Uzasadnienie
A. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma żadnego dochodu a jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość stanowiąca las o pow. [...] ha nie przynoszący żadnego dochodu. W uzasadnieniu wniosku Skarżący poinformował również, że jest osobą schorowaną i nie otrzymuje żadnej pomocy społecznej. Skarżący nie złożył żadnych dokumentów potwierdzających dochody oraz zaświadczenie z ZUS, że nie figuruje w Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (odebranym w dniu [...] lutego 2016 r.), wezwano go do przedłożenia kopii zeznania podatkowego za rok 2015; wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektryczną, wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, odzież itp.); oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku). Powyższe wezwanie odebrał skarżący w dniu [...] lipca 2016 r. i w zakreślonym terminie nie uczynił mu zadość.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 sierpnia 2016 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718, zwanej dalej – Ppsa), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa).
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem.
To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 Ppsa Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804).
Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Za zasadne należało uznać również umorzenie postępowania w części odnoszącej się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a Ppsa, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. Uwzględniając fakt, iż przedmiotowa skarga dotyczy decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, stwierdzić należy, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznać za bezprzedmiotowy, co oznacza, iż wydanie orzeczenia w tym zakresie jest zbędne.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak na wstępie.