Uzasadnienie
Sygn. akt IV SA/Po [...]
W toku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą J. W. z dnia [...] lipca 2019 r. ustanowiono dla skarżącej pełnomocnika w ramach prawa pomocy. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnikiem adwokata R. N..
Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. pełnomocnik wystąpiła o uwzględnienie skargi, a także o zasądzenia na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (k. 56 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił o uzupełnienie wyroku poprzez przyznanie jej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie zaś z art. 157 § 2 P.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Na mocy § 3 tego artykułu, orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów.
Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi strony wyznaczonemu z urzędu nie należy do rozstrzygnięć, które Sąd powinien z urzędu zamieścić w orzeczeniu kończącym postępowanie. P.p.s.a. nie zobowiązuje bowiem Sądu do zawarcia takiego rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie. Podstawy do takiego działania Sądu nie stanowi art. 250 P.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten wskazuje jedynie na zasady, według których to ustala się wysokość wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika. W odniesieniu do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zastosowania nie znajduje również art. 209 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie jedynie do kosztów postępowania między stronami.
Regulacje P.p.s.a. nie dają podstawy do obciążenia kosztami pomocy prawnej udzielonej z urzędu strony przeciwnej zamiast Skarbu Państwa [por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. el., Warszawa 2019].
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd nie był zobowiązany do zamieszczenia z urzędu w wyroku z dnia [...] listopada 2019 r. orzeczenia w przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Niezależnie od powyższego w tym miejscu wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a., po złożeniu przez tak ustanowionego pełnomocnika stosownego oświadczenia.
W świetle postanowień art. 258 § 1 P.p.s.a., czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na mocy art. 258 § 4 P.p.s.a., czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Na postanowienie sądu w tym zakresie przysługuje zażalenie.
Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy jest zasadniczo rozpoznawany przez referendarza sądowego odrębnym orzeczeniem, które - co szczególnie doniosłe w niniejszej sprawie - może zostać również wydane po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy z uwzględnieniem udziału pełnomocnika z urzędu w toku ewentualnego postępowania przez sądem drugiej instancji.
Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy – a takowy został złożony, zostanie więc rozpoznany w odrębnym postanowieniu.
Z uwagi na powyższe, wniosek pełnomocnika strony skarżącej o uzupełnienie wyroku w zakresie wskazanym w tym wniosku nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.