Uzasadnienie
M.K. wnioskiem z dnia [...].02.2008r zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Poznaniu o przyznanie pomocy finansowej na opłacenie energii elektrycznej. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, iż wniosek ten jest tożsamy z treścią wniosku złożonego w MOPR w Poznaniu w dniu [...].02.2008r., który rozpatrzony został decyzją z dnia [...].02.2008r. nr.[...] odmawiającą pomocy na ten cel. W związku z powyższym stwierdzono, iż opłacenie rachunku za prąd za miesiące I i II 2008r. było już przedmiotem postępowania organu pomocy społecznej zakończonego wydaniem decyzji i ponowne rozpatrywanie sprawy jest bezprzedmiotowe.
W związku z tym Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Poznaniu decyzją z dnia [...].03.2008r nr [...] działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) w zw. z art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.u. Nr 64, poz. 593 ze zm. – dalej ustawa) umorzył postępowanie z wniosku z dnia [...].02.2008r.
M.k. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, które decyzją z dnia [...].06.2008r nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, iż z akt sprawy nic wynikało jakoby wniosek z dnia [...].02.2008 dotyczył tego samego okresu płatności za energię elektryczną jak ten rozstrzygnięty decyzją z dnia [...].02.2008 nr [...].
Organ pierwszej instancji prowadząc ponownie postępowanie w sprawie dwukrotnie podjął próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który nie został przeprowadzony z uwagi na nieobecność wnioskodawcy w miejscu zamieszkania pomimo wcześniejszego ustalenia terminów. W ramach prowadzonego postępowania uzyskano także informację od E., z której wynika, iż w terminie od 21.12.2007r. do 27.02.2008r. a więc w okresie od 1.02.2008 do dnia złożenia wniosku tj. 26.02.2008 M.K. otrzymał jeden rachunek na kwotę 83,89 zł. (w tym zaległość w kwocie 11,42 zł za okres do 21.12.2007r.). Mając powyższe na uwadze Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] uznał, że wniosek z dnia [...].02.2008 jest tożsamy z wnioskiem z dnia [...].02.2008 gdyż dotyczy tego samego okresu rozliczeniowego i na podstawie art. 105 §1 kpa umorzył postępowanie w sprawie.
M.K. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, które po jego rozpatrzeniu w dniu [...] września 2008r. wydało decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż sprawa przyznania pomocy finansowej na opłacenie energii elektrycznej została rozpatrzona przez organ I instancji decyzją odmowną z dnia [...].02.2008r. nr [...] (z wniosku M.K. - wpływ do MOPR [...].02.2008r.). Bezprzedmiotowe zatem staje się postępowanie w tej samej sprawie, na wniosek złożony w miesiącu lutym o to samo świadczenie, skoro zostało zakończone wcześniejszą decyzją. W treści uzasadnienia powołano się na pismo E. S.A. z dnia 03.07.2008. Nr [...], z którego wynika, że odczyty i rozliczenia za energię elektryczną odbywają się co dwa miesiące i niemożliwe jest podanie zużycia oraz należności do zapłaty oddzielnie za każdy miesiąc. M.K. składając zatem wniosek w dniu [...].02.2008r. i [...].02.2008r. posiadał jeden rachunek to znaczy, że dwa razy w jednym miesiącu wnioskował o przyznanie pomocy finansowej na ten sam cel.
M.K. nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wskazał na fakt, iż jedyne jego źródło dochodu stanowi renta w wysokości 244,72 zł. M.K. powołał się również na treść art. 41 pkt 1 ustawy, z którego wynika, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny bezzwrotny zasiłek celowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący.
Przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do ustalenia czy w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Poznaniu działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Poznania był uprawniony do umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na opłacenie energii elektrycznej, które wszczęte zostało wnioskiem z dnia [...].02.2008r.
Jak wynika z akt sprawy, w trakcie postępowania administracyjnego pismem z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] wystąpiono do E. S.A. z prośbą o przekazanie informacji o wysokości rachunków za miesięczne zużycie przez M.K. energii elektrycznej w okresie od 01.01.2008r. do 30.06.2008r. W odpowiedzi E. S.A. pismem z dnia [...].07.2008r. nr [...] wyjaśniła, że odczyty i rozliczenia za energię elektryczną odbywają się co dwa miesiące i niemożliwe jest podanie zużycia oraz należności do zapłaty oddzielnie za każdy miesiąc. Z uzyskanej odwiedzi wynika, iż w okresie od 21.12.2007r. do dnia 26 lutego 2008r. (data złożenia wniosku w kontrolowanej sprawie) skarżący otrzymał jeden rachunek na kwotę 83,89 zł. (w tym 11,42 zł. zaległości). Oznacza, iż wnioski z dnia 1 lutego 2008r. i 26 lutego 2008r. dotyczą tego samego okresu rozliczeniowego za energię elektryczną.
Mając więc na względzie fakt, iż wniosek złożony przez M.K. w MOPR w Poznaniu w dniu [...].02.2008r. rozpatrzony został decyzją z dnia [...].02.2008r. nr [...] odmawiającą pomocy na ten cel, bezprzedmiotowym było ponowne rozpatrywanie tej samej sprawy.
Zwrócić należy bowiem uwagę na to, iż postępowanie administracyjne wszczyna się w zasadzie na żądanie strony, która w swym podaniu podaje zazwyczaj jego przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony (art. 104 kpa). W tych granicach należy także ocenić decyzję o umorzeniu postępowania, tj. w tym znaczeniu, że decyzję taką należy odnosić do ustalonego w sprawie przedmiotu i zakresu postępowania administracyjnego, bez względu na to, czy umorzenie takie kończy ostatecznie to postępowanie w odniesieniu do sfery praw i obowiązków strony, czy też odnosi się tylko do jednego samodzielnego jego fragmentu i nie wyklucza dalszego postępowania ze strony innych organów.
Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 kpa bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2006r., s. 489).
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA w Warszawie z 24 kwietnia 2003 r., sygn. III SA 2225/01 Biul. Skarbowy 2003/6/25). W uzasadnieniu wyroku z dnia 09 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNP 1996/11/150 Sąd Najwyższy podkreślił, że "ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania".
Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
/-/ E. Kręcichwost – Durchowska /-/ E. Makosz – Frymus /-/ M. Dybowski