Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rada Miasta P. (dalej Rada) na podstawie art. 160 § 1 i art. 164 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 98/01/1070 ze zm.- dalej usp) uchwaliła, że:
§ 1.
- 1. stwierdza, że w wyniku przeprowadzonego tajnego głosowania, na ławników do Sądu Rejonowego w P., do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych wybrano 34 osoby;
- 2. lista wybranych ławników stanowi załącznik do niniejszej uchwały;
§ 2. lista wybranych ławników wraz z dotyczącymi ich danymi zostanie przekazana Prezesowi Sądu Rejonowego w P., najpóźniej do końca [...] r.;
§ 3. wykonanie uchwały powierzono Przewodniczącemu Rady Miejskiej w P.;
§ 4. ustalono, że uchwała obowiązuje z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu Wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej w P. wskazała, że ławników do Sądu Rejonowego w P. do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych wybierają rady gmin, których obszar objęty jest właściwością tego Sądu, w głosowaniu tajnym. Radzie przedstawia się listę zgłoszonych osób- kandydatów na ławników. Powołany przez Radę uchwałą z dnia [...] r. nr [...] RM Zespół ds. opinii o zgłoszonych kandydatach na ławników, przedstawia na sesji swą opinię o kandydatach przed przystąpieniem do wyborów. Do Sądu Rejonowego w P., zgodnie z pismem Prezesa Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r. nr [...], do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, wybranych ma być 36 ławników (k. 19- 20 akt sądowych).
Skargę z dnia [...] r. nr [...] na tę uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ nadzoru- Wojewoda [...], na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm.). Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności owej uchwały, zarzucając jej "sprzeczność z przepisami prawa".
W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że Rada, podejmując ową uchwałę, istotnie naruszyła prawo. Rada powołała art. 160 § 1 usp. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 162 usp, kandydatów na ławników zgłaszają radom gmin prezesi sądów, stowarzyszenia, organizacje i związki zawodowe zarejestrowane na podstawie przepisów prawa oraz co najmniej 25 obywateli mających czynne prawo wyborcze, zamieszkujących stale na danym terenie, w terminie do dnia 31 lipca ostatniego roku kadencji, w trybie, który określi Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast kandydatów na ławników do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, zgłaszają w równej liczbie terenowe organy z administracji rządowej: związki zawodowe oraz organizacje pracodawców. Z pisma A. G., przesłanego organowi nadzoru wynika, że zarzuca On "polityczne rozdawnictwo" funkcji ławnika. Konstytucja wprowadza wymóg apolityczności wymiaru sprawiedliwości, zatem sądy winny być wolne od jakiegokolwiek oddziaływania partii politycznych.
Ławnicy mają prawa równe z sędziami zawodowymi. Sędzia, a takim jest ławnik, musi być w państwie prawa apolityczny. Partie polityczne nie są uprawnione do zgłaszania kandydatów, zatem zakwalifikowanie do udziału w wyborach osób zgłoszonych przez partię polityczną godzi w konstytucyjny wymóg apolityczności. Skarżący na podstawie punktu Ad-25 protokołu nr [...] z obrad [...] Sesji Rady Miejskiej w P. z dnia [...] r. stwierdził, że 17 kandydatów na ławników zgłosił podmiot nieuprawniony (Rada Powiatowa [...]).
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta P., wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie z ostrożności, o oddalenie skargi w całości i o orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W uzasadnieniu Rada w szczególności wskazała, że uchwałą z dnia [...] r. wniosła o oddalenie skargi. Kandydatów na ławników do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie zgłaszała żadna partia polityczna, gdyż nie miała takiego prawa. Skarżący nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego, bowiem z treści protokołu obrad [...] Sesji Rady i informacji przewodniczącej Zespołu Opiniującego kandydatury na ławników znajdującego się w aktach sprawy jasno wynika, że "najwięcej zgłoszeń złożyli...,17- [...]", co nie oznacza, iż byli to kandydaci na ławników zgłoszeni przez [...] do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdyż art. 162 § 2 usp enumeratywnie wymienia uprawnionych do zgłaszania kandydatów na ławników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje
W odpowiedzi na pismo Sądu z dnia [...] r., Rada przedłożyła na rozprawie dnia 13 maja 2004 r. w szczególności: protokół Zespołu ds. opinii o zgłoszonych kandydatach na ławników z dnia [...] r., Wyjaśnienie do protokołu Zespołu ds. opinii o zgłoszonych kandydatach na ławników z dnia [...] r., oryginały 34 Zgłoszeń kandydata na ławnika- dotyczące 34 osób, wybranych przez Radę na ławników do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, wymienionych w załączniku do zaskarżonej uchwały; pismo z dnia [...]r. nr [...] M. R.- K.- Przewodniczącej Zespołu ds. opinii o zgłoszonych kandydatach na ławników- prostujące pismo z dnia [...]r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadził dowód z tychże dokumentów na rozprawie dnia 13 maja 2004 r.
Oryginały tychże dokumentów okazano pełnomocnikowi Wojewody, a na wniosek tegoż Pełnomocnika, zarządzono przerwę, tak, by mógł swobodnie zbadać owe dokumenty.
Na tej podstawie Sąd ustalił, że spośród 34 ławników, wybranych do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w Sądzie Rejonowym w P., wymienionych w załączniku do zaskarżonej uchwały, zgłosili kandydatury:
A. Zarząd Regionu P. NSZZ S.: J. A., W. M., L. M., Ł. M.- W., E. P., W. P., S. S., P. W.,
B. Prezes Sądu Rejonowego w P.: R. B., W. B., B. D., K. G., G. G., J. J., H. K.- L., S. K., C. K., E. L., D. M., S. P., R. P., H. S., M.Sz., H. Sz., F. T., M. W., I. Ż.,
C. Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego: D. F., B. G., I. K., L. Ś.,
D. Przewodnicząca NSZZ PHiU przy Przdsiębiorstwie Handlowym "[...]" sp. z oo w P.: W. G.,
E. Przewodniczącą P. Związku Zawodowego Pracowników Kultury Ziemi N. z siedzibą w P.: A. K.- F.,
F. Przewodniczącego NSZZ Pracowników M. wP. L. P. SA w P.: P.K..
Wobec powyższego do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w Sądzie Rejonowym w P. zaskarżoną uchwałą Rada wybrała 15 ławników zgłoszonych przez związki zawodowe i 19 ławników, zgłoszonych przez Prezesa Sądu Rejonowego w P.. Nie wybrano żadnego ławnika, zgłoszonego przez organizacje- w tym partie polityczne ani przez organizacje pracodawców.
Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie wyżej powołanych dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony i nie nasunęły jakichkolwiek wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności.
Po zapoznaniu się z owymi dokumentami, profesjonalny - będący radcą prawnym- pełnomocnik Wojewody skutecznie cofnął skargę, za zgodą będącego radcą prawnym pełnomocnika Rady.
Mając na uwadze, że Skarżący skutecznie cofnął skargę, a cofnięcie nie zmierzało do obejścia prawa ani nie spowodowało utrzymania w mocy uchwały, dotkniętej wadą nieważności, Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie (art.161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270).
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski
JFS