Uzasadnienie
R.H. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o wymianę prawa jazdy nr [...] poświadczającego uprawnienie do kierowania pojazdami kat. A, B, C i E, wydanego przez Urząd Miasta i Gminy Wydział Komunikacji dnia [...].
Decyzją z dnia [...], [...], Starosta na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 58, poz. 515 ze zm., dalej: prd) oraz § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 ze zm.) odmówił wymiany uprawnienia kategorii E. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w aktach ewidencyjnych kierowcy brak jest dokumentów potwierdzających fakt uzyskania przez Zainteresowanego prawa jazdy kategorii E. Od decyzji odwołał się Zainteresowany, żądając jej uchylenia i wydania wnioskowanego dokumentu. Wskazał, że nie może ponosić konsekwencji braku odpowiedniego dokumentu w Starostwie, a jego zaginięcie nie może pozbawiać go uprawnień.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację wyrażoną w jej uzasadnieniu.
Pismem z dnia 10 maja 2005 r. R.H. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wskazał, że wydana w sprawie decyzja jest dla niego krzywdząca i zapadła z naruszeniem podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego. To Starostwo, a nie Skarżący winno udowodnić, że prawo jazdy kategorii E wydane zostało z naruszeniem prawa. Konsekwencji za zaginięcie dokumentów nie może ponosić Skarżący. Zarzucił nadto, że Starosta nie podjął żadnych czynności zmierzających do sprawdzenia w innych organach (instytucjach), czy rzeczywiście nie istnieją dokumenty potwierdzające przedmiotowe uprawnienia. Skarżący przedłożył prawo jazdy wydane w 1985 r., a innych dokumentów nie mógł posiadać.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy (k.
8) wynika, że dnia 30 marca 1985 r. R.H. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii ABC nr [...] wydanego przez Wydział Komunikacji dnia [...]. Na wniosku poczyniona została adnotacja, że wydane zostało prawo jazdy kategorii ABC nr [...] druk [...]. Nadto, tego samego dnia Wnioskodawca poświadczył odbiór prawa jazdy kategorii ABC. W aktach sprawy znajduje się jednak kserokopia prawa jazdy nr [...], druk nr [...], poświadczająca uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii ABC i E. Organy rozstrzygające przedmiotową sprawę wskazały, że podstawą odmowy wydania Skarżącemu dokumentu poświadczającego uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii E jest brak w aktach kierowcy dokumentów potwierdzających, iż Skarżący zdał stosowny egzamin.
W ocenie Sądu, argumentacja przedstawiona przez organy administracji publicznej nie może być uznana za wystarczającą. Zgodnie bowiem z nakazem art. 7 kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Natomiast w aktach brak jest jakiegokolwiek śladu wskazującego na to, że organ pierwszej instancji dążył do zbadania, czy rzeczywiście Skarżący nigdy nie zdał egzaminu uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii E. W szczególności, organ nie zbadał, co było podstawą wydania w 1985 r. dokumentu, o którego wymianę zwrócił się Skarżący.
Podkreślenia wymaga także, że prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym jedynie posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem; uznać je więc należy za niejako emanację uprawnienia mającego swe źródło w decyzji właściwego organu. Odróżnić trzeba czynność materialno-techniczną, jaką jest wydanie dokumentu prawa jazdy oraz jego wymiana, od wydania i ewentualnej weryfikacji decyzji o wydaniu prawa jazdy. Przedmiotem postępowania, jakie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego było wyłącznie dokonanie czynności przewidzianej w art. 150 prd. Natomiast kwestia posiadania uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy Skarżący legitymował się dokumentem potwierdzającym wydanie decyzji w tym przedmiocie mogłaby być ewentualnie kwestionowana w nadzwyczajnych trybach postępowania odnoszących się do weryfikacji decyzji ostatecznych. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z dnia 8 listopada 2005 r., 4/II SA/Po 1997/03 oraz z dnia 18 maja 2006 r., IV SA/Po 795/05.
Jednakże, analiza akt sprawy nie daje odpowiedzi na pytanie, czy kiedykolwiek prowadzone było postępowanie i wydana decyzja dotycząca kategorii E. W braku takiej decyzji tryb jej wzruszania nie byłby dopuszczalny. Kwestia ta jednak musi podlegać wnikliwemu badaniu.
W ocenie tutejszego Sądu, w przedmiotowej sprawie naruszone zostały dyrektywy określające właściwy sposób prowadzenia postępowania dowodowego. Organy administracji publicznej dopuściły się zarówno naruszenia art. 7 kpa, jak i art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa.
Wyrazić nadto należy zastrzeżenie, iż sposób, w jaki organy odniosły się do wniosku Skarżącego godzi w wyrażoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ustanowioną w art. 11 kpa zasadę przekonywania. Skarżący zarzuca bowiem, iż przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy przerzucone zostały na niego konsekwencje ewentualnych braków w zgromadzonej przez organ dokumentacji. W istocie, organ obowiązany jest wyjaśnić, czy taki brak zaistniał, a jeżeli dojdzie do konkluzji, że nie, to podstawa takiego wniosku winna znajdować oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W razie stwierdzenia, że wydanie Skarżącemu w [...] r. prawa jazdy kategorii E nie posiadało stosownej podstawy bądź było następstwem błędu, niezbędne jest szczegółowe wyjaśnienie okoliczności sprawy.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
O braku możliwości wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 upsa, a o kosztach na podstawie art. 200 upsa.
/-/M. Dybowski /-/B. Popowska /-/P. Miładowski
Za nieobecnego
Sędziego
/-/ P. Miładowski mb