Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].01.2009r. nr [...] uznał L.P. za osobę bezrobotną, a następnie decyzją z dnia [...] 12.2009r. nr [...], działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm. – dalej ustawa), orzekł o utracie przez L.P. statusu bezrobotnego z powodu upływu 90-dniowego nieprzerwanego okresu niezdolności do pracy wskutek choroby.
L.P. wniósł odwołanie, w którym zaskarżoną decyzję uznał za krzywdzącą, gdyż jego stan zdrowia ulega poprawie i rokuje powrót do całkowitej sprawności fizycznej pozwalającej podjąć pracę. W odwołaniu L.P. zaznaczył, że lekarz prowadzący uznał, iż ukończył jego leczenie i z dniem 31 grudnia 2009r. może on podjąć pracę. Na potwierdzenie możliwości podjęcia pracy skarżący do odwołania załączył zaświadczenie lekarza prowadzącego z 8 grudnia 2009r. o zakończeniu leczenia z dniem 30.12.2009r.
Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] lutego 2010 nr [...], działając na podstawie art. 127 §1 i 2 oraz art. 138 §1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.u. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy, orzekł o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.2009r. nr [...] i umorzeniu postępowania pierwszej instancji. W ocenie Wojewody Wielkopolskiego - w przypadku osób niepełnosprawnych (skarżący posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności na stałe) - zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza prowadzącego o możliwości odzyskania przez bezrobotnego zdolności do pracy, ma bezpośredni wpływ na interpretację art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, w omawianych przypadkach urzędy pracy mają obowiązek kierowania bezrobotnych na badanie wykonane przez lekarza medycyny pracy. Ponadto, organ II instancji zarzucił organowi I instancji, iż nie informował zainteresowanego o treści art. 33 ust. 4 pkt. 9 ustawy.
Prokurator Rejonowy w Kaliszu, działając na podstawie art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1027 ze zm. – dalej ppsa), zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które polegało na błędnym przyjęciu, że dyspozycja art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy podlega wyłączeniu w przypadku wystawienia przez lekarza prowadzącego zaświadczenia o rokowaniach co do odzyskania zdolności do pracy przez osobę bezrobotną pozostającą na zwolnieniu lekarskim, gdy tymczasem przepis ten nie nakłada na PUP obowiązku kierowania bezrobotnego na dodatkowe badania lekarskie przed wydaniem decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej w przypadku pozostawienia przez tę osobę w niezdolności do pracy przez okres 90 dni.
Ponadto w skardze zarzucono, iż decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem istotnych przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez nie przeprowadzenie wnikliwego ponownego rozpatrzenia sprawy i nie ustosunkowanie się do twierdzeń organu I instancji potwierdzających fakt, iż niezdolność bezrobotnego do pracy trwająca przez nieprzerwany okres 90 dni rodzi po stronie urzędu pracy obowiązek pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej, co z kolei doprowadziło do tego, że kwestionowana decyzja Wojewody Wielkopolskiego została w tym zakresie pozbawiona prawidłowego uzasadnienia.
Zdaniem Prokuratora Rejonowego w Kaliszu, treść przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy stanowi jasną i nie wymagającą interpretacji dyspozycję prawa, iż w przypadku przebywania przez bezrobotnego na zwolnieniu lekarskim przez okres nieprzekraczalnych 90 dni, po stronie urzędu pracy powstaje obowiązek wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej, konsekwencją czego jest również utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Argumentacja, jakoby zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza prowadzącego (w omawianym przypadku lekarza ortopedy) miało wpływ na wydłużenie czy skrócenie okresu 90 dni, jest całkowicie niezasadna. Wątpliwości rodzi ponadto argumentacja, jakoby orzeczenia wydawane przez powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności, obligowały urzędy pracy do kierowania bezrobotnych posiadających ustalony stopień niepełnosprawności na badania wykonywane przez lekarzy medycyny pracy.
Posiadanie w/w orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, obliguje jedynie urzędy pracy do przedstawiania bezrobotnym ofert pracy, które nie będą koligowały ze schorzeniem, jakie wystąpiło u bezrobotnego. W tym zakresie, w ocenie Prokuratora Rejonowego w Kaliszu, argumentacja organu odwoławczego tworzy dla urzędów pracy normy prawne, które nie wynikają z obowiązujących przepisów prawnych.
Wojewoda Wielkopolski odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem organu odwoławczego, literalna wykładnia art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, które z definicji mają ograniczoną zdolność do pracy, w sposób oczywisty prowadzi do dyskryminacji tych osób z uwagi na ich stan zdrowia. Dlatego w przypadku tych osób nawet orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy nie może stanowić podstawy do pozbawienia ich statusu osoby bezrobotnej, gdyż odnosi się do tzw. normalnych warunków pracy, a w przypadku osób niepełnosprawnych należy uwzględnić warunki pracy chronionej na stanowiskach przystosowanych do potrzeb wynikających z tej niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę wskazano również, że powodem uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji było również naruszenie zasad określonych w art. 9 kpa.
