Uzasadnienie
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej- k.p.a.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006 r. Nr [...].
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:
W dniu [...] września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą właścicielowi- Pani E. W. rozbiórkę ogrodzenia na działce nr ew. [...] położonej przy ul. N. [...] w G., gm. D. w granicy z działką nr ew. [...] stanowiącą pas przylegający do drogi (ul. N.). Powyższa decyzja w dniu 23 października 2006 r. stała się ostateczna. Decyzję tą wydano z uwagi na niewykonanie przez E. W. w terminie 30 dni obowiązków nałożonych na Nią postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r.
W dniu 20 listopada 2006 r. do Inspektoratu wpłynęło pismo E. W. (datowane na dzień 17 listopada 2006 r.) zawierające wniosek o " wznowienie postępowania w sprawie ogrodzenia działki [...] w związku z pojawieniem się nowych dowodów w sprawie nieznanych organowi przy wydawaniu decyzji nakazującej rozbiórkę. Jak wynika z akt sprawy dowodami, o których mowa we wniosku były:
- 1. oświadczenie z dnia 12.10.2006 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisane przez panią E.W.;
- 2. zaświadczenie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2004 r., z którego wynika że, Pani E. L. zgłosiła zakończenie budowy budynku mieszkalnego wybudowanego w P. przy ul. N. [...], gm. D. na działce nr ewidencyjny [...];
- 3. decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...].12.2001 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączem wodociągowym, gazowym i energetycznym na działce nr ewid. [...]w P. wraz z załącznikiem graficznym;
- 4. decyzja Starosty P. z dnia [...].12.2001 r. zatwierdzająca projekt budowlany i wydająca pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce położonej w P., gm. D. przy ul. N.nr [...].
- 5. projekt zagospodarowania terenu zatwierdzony powyższą decyzją.
- 6. zaświadczenie z dnia [...].05.2006 r., w którym Wójt Gminy D. zaświadcza, że: działka nr. ew. [...] przy ul. N. w P. nie jest objęta aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, a więc nie ma narzuconych wymagań dotyczących charakteru ogrodzeń.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] lutego 2007r. ([...]) uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2006 r. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007r. ([...]) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po wnikliwym zbadaniu sprawy Organ I instancji w decyzji z [...] lutego 2009 r. uznał, że wszystkie dowody na które powoływała się E. W. we wniosku o wznowienie postępowania nie spełniają przesłanek o których mowa jest w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Organ nie uznał, tych dowodów za istotne z następujących powodów: 1) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisane przez E. W. zostało sporządzone w dniu 12 listopada 2006 r., zatem nie istniało w dniu wydawania przedmiotowej decyzji z dnia 19 września 2006 r., 2) dowody wymienione w pkt 2-5 dotyczącą budynku mieszkalnego jednorodzinnego w żaden zaś sposób nie odnoszą się do przedmiotu postępowania, w którym wydano decyzję z dnia 19 września 2006 r. - czyli ogrodzenia na przedmiotowej działce. Zdaniem Organu dowód wymieniony w pkt 6 - treść zaświadczenia Wójta Gminy D. z dnia [...] mają 2006 r. nie jest zgodna z treścią zaświadczenia, o którym mowa jest w art. 49b ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - zatem nie mógłby on mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, nawet w sytuacji gdyby był znany organowi w trakcie wydawania decyzji z dnia 19 września 2006 r. Zdaniem Organu ujawnienie tylko zaświadczenia z dnia 19 mają 2006 r. o wskazanej treści, nieznanego w dacie orzekania, byłoby istotne dla sprawy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. W. podnosząc, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 23 oraz art. 30 ust.1 pkt. 3 Prawa Budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg i ulic. Działka nr [...], która oddziela jej posesję od drogi publicznej stanowiła jej własność, miała być rezerwą na poszerzenie drogi gminnej i ewentualnie przedmiotem negocjacji z gminą. Taką informację posiadała ona w dacie realizacji przedmiotowego parkanu i przekonana była, że ta inwestycja nie wymagała zgłoszenia w trybie prawa budowlanego.
