Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], wydaną w przedmiocie zasiłku okresowego. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem [...].
W dniu 24 maja 2006 r. A. P. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w powyższej sprawie, jako podstawę wznowienia wskazując przepis art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem wnoszącego skargę w postępowaniu sądowym doszło do naruszenia art. 6 tej ustawy, bowiem jako strona postępowania został pozbawiony możliwości obrony swych praw uprawniających do skorzystania z środków odwoławczych. Skarżący podniósł, iż w wyniku nie pouczenia przez Sąd o treści wydanego w sprawie wyroku oraz sposobie jego zaskarżenia, w tym o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, wniosek taki złożył po terminie. A. P. wyjaśnił nadto, iż nie mógł osobiście uczestniczyć w rozprawie, bowiem jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku nie był w stanie pokryć kosztów podróży. Wyjaśniając, iż oczekiwał na doręczenie przez Sąd wyroku z uzasadnieniem, nie wiedząc, że jego skargę oddalono i że w takich sytuacjach Sąd nie doręcza z urzędu odpisu wyroku. Skarżący podniósł także, iż skargę o wznowienie postępowania złożył w wymaganym terminie, bowiem odpis sentencji wyroku doręczono mu w dniu 27 marca 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd zobligowany jest w pierwszej kolejności przeprowadzić wstępne badanie skargi pod względem formalnym. W ramach tej kontroli, zgodnie z art. 280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami - dalej: ppsa), na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie z dyspozycją zawartą w tym przepisie w przypadku nie spełnienia tych wymogów, sąd skargę odrzuci.
Wskazana ustawa w jej art. 271 -273 zawiera zamknięty katalog podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, a to oznacza, że tylko zaistnienie tych podstaw może spowodować wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Jako podstawę wznowienia postępowania sądowego strona wskazała przepis art. 271 pkt 2 ppsa, podnosząc, iż nie została przez sąd pouczona o sposobie zaskarżenia wyroku i w konsekwencji bezskutecznie oczekiwała na doręczenie z urzędu odpisu sentencji wyroku wraz z jego uzasadnieniem, podczas gdy w międzyczasie wyrok ten uprawomocnił się.
Wskazana podstawa nie może zostać uznana za podstawę wznowienia wymienioną w art. 271 pkt 2 ppsa. Zgodnie z tym przepisem podstawą wznowienia postępowania z tytułu jego nieważności jest pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możliwości działania w podanym wyżej znaczeniu (szerzej K. S., Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego..., s. 216-217). W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie postępowania jest wykazanie, iż został on pozbawiony możliwości działania, w wyniku czego nie mógł zapobiec uprawomocnieniu się wydanego w sprawie wyroku.
Stawiając zarzut naruszenia przepisów prawa A. P. wyjaśnił, iż wobec braku pouczenia przez Sąd o sposobie zaskarżenia wyroku nie złożył w wymaganym przepisami prawa terminie wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia, przez co wyrok uprawomocnił się. W świetle jednoznacznej judykatury Sądu Najwyższego dotyczącej tego przepisu jest oczywiste, że strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony swych praw, a więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwiła, a nie tylko utrudniła lub ograniczyła występowanie przed sądem (por. np. orzeczenie z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, OSPiKA 1963 nr 5, poz. 137; NP 1963 nr 1, s. 117 z glosą W. Siedleckiego, wyrok z dnia 20 stycznia 1966 r., II PR 371/65, OSNCP 1966 z. 10, poz. 172, wyrok z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/67, OSNCP 1969 r. z. 7-8, poz. 137, wyrok z dnia 10 lipca 1974 r., II CR 331/74, OSNCP 1975 z. 5, poz. 84,"Nowe Prawo" 1976 nr 5, s. 807 z glosą J Klimkowicza, wyrok z dnia 2 kwietnia 1998 r., I PKN 521/97, OSNAPiUS 1999 nr 6, poz. 203 oraz z dnia 1 października 1998 r., I PKN 359/98, OSNAPiUS 1999 nr 21, poz. 681).
O takim pozbawieniu skarżącego możności działania w sprawie niniejszej, nawet w świetle twierdzeń uzasadnienia skargi, nie może być mowy, bowiem o terminie rozprawy strona została skutecznie przez Sąd powiadomiona, a skoro strona chociażby z braku środków finansowych nie mogła na nią przybyć, to mogła drogą telefoniczną uzyskać informację, czy sprawa z jej skargi została rozpatrzona oraz czy i jaki ogłoszono wyrok. W rozpatrywanej sprawie tego aktu staranności strona nie dochowała, a losami swojej skargi przez rok nie interesowała się, bowiem dopiero w m-cu marcu 2006 r. złożyła wniosek o doręczenie odpisu wyroku oraz o sporządzenie jego uzasadnienia. Zważyć nadto należy, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają na Sąd obowiązku doręczenia z urzędu odpisu wyroku i jego uzasadnienia stronom postępowania, jak również pouczania strony przed ogłoszeniem wyroku o przysługujących środkach zaskarżenia, a zawiadamiając o terminie rozprawy Sąd poinformował stronę o numerach telefonu do sekretariatu Wydziału Sądu, w którym sprawa została zarejestrowana, stąd nie narażając się na konieczność poniesienia kosztów dojazdu do Sądu, strona mogła drogą telefoniczną uzyskać informację o treści wyroku oraz sposobie jego zaskarżenia.
Tym samym skoro zarzut pozbawienia strony możności działania przez Sąd jest chybiony, bowiem obiektywnie możność taką strona przez cały czas posiadała, a jej bierność wynikała z błędnego przeświadczenia o ciążącym na Sądzie obowiązku doręczania każdego rozstrzygnięcia w danej sprawie, to uznać należy, iż wskazana przez stronę podstawa wznowienia nie jest podstawą wskazaną w powołanym art. 271 pkt 2 ppsa. Stąd skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, zgodnie z dyspozycją art. 280 §1 w zw. z art. 160 ppsa podlega odrzuceniu.
Wskazać nadto należy, iż zgodnie z art. 277 ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się. W rozpatrywanej sprawie zaskarżony wyrok został ogłoszony w dniu 27 stycznia 2005 r., po przeprowadzeniu rozprawy, o terminie której strona została przez Sąd skutecznie poinformowana. Skarga datowana jest na dzień 24 maja 2006 r. i w tym samym dniu została złożona, a więc po upływie ponad roku od dnia wydania wyroku w sprawie. Zważyć należy, iż przez rok czasu od dnia wydania wyroku strona nie interesowała się losami złożonej przez nią skargi, stąd nie można podzielić argumentacji, iż termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg z dniem doręczenia stronie odpisu sentencji wyroku z dnia 27 stycznia 2005 r., co wg jej oświadczenia nastąpiło w dniu 27 marca 2006 r. Uznać bowiem należy, iż przy dołożeniu należytej staranności skarżący powinien powziąć informację o wyroku już w dniu 27 stycznia 2005 r., lub w możliwie najbliższym tej daty terminie, a nie przez ponad rok czasu biernie oczekiwać na doręczenie przez Sąd odpisu wyroku.
Skoro jednak wniesiona skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nie oparcie jej na ustawowej podstawie wznowienia, Sąd nie był zobligowany zbadać i przesądzić, czy skarga wniesiona została w terminie wskazanym w art. 277 ppsa i w konsekwencji kwestia ta nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
/ - / Danuta Rzyminiak-Owczarczak