Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] działająca z upoważnienia Wójta Gminy C. Kierownik Wydziału Obsługi Mieszkańców przyznała B.G. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad dzieckiem, A.G. Decyzję została opatrzona stwierdzeniem, że w całości uwzględnia żądanie strony, a zatem odstępuje się od jej uzasadnienia. Świadczenie przyznano na okres od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] maja 2004 r.
Dnia [...] lipca 2005 r. B.G. złożyła w Urzędzie Gminy C. wypełniony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na A.G. Do wniosku dołączyła prawomocny wyrok Sądu Rejowego w P. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. (sygn. akt [...]) zmieniający zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] przez stwierdzenie, że A.G. jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] maja 2006 r. przy czym sama niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia, a A.G. spełnia przesłanki z punktu 7 orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. przyznano B.G. w związku z opieką nad dzieckiem A.G. świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu powołano się na załączony do wniosku wyrok Sądu Rejonowego w P. wskazując, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. B.G. zwróciła się Wójta Gminy C. o spłatę świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko A. G. za okres od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. Uzasadniając wnioskodawczyni powołała się na wyrok Sądu Rejonowego w P. zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w ten sposób, że określił córkę jako wymagającą stałej opieki drugiej osoby.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C., na podstawie art. 17 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228 poz. 2255 ze zm., dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych) oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105 poz. 881 ze zm.) odmówiono przyznania B.G. świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] czerwca 2005 r. w związku z opieką nad dzieckiem A.G.. W uzasadnieniu napisano, że A.G. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, przy czym orzeczenie zostało zmienione prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że określił A.G. za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] maja 2006 r., niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia, a A. G. spełnia przesłanki z punktu 7 orzeczenia o niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, przy czym ustawa nie przewiduje instytucji spłaty świadczeń, jak również nie przewiduje możliwości podejmowania przez organ działania z urzędu w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych. Stan faktyczny w sprawie nie pozwala na skorzystanie z art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych bowiem nie doszło do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego lub jego ustalenia w błędnej wysokości.
W odwołaniu od decyzji B.G. napisała, że poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności córki wygasło w dniu [...] maja 2004 r. i w związku z tym w czerwcu 2004 r. dostarczyła do organu kolejne orzeczenie i złożyła wniosek na który nie dostała odpowiedzi. Dostarczając do Urzędu Gminy prawomocny wyrok zapytała, czy musi złożyć osobny wniosek o spłatę zaległego świadczenia za miniony okres i uzyskała najpierw odpowiedź, że wystarczy stary wniosek a następnie – od kierownika urzędu – usłyszała, że ma wypisać wniosek ale z aktualną datą. Podkreśliła, że została wprowadzona w błąd ponieważ z akt administracyjnych wynika, że najpierw zostało przyznane świadczenie, a dopiero potem złożyła żądanie spłacenia świadczenia zaległego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) w związku z art. 17 oraz art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji napisano, że w wyniku zmian wprowadzonych z dniem 14 stycznia 2006 r. ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 267, poz. 2260) zmianie uległo brzmienie art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Obecnie w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponowne orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego.
Z uwagi na zmianę przepisów, jaka nastąpiła w okresie rozpatrywania przedmiotowej sprawy jak również wynikającą z nowelizacji ustawy konieczność przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego pod kątem spełniania przesłanek z art. 24 ust. 2a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych, przedmiotową decyzję należało uchylić przekazując ją do ponownego rozpatrzenia.
Od wskazanej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła B.G.. W skardze napisała, że została wprowadzona w błąd przez pracownicę Urzędu Gminy w C., ponieważ miała miejsce kontynuacja świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że B.G. wniosła skargę na decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega więc na zbadaniu czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny dokonał tej kontroli na podstawie akt sprawy i według stanu prawnego istniejącego w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego jaki prawa procesowego.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Córka skarżącej A.G. legitymowała się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P. na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2002 r. Zaliczając A. G., urodzoną w dniu [...] maja 1988 r. do osób niepełnosprawnych określono, że niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a orzeczenie wydaje się do ukończenia 16 roku życia. Ponieważ skarżąca wymagane dokumenty do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego złożyła dnia [...] kwietnia 2004 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] B.G. przyznano świadczenie pielęgnacyjne na okres od [...] maja 2004 r. do [...] maja 2004 r. - data ważności orzeczenia o niepełnosprawności.
Zmieniony z dniem [...] stycznia 2006 r. przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowił, że w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Przyznane wcześniej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2005 r. – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w kontekście zmienionego brzmienia art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych oznaczają, że SKO trafnie postąpiło uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokowi temu bowiem należy przypisać skutek "ex tunc" i w aktualnym stanie prawnym organ I instancji winien potraktować wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2005 r. jako kontynuację wypłaty świadczenia zaległego i bieżącego a nie jako wyłącznie nowe żądanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego. Orzeczenia zarówno Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jak i Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności okazały się bowiem wadliwe i nie określające w rzeczywisty sposób niepełnosprawności A.G.
Zdaniem Sądu stan oczekiwania na ostateczną ocenę niepełnosprawności nie powinien rzutować na kontynuację wypłacanego świadczenia. Jako podstawę prawną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] sierpnia 2005 r. podano przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W ocenie Sądu przepis ten miałby zastosowanie przy złożeniu pierwszego wniosku w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W ocenie Sądu istotne i decydujące jest datowanie niepełnosprawności od urodzenia i w związku z tym, wobec aktualnego stanu prawnego Sąd uznaje, że wniosek z dnia [...] lipca 2005 r. nie powodował wszczęcia nowej sprawy, ale jest to jedna, ta sama sprawa, w ramach której następuje ocena, czy niepełnosprawność nadal istnieje. Rację miało zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylające decyzję organu I instancji w całości i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak
KB/