Uzasadnienie
Wojewoda Wielkopolski pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r. wniósł skargę na uchwałę nr XXXVI/249/98 Rady Gminy Komorniki z dnia 27 kwietnia 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczycy i części wsi Wiry.
Uchwała została zaskarżona w części, tj. w zakresie fragmentu działki nr ewid.[...] obręb L., który znajduje się na terenie miasta L..
Na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym N. z 2022 r. poz. 559 ze zm.) Wojewoda wniósł o:
- 1) stwierdzenie nieważności w części, tj. w zakresie fragmentu działki o nr ewid.[...] obręb L., który znajduje się na terenie miasta L., uchwały Nr XXXVI/249/98 Rady Gminy Komorniki z dnia 27 kwietnia 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczycy i części wsi Wiry - ze względu na istotne naruszenie prawa,
- 2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że na sesji w dniu 27 kwietnia 1998 r. Rady Gminy Komorniki podjęła uchwałę Nr XXXVI/249/98 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczycy i części wsi Wiry. Podstawę prawną podjętej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust, 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. Nr 13 poz. 74 z późn. zm.) oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 89 poz. 415 z późn. zm,), zwanej dalej "ustawą".
Wojewoda wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego przez Wojewodę odrębnego postępowania administracyjnego, podczas analizy map, natrafiono na nieprawidłowości w uchwale. W wyniku postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że Rada Gminy Komorniki uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego częściowo obejmujący obszar Miasta Luboń.
W skardze Wojewoda podał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, i jako taki - zgodnie z art. 87 Konstytucji RP, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go ustanowił. Plan miejscowy przyjmowany jest w formie uchwały wydawanej przez radę gminy i określa przeznaczenie, warunki zagospodarowania i zabudowy terenu, a także rozmieszczenie inwestycji celu publicznego. Art. 27 ustawy (stan prawny w dniu podjęcia uchwały) wprost stanowił, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Zobowiązanie organu do działania w granicach prawa oznacza w szczególności, że organ władzy publicznej powinien przestrzegać wszelkich norm związanych z kompetencjami tego organu, przy czym nie chodzi tu tylko o prawnomaterialne i ustrojowe, lecz także o normy procesowe (tak: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2006 r. w sprawie sygn. akt U 4/06, publ.
Legalis numer 79197). Z punktu widzenia wszelkich regulacji procesowych istotne jest także, że z zasady legalizmu wynika obowiązek rzetelnego wykonywania przez organy władzy publicznej powierzonych im zadań (tak: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 czerwca 2002 r., w sprawie sygn. akt P 13/01, publ. Legalis numer 54429), przy czym w wyroku tym Trybunał stwierdził również, że zasada ta oznacza, że "na ograny władzy publicznej nałożony jest obowiązek działania na podstawie oraz w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). Ich działania, podstawa i granice tych działań powinny być ściśle wyznaczone przez prawo. Niedopuszczalne jest zatem działanie bez podstawy prawnej - wykraczające poza te granice (por. np. wyrok TK z 14 czerwca 2000 r,, P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138)".
Wojewoda dodał, że ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności zaskarżonej uchwały w części, stąd w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy i samorządzie gminnym wniósł o to do Sądu.
Do skargi załączono pismo Gminy [...] z dnia 17 lutego 2022 r., znak [...], w którym poinformowano, że działka o nr ewid.[...], obręb L., M. L. objęta jest w nieznacznym fragmencie (wg. Załącznika graficznego) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczyca i części wsi Wiry – Uchwała Rady Gminy Komorniki Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 r. (Dz.U. Województwa Poznańskiego Nr 13 z 1998 r., poz. 133), zgodnie z którym, w części objętej w/w/ planem działka przeznaczona jest pod tereny gospodarki leśnej w formie istniejącej zieleni leśnej lub projektowanych zadrzewień (11 ZL), a ponadto zgodnie z rysunkiem planu działka położona jest w granicach Wielkopolskiego Parku Narodowego.
Do skargi załączono również pismo Urzędu M. L. z dnia 27 stycznia 2022 r., dotyczy sprawy nr [...] w którym poinformowano, że dz. Nr [...], ark. [...], obręb L.:
- 1. Nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Luboń
- 2. Nie jest objęta uchwałą o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Luboń
- 3. Nie była objęta miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta Luboń zatwierdzonym uchwałą nr LXXIII/166/94 Rady Miejskiej Lubonia z dnia 11 maja 1994 r. (Dz.U. z dnia 12 lipca 1994 r., nr 12, poz. 116), zatem nie była przewidziana pod realizację inwestycji celu publicznego
W w/w piśmie wskazano również, że działka znajduje się częściowo w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczyca i części wsi Wiry, przyjętym uchwałą nr XXXVI/249/98 Rady Gminy Komorniki z dnia 27 kwietnia 1998 r. (opublikowanym w Dz.Urz. Woj. Pozn. Nr 13, poz. 133).
Załącznik skargi stanowiło także zaświadczenie Starosty Poznańskiego z dnia 09 marca 2022 r., Nr GKG.GPO.404.18.2022 wedle którego obszar aktualnie oznaczony jako działka ewidencyjna położona w obrębie L., M. L., oznaczona na arkuszu mapy [...] numerem [...], został wykreślony z rejestru gruntów wsi W. zmianą numer [...] na podstawie zarządzenia Wojewody Poznańskiego z dnia 31 grudnia 1986 r., w sprawie szczegółowego opisu granic miast Czempinia, Lubonia i Nowego Tomyśla (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego, nr 14, poz. 212), na mocy którego obszar miasta Lubonia powiększono o część obszaru wsi Wiry o powierzchni 16,69 ha (paragraf 1 ust. 2 zarządzenia).
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Komorniki, pismem z dnia 12 września 2022 r. przychyliła się do wniosków skargi i wniosła o nieobciążanie kosztami postępowania oraz o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że zaskarżony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczycy i części wsi Wiry, przyjęty uchwałą Rady Gminy Komorniki Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Poznańskiego Nr 13 1998 r., poz. 133, obejmuje w nieznacznym fragmencie (wg. załącznika graficznego) część działki o nr ewid.[...], obręb L., M. L.. Przedmiotowa działka objęta była ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Komorniki, przyjętym uchwałą Gminnej Rady Narodowej w Komornikach Nr 111/46/85 z dnia 23 grudnia 1985 r., i Nr XIX/67/86 z dnia 15 grudnia 1986 r. (Dziennik urzędowy Województwa Poznańskiego Nr 1 z 27 lutego 1987 r., poz. 1 i 19) i zaktualizowanym uchwałą Rady Gminy Komorniki z dnia 29 września 1992 r., Nr XXV/31/92 (Dziennik Urzędowy Województwa Poznańskiego Nr 15 z 1992 r., poz. 133). zgodnie z ww. ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego działka w całości znajdowała się w granicach administracyjnych Gminy Komorniki.
Zgodnie z zaświadczeniem Starosty P. nr [...] z dnia 9 marca 2022 r., obszar aktualnie oznaczony jako działka ewidencyjna położona w obrębie L. miasto L., oznaczona na arkuszu mapy [...] numerem [...], został wykreślony z rejestru gruntów wsi W. zmianą numer [...] na podstawie zarządzenia nr 53/86 Wojewody Poznańskiego z dnia 31 grudnia 1986 r. w sprawie szczegółowego opisu granic miast Czempinia, Lubonia i Nowego Tomyśla (Dziennik Urzędowy Województwa Poznańskiego, nr 14, poz. 212), na mocy którego obszar miasta Lubonia powiększono o część obszaru wsi Wiry o powierzchni 16,69 ha (§ 1 ust. 2 zarządzenia).
W podsumowaniu odpowiedzi na skargę podkreślono, że w opisanym stanie rzeczy zasadny zdaniem Rady okazał się wniosek skargi o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Komorniki Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczycy i części wsi Wiry, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Poznańskiego Nr 13 z 1998 r., poz. 133 w części, tj. w zakresie fragmentu działki o nr ewid. 99 obręb Lasek, miasto Luboń. Jednocześnie rada wskazała, że przedmiotowy plan miejscowy został uchwalony 24 lata temu i od tej pory Miasto Luboń, Wojewoda Wielkopolski i Gmina Komorniki nie podejmowały czynności zmierzających do jego uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. z dnia 17 grudnia 2020 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z dnia 22 listopada 2019 r., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę z zakresu zagospodarowania przestrzennego na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. z dnia 16 października 2020 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 1842), z uwagi na potrzebę szybkiego rozpoznawania tego rodzaju spraw oraz trudności w przeprowadzeniu rozprawy na odległość, o czym zostały zawiadomione strony.
Zaskarżona uchwała Rady Gminy Komorniki Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 r. - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczyca i części wsi Wiry została ogłoszona w Dz.U. Województwa Poznańskiego Nr 13 z 1998 r., poz. 133.
Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się w przypadku planu uchwalonego w 1998 r. przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 89 poz. 415 z późn. zm.) (według stanu na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały) – dalej również jako: u.z.p.
W myśl art. 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 89 poz. 415 z późn. zm.), według stanu na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały: naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zgodnie zaś z art. 11 wskazanej ustawy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządza się dla obszaru gminy lub jej części albo zespołu gmin lub jego części.
Z zaświadczenia Starosty P. z dnia 09 marca 2022 r., Nr [...] wynika, że obszar aktualnie oznaczony jako działka ewidencyjna położona w obrębie L., M. L., oznaczona na arkuszu mapy [...] numerem [...], został wykreślony z rejestru gruntów wsi W. zmianą numer [...] na podstawie zarządzenia Wojewody Poznańskiego z dnia 31 grudnia 1986 r., w sprawie szczegółowego opisu granic miast Czempinia, Lubonia i Nowego Tomyśla (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego, nr 14, poz. 212), na mocy którego obszar miasta Lubonia powiększono o część obszaru wsi Wiry o powierzchni 16,69 ha (paragraf 1 ust. 2 zarządzenia).
Skoro objęty skargą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został przyjęty uchwałą Rady Gminy Komorniki Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 r., to oznacza to, że Rada Gminy naruszyła tryb sporządzania planu, albowiem plan ten obejmuje w nieznacznym fragmencie (wg. załącznika graficznego) część działki o nr ewid. [...], obręb L., która znajduje i znajdowała się przed datą uchwalenia planu (według zaświadczenia starosty fragment ten został włączony w obszar Miasta Luboń na podstawie zarządzenia Wojewody Poznańskiego z dnia 31 grudnia 1986 r.) na terenie Miasta Luboń. W zakresie tego obszaru, znajdującego się na terenie Miasta Luboń, Rada Gminy Komorniki nie miała więc władztwa planistycznego, co stanowiło naruszenie art. 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 89 poz. 415 z późn. zm.), według stanu na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały.
Ponadto, Rada Gminy w odpowiedzi na skargę przychyliła się do wniosków skargi.
W tej sytuacji, w związku z opisanym powyżej naruszeniem art. 27 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 89 poz. 415 z późn. zm.) polegającym na tym, że Rada Gminy Komorniki uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego częściowo obejmujący obszar Miasta Luboń, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Komorniki Nr XXXVI/249/98 z dnia 27 kwietnia 1998 r. - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów wsi Łęczyca i części wsi Wiry (Dz.U. Województwa Poznańskiego Nr 13 z 1998 r., poz. 133.) w zakresie fragmentu działki o nr ewid. 99, obręb Lasek, który znajduje się na terenie Miasta Luboń.
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), zasądzając od Gminy Komorniki zwrot opłaty za czynności radcy prawnego w wysokości 480,00 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych).