Uzasadnienie
Skarga, jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi jest w istocie bezczynność organów Polskiego Związku Działkowców [dalej: PZD] na szczeblu Rodzinnego (dawniej Pracowniczego) Ogrodu Działkowego im. "[...]" w [...] oraz Zarządu Okręgowego PZD w [...], w przedmiocie przyjęcia W. D. w poczet działkowców. Zdaniem strony skarżącej, która w dniu [...] r. nabyła działkę na terenie POD im. "[...]" w [...], pomimo jej wielokrotnych próśb i ponagleń, zarząd tego Ogrodu złośliwie i celowo, z naruszeniem regulaminu i statutu POD oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie podejmuje decyzji o przyjęciu go w poczet działkowców, niepodając przy tym przyczyny takiego postępowania.
Tymczasem sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach skarg na działalność i bezczynność tego Związku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.05.2002 r. sygn. akt II SAB 311/01, który zachował swoją aktualność, pomimo zmiany regulacji prawnych dotyczących przedmiotowej materii, o czym poniżej).
Właściwość rzeczowa sadów administracyjnych, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270-dalej: ppsa), obejmuje sprawy sądowoadministarcyjne, tj. sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (art.1). W art. 3 tej ustawy wskazane jest z kolei, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż wyżej wskazane akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność organów w przypadkach wyżej określonych, a ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie bezczynność władz PZD w przedmiocie podjęcia uchwały o przyjęciu strony skarżącej w poczet członków PZD nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej, gdyż nie należy do wskazanych powyżej spraw, które swoją kognicją obejmuje sądownictwo administracyjne. Wynika to również z przepisów obowiązującej od dnia 21 września 2005 r. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1419), w oparciu o którą sprawa uzyskania członkostwa Związku będzie rozpatrywana, jak i przepisów ustawy z dnia 6 maja 1981r. o pracowniczych ogrodach działkowych (tj. Dz.U. z 1996 r. Nr 85 poz. 390 ze zm.), która utraciła moc obowiązującą z dniem 20 września 2005 r.
Zgodnie z art. 32 obecnie obowiązującej ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych, w sprawach nabycia lub utraty członkostwa w PZD oraz nabycia lub utraty użytkowania działki w rodzinnym ogrodzie działkowym zainteresowany może - po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego, dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Z art. 177 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) wynika z kolei, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Jak wskazano w cytowanym art. 32 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zainteresowany może dochodzić swoich praw na drodze sądowej, a więc nie ma tu mowy o drodze sądowej przed szczególnym sądem, jakim jest sąd administracyjny. Wynika z tego, że w sprawach, o których mowa w ww. art. 32 właściwym jest sąd powszechny, co wyklucza właściwość sądu administracyjnego.
Należy także nadmienić, iż w myśl art. 25 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych Polski Związek Działkowców, jest ogólnopolską, samodzielną i samorządną organizacją społeczną powołaną do reprezentowania i obrony praw i interesów swych członków wynikających z użytkowania działek w rodzinnych ogrodach działkowych. Art. 29 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 i 5 ww. ustawy wskazują, że PZD działa na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów, a statut określa w szczególności sposób nabywania i utraty członkostwa w PZD oraz przyczyny utraty członkostwa a także zasady i tryb przydziału działek w rodzinnych ogrodach działkowych. Z powyższego wynika więc jednoznacznie, że PZD nie jest organem administracji publicznej, o jakim mowa w wyżej już cytowanym art. 1 ppsa, który normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne), gdyż takimi organami są, jak wskazuje art. 5 kpa, ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
Akty wydawane prze organy PZD nie należą więc także do aktów poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ppsa. W sprawie nie ma również zastosowania przepis art. 3 § 3 ppsa, zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sadową kontrolę, gdyż żaden przepis ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogródkach działkowych ani ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogródkach działkowych nie przewiduje w przedmiotowym zakresie sprawowania kontroli przez sądy administracyjne.
Wskazane regulacje prawne, jak również przepis art. 177 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z którymi sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów, przesądzają o właściwości sądu powszechnego w sprawach wynikających z ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych. Stąd w zakresie objętym zarzutami skargi, podlega ona odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa. Wydając niniejsze postanowienie Sąd nie naruszył art. 58 § 4 tej ustawy, bowiem jak wyżej wskazano, Sąd Administracyjny uznał się za niewłaściwy, a akta sprawy nie zawierają informacji, aby w przedmiotowej sprawie sąd powszechny również uznał swoją niewłaściwość.
Z wyżej przytoczonych powodów orzeczono jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak jf