Uzasadnienie
Rada Miejska w W. działając na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003r. nr 118, poz. 1112 ze zm., dalej KN) uchwałą nr [...]z [...]. (dalej: Uchwała) ustaliła regulamin wynagradzania nauczycieli zatrudnionych w szkołach i przedszkolach prowadzonych przez Gminę Miejską W..
Wojewoda w oparciu o art. 50 i art. 3 §2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) oraz art. 93 ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990r (t.j. Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) 21 września 2006r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w zakresie § 2 pkt 1 – w zakresie zwrotu "lub przedszkole" i § 2 pkt 2. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że we wskazanym zakresie treść Uchwały jest sprzeczna z przepisami Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 stycznia 2005r. (Dz.U. nr 22, poz. 181, dalej: Rozporządzenie) oraz art. 42 ust. 2 KN. Powołując się na § 5 Rozporządzenia organ uznał, że do otrzymywania dodatku funkcyjnego uprawnieni są nauczyciele, którym powierzono:
- 1) stanowisko dyrektora lub wicedyrektora przedszkola, szkoły, placówki lub innej jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 1 ust. 1 i 1a Karty Nauczyciela, zwanej dalej "szkołą", albo inne stanowisko kierownicze przewidziane w statucie szkoły;
- 2) sprawowanie funkcji:
- a) wychowawcy klasy,
- b) doradcy metodycznego lub nauczyciela-konsultanta,
- c) opiekuna stażu, a zatem nauczyciele przedszkoli nie są uprawnieni do dodatku funkcyjnego z tytułu powierzonej im opieki nad oddziałami przedszkolnymi. Ponadto opierając się na powołanym przepisie Karty Nauczyciela organ nadzorczy uznał, że dodatek funkcyjny w swej istocie przysługuje nauczycielowi za wykonywanie dodatkowego zadania lub zajęcia jakim jest wychowawstwo klasy, albo w przypadku powierzenia nauczycielowi dodatkowego stanowiska. Zdaniem skarżącego w przypadku nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach praca wychowawczo-dydaktyczna z dziećmi nie wiąże się ze sprawowaniem dodatkowej funkcji, takich jak wypisywanie świadectw ukończenia szkoły czy wypełnianie arkuszy ocen.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta W. działający w imieniu Rady Miejskiej w W. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu, wskazano, że pojęcie klasy nie jest zdefiniowane w przepisach prawa oświatowego. Nadto porównanie obowiązków nauczyciela przedszkolnego z obowiązkami nauczyciela szkolnego nie dają podstaw do uznania, że obowiązki wychowawców klas są szersze od obowiązków opiekuna oddziału przedszkolnego. Do takich wniosków – zdaniem organu samorządowego – prowadzi także porównanie ramowego statutu przedszkola i szkoły, jak również analiza rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Nadto wskazano, że funkcja wychowawcza jaką pełni nauczyciel w przedszkolu i w szkole wynika z wspólnych dla nich przepisów; na poparcie tego stanowiska powołano opinię "Prawo nauczycieli do dodatku funkcyjnego za wychowawstwo klasy" wydaną przez Ośrodek Kształcenia i Studiów Samorządowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.z2002r.,nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjm podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Istotą niniejszej sprawy jest ustalenie zakresu podmiotowego i zasad przyznawania dodatku funkcyjnego. Podstawą i punktem wyjścia rozważań w tej materii winny być przepisy ustawy Karta Nauczyciela. Zgodnie z art. 1 ust.1 ustawie podlegają nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli, zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich oraz rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych, publicznych kolegiach pracowników służb społecznych.
Nadto art. 3 Karty Nauczyciela stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o nauczycielach bez bliższego określenia - rozumie się przez to nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 i 1a; podobnie przez szkoły bez bliższego ich określania rozumie się przedszkola, szkoły i placówki oraz inne jednostki organizacyjne wymienione w art. 1 ust. 1 i 1a.
Jak wynika z przytoczonych przepisów, ustawodawca uznał za celowe posługiwanie się określeniem "nauczyciele" zarówno w przypadkach odnoszących się do nauczycieli szkolnych, jak i przedszkolnych; podobnie "szkoła" używana jest również na określenie "przedszkola". W ocenie Sądu taka forma regulacji ustawowych może wskazywać na zamiar ujednolicenia statusu prawnego – praw i obowiązków – nauczycieli szkół i przedszkoli w zakresie spraw, co do których brak jest wyraźnych regulacji odrębnych dla każdej z grup.
Mając na uwadze powyższe odnieść należy się do art. 30 ust. 1 Karty Nauczyciela, w którym określone zostały składniki wynagrodzenia nauczycieli, tj. w myśl art. 3 Karty Nauczyciela także nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach. Przepis jasno stanowi, że na wynagrodzenie składa się między innymi wynagrodzenie zasadnicze i dodatki: za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy.
Na gruncie powołanych dotychczas przepisów ustawy nie sposób przyjąć, że z kręgu uprawnionych do dodatku funkcyjnego wyłączeni są nauczyciele zatrudnieni w przedszkolach. Przy czym art. 30 ust. 5 KN w kwestii wykazu stanowisk oraz sprawowanych funkcji uprawniających nauczyciela do dodatku funkcyjnego, odsyła do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 stycznia 2005r. obowiązującego w chwili podejmowania Uchwały.
Wskazane Rozporządzenie w § 5 pkt 2 lit. "a" określa, że dodatek funkcyjny przysługuje nauczycielowi któremu powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy klasy. Skarżący nie określił wprost, jaką wykładnią kierował się przy interpretacji tego przepisu, należy jednak przypuszczać, że w ocenie skarżącego literalne określenie "wychowawca klasy" wyklucza z kręgu adresatów tej normy nauczycieli przedszkoli, sprawujących opiekę nad oddziałami przedszkolnymi.
Zarówno Karta Nauczyciela jak i Rozporządzenie nie zawierają legalnej definicji ani "klasy" ani "oddziału". Stąd też interpretację tych określeń należało wywieść z innych przepisów, regulujących wewnętrzną strukturę i organizację szkół i przedszkoli. Przede wszystkim po to aby ustalić, czy istotnie zachodzą takie różnice organizacyjne, które pozwalałyby na przyjęcie, że określenie "klasa" odnosi się do szkoły, "oddział" do przedszkola.
Sąd oparł się w tym względzie na przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz.U. z 2001 r. nr 61, poz. 624 ze zm.), albowiem to na ich podstawie określa się organizację wewnętrzną szkół i przedszkoli. Zarówno § 5 ust. 1 Załącznika nr 1 "Ramowy statut przedszkola" jak i § 5 ust. 1 Załącznika nr 2 "Ramowy statut publicznej szkoły podstawowej" określają jasno, że oddział jest podstawową jednostką organizacyjną tak szkoły, jak i przedszkola.
Bardzo wąska wykładnia językowa, oparta na nieuzasadnionym przyjęciu, że określenie wychowawca klasy może odnosić się jedynie do nauczycieli szkolnych, jest niedopuszczalna. Nie ulega wątpliwości, że przepis § 5 Rozporządzenia jest nieprecyzyjny, albowiem wprowadza pojęcie sprawowania funkcji, która expressis verbis nie funkcjonuje w przepisach określających organizację szkół i przedszkoli. Jednak nie daje to podstawy do zajęcia stanowiska zaprezentowanego w skardze, trzeba bowiem mieć na uwadze także regulacje zawarte w Karcie Nauczyciela, będącej podstawą rzeczonego Rozporządzenia, a te zrównują pozycje nauczycieli szkół i przedszkoli.
Skarżący opierając się na art. 42 ust. 2 Karty Nauczyciela słusznie wskazał, że dodatek funkcyjny w swej istocie przysługuje nauczycielowi za dodatkowe zadania lub zajęcia. Jednak twierdzenie, jakoby praca nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach nie wiązała się ze sprawowaniem dodatkowych funkcji, jest nieuzasadnione. Oczywistym jest, że obowiązki nauczycieli szkolnych różnią się od obowiązków nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, wynika to bowiem z charakteru tych placówek. Nie można przyjąć, że nauczyciele zatrudnieni w przedszkolu i pełniący funkcję wychowawcy klasy nie wykonują zadań dodatkowych, upoważniających do dodatku funkcyjnego.
Odnosząc powyższe rozważania do treści art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela zawierającego delegację zobowiązującą organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, do corocznego określenia dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu obowiązującego od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia wysokości stawek dodatków, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków; uznać należy, że zaskarżona Uchwała Rady Miasta W. nie narusza prawa. Wojewoda nie wykazał, że zapisy § 2 ust. 1 i 2 zaskarżonej Uchwały są sprzeczne z prawem w świetle art. 91 ust. 1.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, stąd też na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/I. Kucznerowicz /-/J. Stankowski /-/E. Makosz-Frymus za nieobecnego sędziego
/-/J. Stankowski
MZ