Uzasadnienie
Starosta Poznański decyzją z 10.10.2017r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1257, dalej k.p.a.), art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami z dnia 05.01.2011r. (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 978, dalej: u.k.p.) oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z dnia 25.02.2016r. (Dz. U. z 2016 r. poz.231) odmówił [...] (dalej: "skarżący") wydania prawa jazdy kat.B1 w związku z orzeczonym zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (z wyłączeniem kat. B1).
W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 30.08.2017 r. do Starostwa Powiatowego w Poznaniu wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wlkp. II Wydziału Karnego z dnia 12.07.2017 r. (sygn. akt [...]) orzekający wobec skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia uprawnia jest prawo jazdy kategorii B na okres 4 lat.
W dniu 20.09.2017 r. skarżący złożył w Starostwie Powiatowym w Poznaniu wniosek o wydanie prawa jazdy w zakresie kategorii B1 w związku z nieobjęciem tych kategorii zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych.
W związku z przedmiotowym wyrokiem decyzją z dnia 10.10.2017 r. Starosta Poznański cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B zgodnie z posiadanymi uprawnieniami od dnia 02.04.2017 r. do dnia 31.03.2021 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. prawo jazdy kategorii B1 nie może być wydane w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie kategorii AM, A1,A2 lub A. W związku z tym, iż wobec skarżącego obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B na okres 4 lat, organ dokonał negatywnej weryfikacji dokumentów, tj. stwierdził, iż wnioskodawca nie spełnia warunków przewidzianych przepisami prawa do wydania prawa jazdy kategorii B1.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw wydania decyzji, tj. ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 roku. Skarżący wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
- 2. wydanie wytycznych na postawie art. 138 § 2a k.p.a., co do wykładni art. 6 u.k.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z 27.04.2018r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że przeszkodą w pozytywnym załatwieniu wniosku strony jest art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 1 u.k.p. Artykuł 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. określa negatywną przesłankę wydania prawa jazdy, stanowiąc: " Prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu". Natomiast art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. rozciąga negatywne skutki w postaci braku możliwości posługiwania się prawem jazdy przez odwołanie do wyżej cyt. przepisu w następujący sposób: "przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, Al, A2 lub A". Przytoczone przepisy tworzą regulację, w myśl której jeżeli na mocy prawomocnego wyroku sądu orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów kategorii AM, A1, A2 lub A, to skutkuje to prawnym zakazem wydania prawa jazdy kategorii B1, w okresie trwania tego zakazu i także wtedy, gdy zakaz nie obejmuje swym zakresem tej kategorii.
Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] zarzucając jej obrazę przepisów prawa materialnego, które legły u podstaw wydania decyzji, tj. art. 6 u.k.p. przez jej błędną wykładnię i błędny brak ustalenia, że kategoria B1, a w tym kategoria AM, została mocą wyroku skazującego, wydanego wobec skarżącego, wyłączona z zakazu prowadzenia pojazdów.
Skarżący wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
- 2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja jest oparta na naruszeniu prawa - art. 6 u.k.p. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej (sygn. akt [...]) z dnia 12 lipca 2017 roku, orzeczono wobec [...]zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat 4 z wyłączeniem pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B1.
Jak stanowi art. 6 u.k.p., prawo jazdy kategorii B uprawnia także do kierowania pojazdami wskazanymi w kategorii B1 i zawierającej się w niej kategorii AM. Podkreślono, że kluczowe dla tej sprawy jest, że obie kategorie B1 i AM, zawierają się w kategorii B. Uzasadnienie decyzji polegające na powołaniu się na art. 12 ust. 2 pkt. 1 u.k.p. jest nietrafne. Wskazany przepis uniemożliwia wydanie prawa jazdy kategorii B1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. W przypadku skarżącego występuje odwrotny stan faktyczny. Orzeczony przez Sąd zakaz dotyczy uprawnienia do prowadzenia pojazdów szerszej kategorii B. Z kolei skarżący ubiega się o uprawnienia do prowadzenia, zawierających się w kategorii B, uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii B1, którą to kategorię Sąd Rejonowy wyłączył z orzeczonego zakazu. Zatem oczywiste jest, że umożliwił [...] ubieganie się o te uprawnienia, tj. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że organ II instancji błędnie zastosował prawo materialne, a oparta na błędnej wykładni prawa decyzja musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bezspornie, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Środzie Wlkp. II Wydziału Karnego z dnia 12.07.2017 r. (sygn. akt [...]) skarżący został uznany za winnego kierowania na drodze publicznej samochodem Mercedes w stanie nietrzeźwości. Wyrokiem tym Sąd orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, z wyłączeniem pojazdów, do których uprawnia prawo jazdy kategorii B1.