W ocenie Odwołującej Organ nie podjął działania w kierunku wyjaśnienia sprawy, czym naruszył art. 77 kpa, a "jednym z nowych dowodów w sprawie było zaświadczenie Wójta Gminy D. stanowiące o aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego oraz możliwości i wymogi w zakresie realizacji parkanu w tym terenie". E. W. stwierdziła, że to zaświadczenie zostało zignorowane przez PINB jako nie zgodne z treścią art. 49b ust. 2 pkt.3 ustawy Prawo Budowlane. Zdaniem Odwołującej Organ winien był z własnej inicjatywy zapytać Wójta Gminy D. o właściwą treść zaświadczenia zgodną z przepisami prawa budowlanego, a następnie podjąć dalszą procedurę. Co w ostateczności winno zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej.
Decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] uchylono zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. w części, w jakiej rozpatrzono wniosek E. W. dotyczący dowodów wskazanych w pkt 2-6, tj:
- 2. decyzji Wójta Gminy D. z dnia [..].12.2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z mapą zasadniczą
- 3. decyzji Starosty P. z dnia [...].12.2001 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...];
- 4. projektu zagospodarowania terenu zatwierdzony powyższą decyzją;
- 5. zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].01.2004r.
- 6. zaświadczenia Wójta Gminy D. z dnia 19.05.2006 r.- i w tym zakresie - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - umorzono wznowione postępowanie administracyjne.
W pozostałym zakresie, tzn. w części dotyczącej dowodu wskazanego w pkt 1, tj.: oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach swojego rozstrzygnięcia Organ II instancji wskazał, iż, zgodnie z art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Na podstawie zgromadzonych dokumentów stwierdzono natomiast, iż po pierwsze: strona nie udowodniła, że nie uchybiła terminowi miesięcznemu, a po drugie: o dokumentach wymienionych w pkt 2-5 strona musiała wiedzieć jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie samowolnego wybudowania ogrodzenia, tj. przed grudniem 2005 r., a o dokumencie określonym w pkt 6 już w maju 2006 r. Świadczą o tym daty wydania decyzji, które wydawane były na wniosek Pani E.W. (część na jej panieńskie nazwisko). Organ zauważył, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony 20 listopada 2006 r., co w przypadku dowodów określonych w pkt 2-6 oznaczało, iż został on złożony z uchybieniem terminu, co z kolei powinno skutkować wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Pomimo, że strona nie wyjaśniła i nie udowodniła, kiedy dowiedziała się o dowodach stanowiących podstawę, to mając na uwadze treść art. 7 K.p.a. stwierdzić należy, iż o dowodzie tym, jakim jest oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wystawione w dniu 12 października 2006 r., dowiedziała się w tym dniu. Zatem wniosek o wznowienie postępowania na podstawie tego nowego dowodu został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 K.p.a. Podstawą żądania wznowienia postępowania jest okoliczność określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a wiec gdy "wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jak wynika z akt sprawy, dowód powyższy nie istniał w dacie wydania decyzji. Decyzja wydana została w dniu 19 września 2006r., natomiast oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone zostało w dniu 12 października 2006r.
W skardze na powyższą decyzję E. W. wniosła o jej uchylenie podnosząc argumentację zawartą w odwołaniu oraz zarzucając jej naruszenie zasad ogólnych kpa. Zdaniem Skarżącej przedmiotowa decyzja ignorując zebrany materiał dowody i koncentrując się na daleko idącym formalizmie postępowania prowadzi do sytuacji absurdalnej, polegającej na potrzebie rozebrania płotu, by następnie dokonując stosownego zgłoszenia postawić go na nowo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.
Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 19 września 2006 r. o nakazie rozbiórki.
Kontroli sądu podlega, zatem zasadność odmowy uchylenia decyzji administracyjnej po wznowieniu postępowania na wniosek Skarżącej z uwagi na to, że - zdaniem organów - nie zaistniała przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jaką jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy poprzednie postępowanie, w wyniku, którego wydana została zaskarżona decyzja, było dotknięte określonymi wadami, a jeśli tak, to, jaki wpływ wady te miały na treść zaskarżonej decyzji. W zależności od rezultatów tego ustalenia, organ jest zobowiązany do podjęcia odpowiedniej decyzji, w granicach określonych w art. 151 (uch. NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., OPS 11/02, Prok. i Pr. 2003,.
Zgodnie z art. 151 k.p.a. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się wydaniem decyzji, które w zależności od rezultatów przeprowadzonego postępowania wznowieniowego mogą przybrać jedną z możliwych, wymienionych w komentowanym przepisie postaci.
Stosownie do treści § 1 pkt 1 powołanego przepisu organ administracji odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. Powyższe oznacza, iż wbrew temu, co zostało uprawdopodobnione w podaniu o wznowienie postępowania, lub w działaniach wewnętrznych podjętych z urzędu, organ nie znalazł żadnego błędu w postępowaniu dotychczasowym, który mógłby stanowić podstawę do nowego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania nowej decyzji. Skoro, zatem decyzja jest prawidłowa, nie ma podstaw do jej uchylenia.
W myśl art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Nowe okoliczności, aby być mogły za takie uznane w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. musiałyby być nowo odkryte, po raz pierwszy zgłoszone przez Skarżącą. Dana okoliczność faktyczna musiałaby mieć miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a jej "nowość" polegać musiałaby na tym, że nikt dotychczas (ani organ, ani Skarżąca) ich nie znała i nie ujawniła.
W sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia E. W. podała art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Wniosek Skarżąca złożyła dnia 20 listopada 2006 r. powołując się na dokumenty i fakty, które jak wynika z dat ich wydania były już jej wcześniej znane. Zatem w przypadku dowodów zawartych we wniosku o wznowienie postępowania dotyczących punktów 2-6 (opisanych wyżej) wniosek ów został złożony z uchybieniem terminu.
Ponieważ mimo wszystko 18 grudnia 2006 r. postępowanie wznowiono, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji w części, w jakiej rozpatrzono wniosek Pani E. W. dotyczący dowodów wskazanych w pkt 2-6 i w tym zakresie zobowiązany był do umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
W sytuacji, bowiem, w której już doszło do wznowienia postępowania ustalenie braku zachowania terminu musiało skutkować umorzeniem wznowionego postępowania (jako wadliwego), a nie odmową uchylenia decyzji, które to rozstrzygnięcie jest przewidziane dla braku przesłanek wznowieniowych (art. 151 § 1 pkt 1) lub wystąpienia tak zwanych negatywnych przesłanek określonych w art. 146 k.p.a. (art. 151 § 2 k.p.a.)- por. wyrok WSA w Gdańsku z 02.07.2008 sygn. akt.II SA/Gl 1071/07.
W niniejszej sprawie nie została również spełniona przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Dowód bowiem w postaci oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wydane zostało w dniu 12 października 2006 r., nie istniało zatem w dniu wydania decyzji z 19 września 2006 r. Tak więc, pomimo tego, że dowód ten jest istotny, nowy i nie był znany organowi w momencie wydania decyzji ostatecznej (z uwagi na datę jego wydania), to fakt, że nie istniał jeszcze w dniu wydania tej decyzji powoduje, że nie mógł on również być podstawą do wznowienia postępowania. Prawidłowo zatem Organ II instancji odnośnie powyższego dowodu utrzymał decyzje organu I instancji w mocy.
Reasumując, okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej nie były nowe, bowiem były znane organowi wydającemu decyzję, jak i nowy dowód, który nie mógł być znany, bowiem jeszcze nie istniał w dniu jej wydania,, nie uzasadniały żądania wznowienia postępowania, ponieważ nie zaistniała żadna z przesłanek zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd podzielił stanowisko organów administracji publicznej, zgodnie z którym wobec niestwierdzenia zaistnienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 należało wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej.
Z tych względów, uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalono.
/-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus