Uzasadnienie
Pismem sporządzonym dnia [...] grudnia 2017 r. P. N. wniósł do sądu administracyjnego skargę na pismo [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w P. w przedmiocie podwyżki czynszu najmu za lokal mieszkalny. Skarżący wskazał, że skargę wnosi wobec faktu, że [...] S.A. po raz kolejny podtrzymuje swoje negatywne stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. na złożone przez niego odwołanie od wygórowanej i nieuzasadnionej podwyżki najmu czynszu za lokal, który Skarżący zajmuje z zasobu [...] S.A.
W odpowiedzi na skargę [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w P. wniósł o odrzucenie skargi, wyjaśniając, że w sprawie nie została jak wskazał błędnie Skarżący wydana decyzja administracyjna, a sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Podkreślono, że co do zasady Skarżącemu przysługuje prawo do zakwestionowania podwyżki czynszu, ale w okolicznościach badanej sprawy Skarżący czynności tej dokonał nieskutecznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego jest określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 dalej jako: ppsa), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa podlega odrzuceniu. Niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego zachodzi między innymi wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego, tzn. w sprawie do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny.
Jak wynika z treści złożonej do Sądu skargi jej przedmiotem jest w istocie ustalenie, że dokonana podwyżka czynszu za lokal mieszkalny zajmowany przez Skarżącego jest niezasadna.
Wyjaśnić należy, że w zasadzie do wszystkich stosunków prawnych uprawniających lokatora do używania lokalu mieszkalnego, z wyjątkami wyraźnie określonymi przez ustawodawcę, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1610, ze zm.). Obowiązki wynikające ze szczególnej ochrony praw lokatora, przewidzianej w tej ustawie obciążają podmiot, z którym wiąże lokatora stosunek prawny uprawniający go do używania lokalu (por. wyrok SN z 19 stycznia 2006 r., IV CK 336/2005, LexisNexis nr 397992, Biul. SN 2006, nr 4). Oznacza to, że P. N. chcąc skutecznie zakwestionować podwyżkę czynszu musi zwrócić się do sądu powszechnego, a nie do sądu administracyjnego (co uczynił Skarżący składając skargę w niniejszej sprawie). Jak wynika, bowiem z art. 8a ust. 5 powołanej ustawy lokator może zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości.
Należy przy tym podkreślić, iż sądem, o którym mowa w powołanym przepisie jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Ustawa o ochronie praw lokatorów, określająca zasady i formy ochrony praw lokatorów reguluje stosunki o charakterze cywilnoprawnym, które powstają na podstawie umowy a nie w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym kwestie dotyczące wypowiedzenia wysokości czynszu mogą być rozpoznawane jedynie przed sądem powszechnym, gdyż dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych. Sąd administracyjny jest zaś właściwy jedynie do kontroli działań organów administracji publicznej, realizowanych w ramach tzw. władztwa administracyjnego. Do tej sfery nie można zaliczyć jednak podwyżki czynszu najmu lokali mieszkalnych.
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny, do którego Skarżący zwrócił się w związku faktem podwyżki czynszu, nie jest uprawniony do rozpoznania tej sprawy. Chcąc uzyskać niezbędną pomoc Skarżący musi zwrócić się do – sądu powszechnego - z pozwem o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna. To sąd powszechny jest, bowiem uprawniony do rozstrzygania takich spraw.
Wobec tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ppsa.