Uzasadnienie
Dnia 22 grudnia 2004 r. pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, przeprowadził wywiad środowiskowy z K.K. Podczas wywiadu Zainteresowany zwrócił się z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup skarpet, zwrot kosztów za zakupione leki, zwrot kosztów za zakupiony telewizor, zwrot kosztów za napełnienie butli gazowej, pomoc w zakupie anteny telewizyjnej, pomoc w zakupie artykułów elektrycznych i nakrętek metalowych, zwrot kosztów za ksero oraz za segregator, zwrot kosztów za znaki opłaty sądowej i opłat pocztowych, a także pomoc w zakupie podgrzewacza wody.
Decyzją z dnia [...], [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, Kierownik Filii odmówił przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup anteny telewizyjnej, podgrzewacza do wody, zwrotu kosztów za zakupiony telewizor, opłat za kserowanie dokumentów, opłat pocztowych, zakup znaczków sądowych, zakup artykułów papierniczych, zakup artykułów elektrycznych, zakup nakrętek metalowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że Zainteresowany spełnia kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy społecznej. Zainteresowany uzyskuje wsparcie ze strony Ośrodka. Pomoc, o którą zwrócił się Zainteresowany nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej.
Od decyzji odwołał się Zainteresowany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...], [...] podtrzymało stanowisko wyrażone przez organ I instancji. Wskazano, że zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: ups) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W ocenie organu odwoławczego, odmowa przyznania świadczenia na wymienione w decyzji organu I instancji potrzeby, została wyczerpująco uzasadniona przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, zaś wskazane w decyzji potrzeby nie mieszczą się w kategorii artykułów pierwszej potrzeby.
Pismem z dnia 17 maja 2005 r. K.K. złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując wydane w sprawie rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przyznanie zasiłku celowego, wolą ustawodawcy, mieści się w sferze tzw. uznania administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 1996 r. (SA/Wr 3095/95, LEX nr 26643) "Uznanie administracyjne oznacza przewidziane obowiązującymi przepisami uprawnienie organu administracji wydającego decyzję do wyboru rozstrzygnięcia. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie." Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) sąd administracyjny rozstrzygający sprawę władny jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości, bądź w części. W przedmiotowej sprawie konieczne okazało się uchylenie decyzji w części, z uwagi na występujące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ I instancji wydał decyzję, na mocy której odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej na określone potrzeby. Wśród tych potrzeb wymieniony został zakup telewizora i anteny telewizyjnej. W uzasadnieniach decyzji wskazano, że Skarżący część pomocy uzyskanej wcześniej na inny cel (zakup opału) przeznaczył na zakup telewizora. W ocenie Sądu, przyznać należy rację organom, które tych potrzeb nie zakwalifikowały jako niezbędnych potrzeb bytowych. Wykładnia art. 39 ust. 1 ups prowadzi bowiem do konkluzji, że nie każda potrzeba bytowa, jaką zgłasza osoba zainteresowana, ma być pokrywana zasiłkiem celowym. Winna być to potrzeba niezbędna, a więc mająca podstawowe znaczenie dla funkcjonowania osoby zainteresowanej. Dlatego też stwierdzić trzeba, że organy administracji publicznej, które w sferze przyznawania zasiłków celowych wydają decyzje o charakterze uznaniowym, nie naruszyły zasad określających przesłanki i tryb przyznawania tej pomocy odmawiając wsparcia na zakup telewizora i anteny telewizyjnej. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 upsa orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
Do odmiennych wniosków prowadzi analiza postępowania organów w zakresie pozostałych wskazanych w decyzji organu I instancji potrzeb. Jak już wskazano wyżej, art. 39 ust. 1 ups stanowi podstawę do przyznania zasiłku celowego dla pokrycia niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie zaś Sądu, w prowadzonym postępowaniu, a w konsekwencji – w uzasadnieniach wydanych decyzji – organy nie przedstawiły argumentacji, która wskazywałaby, dlaczego w ich ocenie pozostałe potrzeby nie mieszczą się w zakreślonej przez ustawodawcę kategorii potrzeb. W szczególności, organy nie wyjaśniły przeznaczenia wymienionych przez Skarżącego przedmiotów, co – w uznaniu Sądu – uniemożliwia analizę ich niezbędności. Nie wyjaśniono również, z jakich względów podgrzewacz wody, przy opisanej w wywiadzie środowiskowym sytuacji mieszkaniowej Skarżącego, nie stanowi potrzeby niezbędnej. Stwierdzić więc należy, że w tym zakresie organy naruszyły dyspozycję art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadząc we wskazanym zakresie postępowanie organ zobligowany będzie do szczegółowej analizy potrzeb zgłoszonych przez Skarżącego, przeprowadzonej w postępowaniu wyjaśniającym spełniającym standardy wynikające z obowiązujących przepisów.
Z uwagi na wskazane naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) upsa orzekł, jak w pkt. 2 sentencji wyroku.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
MK