Zdaniem organu odwoławczego, sposobu informowania skarżącego przez urząd pracy o potencjalnie negatywnych konsekwencjach dostarczania kolejnych druków ZUS – ZLA, nie można w żaden sposób uznać za zgodny z tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszej kontroli sądowoadministarcyjnej jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie przed organem I instancji w sprawie pozbawienia L.P. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu przebywania na długookresowym zwolnieniu lekarskim.
Zdaniem Sądu, wady przedmiotowej decyzji mają charakter materialnoprawny i proceduralnoprawny.
Organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie sekwencji wydarzeń, tak jak organ I instancji, jednak Sąd nie zgadza się z ustaleniami organu odwoławczego w kwestii pouczenia skarżącego.
W zakresie stanu prawnego sprawy Sąd jest zdania, iż Wojewoda Wielkopolski nieprawidłowo zinterpretował mający zastosowanie art. 33 ust. 4 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku. Definicja bezrobotnego, zamieszczona w słowniczku ustawy ma istotne znaczenie dla zrozumienia normy zawartej w art. 33 ust. 4 ustawy.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę niezatrudnioną, niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymierza czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Z przywołanego przepisu dotyczącego definicji bezrobotnego wynika, że status osoby bezrobotnej nie wynika tylko z faktu dokonania rejestracji i pozostawania w ewidencji osób bezrobotnych, lecz wiąże się ze spełnieniem określonych tą ustawą warunków. Warunkiem zasadniczym, który powinna spełnić osoba bezrobotna jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia, rozumiana jako gotowość do przyjęcia przez bezrobotnego proponowanego zatrudnienia, co nie zachodzi w odniesieniu do osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim (podobnie w wyroku WSA z 2 marca 2010 r., III SA/Kr 859/09 oraz w wyroku WSa z 14 maja 2010 r., III SA/Łd 203/10).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy na oświadczenie złożone przez L.P. w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna (13.01.2009r.), z którego wynika, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia pracy. W analizowanym przypadku stanu gotowości skarżącego do podjęcia pracy nie zmienia orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...].07.2008r. nr [...], zgodnie z którym L.P. zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności. L.P. na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...].12.2008r. uznany został za osobę zdolną do pracy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezspornym jest, iż L.P., będąc zarejestrowany jako osoba bezrobotna w okresie od 05.09.2009r. do 08.12.2009r., przez nieprzerwany okres 94 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim. Oznacza to, iż zasadnym było wydanie przez Prezydenta Miasta K. decyzji pozbawiającej L.P. statusu bezrobotnego. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego.
Takie brzmienie ww. przepisu, nadane ustawą nowelizującą z dnia 19 grudnia 2008r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 6, poz. 33), w sposób jednoznaczny nakłada obowiązek (kompetencja obligatoryjna) wydania orzeczenia o utracie statusu bezrobotnego w sytuacji wskazanej treścią art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy (podobnie w wyroku WSA z 2 marca 2010 r., III SA/Kr 859/09 oraz w wyroku WSa z 14 maja 2010 r., III SA/Łd 203/10). W związku z powyższym stwierdzić należy, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy zasadnym było wydanie przez Prezydenta Miasta K. decyzji o utracie przez L.P. statusu bezrobotnego.
Niejasne są uwagi Wojewody Wielkopolskiego, w których organ zgłasza "wątpliwości interpretacyjnych" dotyczące wydawania zaświadczeń o niezdolności do pracy na drukach ZUS-ZLA w przypadku osób niepełnosprawnych – "gdyż osoby takie z definicji mają ograniczoną zdolność do pracy." Nie wiadomo, czy dotyczą one stanu prawa czy jego stosowania; organ odwoławczy nie wskazał przepisu, któremu organ I instancji by uchybił. Wydaje się, że organ odwoławczy utożsamia choroby, które mogą być podstawą orzeczenia niepełnosprawności (różnego stopnia) z chorobami, jakie dotknąć mogą każdego, bez względu na to, czy osoba jest niepełnosprawna czy nie.
Odnosząc się do zarzutów Wojewody Wielkopolskiego dotyczących naruszenia przez Prezydenta Miasta K. obowiązku wynikającego z art. 9 kpa, stwierdzić należy, że obowiązek udzielania pełnej informacji stronom spoczywa na organie administracji w granicach określonych w art. 9 kpa tzn. wtedy, gdy informacja dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania. Granice tego obowiązku wyznaczają równocześnie granice uprawnień stron do żądania udzielenia wspomnianej informacji. Obowiązek ten, wbrew stanowisku Wojewody Wielkopolskiego, w przedmiotowej sprawie został wypełniony, gdyż L.P. w dniu 16.02.2009r. został poinformowany o obowiązkach i uprawnieniach osoby rejestrującej się w Powiatowym Urzędzie Pracy jak osoba bezrobotna. W katalogu informacji, których otrzymanie i zobowiązanie do zapoznania się i przestrzegania L.P. potwierdził własnoręcznym podpisem, jest informacja o przyczynach utraty statusu bezrobotnego, w tym utracie tego statusu na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy. Oznacza to, iż sformułowany przez organ odwoławczy zarzut naruszenia przez organ I instancji dyspozycji art. 9 kpa uznać należy za nieuzasadniony.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd postanowił w oparciu o art. 152 ppsa jak w punkcie 2 orzeczenia.