Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. Komendant Miejski Policji w P. odmówił przyznania M. K. równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia 17 czerwca 1999r. do 20 czerwca 2007r., a przyznał ten równoważnik za okres od 21 czerwca 2007r. do 31 grudnia 2007r. W uzasadnieniu wskazano, że równoważnik za umundurowanie nie jest składnikiem uposażenia, a jedynie zamiennikiem pieniężnym za przysługujące, a nieotrzymane umundurowanie. Organ podniósł, że w okresie zawieszenia skarżący munduru nie używał.
Nadto w skład równoważnika wchodzi ekwiwalent za pranie, czego M. K. oczywiście nie wykonał. Stwierdzono, iż okres zawieszenia w czynnościach wyniósł łącznie 8 lat - zatem więcej niż 6 miesięcy, dlatego zgodnie z dyspozycją § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 czerwca 2003r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz.U. z 2003r., nr 125, poz. 1166, ze zm., dalej: rozporządzenie z 17 czerwca 2003r.) za okres ten równoważnik nie przysługiwał. Powołano się również na pismo z Komendy Głównej Policji z dnia 20 września 2007r., które zawiera wytyczne w sprawie przyznawania równoważników pieniężnych za umundurowanie.
Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie zaskarżając ją w części odmawiającej przyznania równoważnika za umundurowanie za okres od 17 czerwca 1999r. do 20 czerwca 2007r. Zdaniem skarżącego naruszono art. 7,8, 11, 75 § 1, 80 i 107 kpa oraz § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r., który określa że równoważnika nie przyznaje się tylko policjantowi zawieszonemu w czynnościach powyżej 6 miesięcy, pod warunkiem że w trakcie tego zawieszenia nastąpiło jego zwolnienie ze służby. Skarżący podkreślił, że warunku tego nie spełnia, gdyż nie został zwolniony ze służby. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że w okresie 7 lat zwieszenia w czynnościach, mundur był czyszczony.
Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...]. z [...] sierpnia 2008r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że w dniu 20 czerwca 2007r. zapadł wyrok uniewinniający skarżącego. Decyzja odmawiająca wypłaty równoważnika za okres od 17 czerwca 1999r. do 20 czerwca 2007r. została wydana w oparciu nie tylko o przepis § 7 ust 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 czerwca 2003r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, lecz także w oparciu o unormowanie zawarte w § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz.U. z 2002r., nr 120, poz. 1029, ze zm., dalej: rozporządzenie z 17 lipca 2002r.). Zawieszenie w czynnościach w formie rozkazu personalnego, wywołało skutki w postaci ustania prawa do przyznania równoważnika.
Zdaniem organu II instancji przepis § 8 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. statuuje ogólną zasadę ustania prawa do równoważnika od dnia zawieszenia w czynnościach służbowych. Przy czym wygaśnięcie decyzji o zawieszeniu w myśl § 6 rozporządzenia 17 lipca 2002r. następuje zarówno wskutek upływu czasu zawieszenia, prawomocnego zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, lub zwolnienia policjanta ze służby. Z tych względów organ przyjął, że dla prawa do równoważnika za umundurowanie bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy policjant został zwolniony ze służby, czy też pozostaje w służbie. Nie budzi zatem wątpliwości organu, iż za okres zawieszenia w czynnościach funkcjonariusz traci prawo do równoważnika.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. podniósł argumentację tożsamą, co w odwołaniu wskazując dodatkowo, że art. 70 ust. 2 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007r., nr 43, poz. 277, ze zm. dalej: u.P.) nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji, albowiem jest przepisem kompetencyjnym skierowanym do właściwego ministra.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy administracji obu instancji wadliwie zinterpretowały i niewłaściwie zastosowały przepisy § 7 ust. 1 pkt 3 i § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie o odmowie wypłaty równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie przysługującego funkcjonariuszom Policji na podstawie art. 70 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2003 r.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 u.P. policjant otrzymuje bezpłatne umundurowanie, natomiast zgodnie z § 1 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. funkcjonariuszowi, któremu nie wydano w naturze przedmiotów umundurowania, określonych w przepisach o umundurowaniu policjantów, przyznaje się równoważnik pieniężny.
Z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że w okresie od 17 czerwca 1999r. do 20 czerwca 2007r. skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem karnym w sprawie sygn. akt [...], które zakończyło się wyrokiem uniewinniającym.
