegółowo wymienione rozporządzenie, natomiast konkretnego schorzenia czy dysfunkcji stanowiących podstawę orzeczenia o stwierdzeniu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie wymienia się w tym orzeczeniu, z uwagi na tajemnicę lekarską. Wynika to wyraźnie z treści wymienionych przepisów, w tym także załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia, które określa wzór orzeczenia lekarskiego.
Niemożliwe jest wobec tego zakwestionowanie wydanego orzeczenia i formułowanie przez organy czy Sąd własnych, odmiennych ocen stanu zdrowia skarżącego.
Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób określony w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 P.p.s.a Sąd skargę oddalił.