W dniu 20.09.2017 r. skarżący złożył w Starostwie Powiatowym w Poznaniu wniosek o wydanie prawa jazdy w zakresie kategorii B1 w związku z nieobjęciem tych kategorii zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych. W związku z ww. wyrokiem karnym decyzją z dnia 10.10.2017 r. Starosta Poznański odmówił wydania prawa jazdy kat. B1.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978, dalej przywoływana jako "u.k.p."). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W świetle natomiast art. 12 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Z powyższego wynika, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A pozbawia prawa do uzyskania kategorii praw jazdy B lub B1, przy czym nie ma znaczenia, czy podmiot, wobec którego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych ubiega się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii po raz pierwszy, czy też już wcześniej posiadał uprawnienia do prowadzenia pojazdów.
Z analizowanego przepisu wynika bowiem wprost, że osobie, w stosunku do której orzeczono prawomocnie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii AM, A1, A2 lub A (taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie) nie może być także wydane - jak również zwrócone - prawo jazdy, a także przywrócone uprawnienie, w zakresie kategorii B lub B1.
Innymi słowy skoro z akt wynika, że zakaz obejmuje wszelkie kategorie uprawnień z wyjątkiem kategorii B1, to tym samym w zakresie zakazu znalazła się również kategoria AM, A1, A2 oraz A. W konsekwencji została spełniona hipoteza art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p., tzn. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów kategorii AM, Al, A1lub A, a jego administracyjnoprawnym skutkiem jest spoczywający na właściwym organie obowiązek odmowy wydania prawa jazdy kategorii B1 (oraz B).
Za taką interpretacją przemawia przede wszystkim wykładnia językowa wspomnianego przepisu, jednakże stanowisko takie potwierdza również wykładnia celowościowa wskazanego przepisu. Uznać bowiem należy, że celem racjonalnego ustawodawcy było wyeliminowanie z ruchu drogowego kierowców, którzy stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, zwłaszcza prowadząc pojazdy mechaniczne w stanie nietrzeźwości. Trudno w takiej sytuacji byłoby przyjąć, że założeniem racjonalnego ustawodawcy było takie ukształtowanie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, aby kierowca w okresie zakazu prowadzenia pojazdów obejmującego prawo jazdy wszystkich kategorii z wyjątkiem B1 mógł prowadzić pojazd określony w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy (kategoria B1).
Takim ewentualnym zachowaniom kierowcy w czasie trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych służy ww. przepis, gdyż prawo administracyjne w tym zakresie działa także prewencyjne, eliminując ewentualne negatywne zachowania kierowców na drogach publicznych (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 120/16, LEX nr 2110410).
W ocenie Sądu, w świetle przywołanych okoliczności faktycznych oraz obowiązujących ram prawnych należy zauważyć, że odmowa właściwych instancyjnie organów administracji publicznej wydania prawa jazdy zgodnie z żądaniem skarżącego odpowiada prawu i tym samym nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Podkreślić trzeba, iż samo zdarzenie prawne (fakt skazania skarżącego i orzeczenie wobec niego środka karnego) może wywoływać różne i niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innej, niż prawo karne, gałęzi prawa.
Tym samym – uwzględniając brzmienie art. 12 ust. 2 u.k.p. - należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej przez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania pojazdami wszystkich kategorii. Takie stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym w judykaturze (m.in. w wyrokach: z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14, z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14, z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 1093/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2017, sygn. akt III SA/Wr 1041/16, CBOSA).
Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.