Przepis rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. w § 1 stanowi, że policjantowi, któremu nie wydano w naturze przedmiotów umundurowania, określonych w przepisach o umundurowaniu policjantów, przyznaje się równoważnik pieniężny. Z kolei w § 8 określono, że policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się wypłatę równoważnika. Powyższe wskazuje na rozróżnienie sytuacji, kiedy wypłata świadczenia pieniężnego w postaci równoważnika jest zawieszana, a kiedy świadczenie nie przysługuje.
Przypadki, kiedy równoważnik nie przysługuje, są enumeratywnie wymienione w § 7 ust. 1 pkt od 1 do 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. Przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 i 2 z oczywistych względów nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, natomiast powoływany przez organy obu instancji § 7 ust. 1 pkt 3 stanowi, że równoważnika nie przyznaje się policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych na okres dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli w trakcie jego trwania następuje zwolnienie policjanta ze służby - za okres tego zawieszenia.
Przepis § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. nie może być interpretowany rozszerzająco, jak to w niniejszej sprawie uczyniły organy I i II instancji. Skoro wobec skarżącego zapadł wyrok uniewinniający i jak wynika z akt administracyjnych ustąpiła przesłanka zawieszenia go w czynnościach służbowych, to winno mieć to skutek również wobec świadczeń pieniężnych, które należały mu się w okresie zawieszenia. Wykładnia taka wynika z literalnego brzmienia powołanych przepisów. Przyjąć należy, że - za wyjątkiem wskazanym w § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. - w przypadku przywrócenia do czynności służbowych funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania wypłaty równoważnika. W niniejszej sprawie skarżący policjant nie został zwolniony ze służby, a zatem przepis § 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 17 czerwca 2003r. nie powinien znaleźć zastosowania.
Niesłuszne jest stanowisko organu, według którego należałoby traktować tak samo policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych, ale którzy nie wyczerpali podstaw do zwolnienia ich ze służby, jak i tych którzy z tej służby zostali zwolnieni. Z oczywistych przyczyn nie można jednakowymi sankcjami obciążać policjantów - odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy - którzy zostali skazani prawomocnym wyrokiem i tych, których jak w przypadku skarżącego, uniewinniono.
Odniesienie się przez organ II instancji do przepisów rozporządzenia z 17 lipca 2002r. jest nietrafne o tyle, że przywołany § 6 określa przypadki wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych i nie odnosi się do kwestii świadczeń pieniężnych. Wskazane w tym przepisie sytuacje, w których decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych wygasa, nie mają przełożenia na kwestie związane z uposażeniem i innymi świadczeniami pieniężnymi. Zgodnie § 6 rozporządzenia z 17 lipca 2002r., prawomocne zakończenie postępowania karnego, niezależnie od wyniku tego postępowania, w zakresie zawieszenia w czynnościach służbowych wywiera jedynie skutek wygaśnięcia tej decyzji. Przepis ten nie może stanowić odniesienia dla wykładni regulacji objętych rozporządzeniem z 17 czerwca 2003r., albowiem dotyczy on tylko zawieszenia w czynnościach służbowych, jako środka zapobiegawczego, a nie zawiera wskazówek interpretacyjnych w zakresie świadczeń pieniężnych.
Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Prawomocnym wyrokiem sądu M. K. został uniewinniony. Równoważnik w zamian za umundurowanie można uznać za element uposażenia policjanta, zatem w świetle postanowień art. 124 ust. 2 oraz § 8 rozporządzenia w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie, powinien zostać wypłacony za okres zawieszenia.
Odnosząc się do pism Komendy Głównej Policji, zawierających wytyczne w zakresie wykładni przepisów rozporządzenia z 17 czerwca 2003r., Sąd wskazuje, że organy w realizowaniu konstytucyjnej zasady praworządności, stanowiącej również zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 6 k.p.a., winny kierować się przede wszystkim wykładnią powszechnie obowiązujących przepisów prawa. O ile związanie poglądem innego organu nie wynika wprost z przepisu prawa, to procesu wykładni nie mogą zastąpić wskazówki zawarte w pismach, choćby organów wyższego stopnia.
Powyższa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wiążą zarówno sąd jak i organy.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
/-/ B. Popowska /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski