Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r. poz. 520, ze zm.; zwanej dalej jako "p.g.k."),w związku z § 44 i § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2015 r. poz. 542, ze zm.; zwanego dalej również jako "rozporządzenie") oraz art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej jako "k.p.a") orzekł o:
"1. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb (J. - numerami działek [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, poprzez wykreślenie z operatu ewidencyjnego błędnego zapisu o przysługiwaniu [...] z siedzibą w K. prawa "trwałego zarządu" do ww. nieruchomości i zastąpienie go wpisem "władający";
2. odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb G. - numerem działki [...] o powierzchni [...] ha, poprzez wykreślenie [...] z siedzibą w K. jako władającego powyższą nieruchomością;
3. umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w zakresie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb G. - numerem działki [...] o powierzchni [...] ha.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta wyjaśnił, że w dniu [...] września 2015 r. na wniosek Przedsiębiorstwa A (zwanej dalej jako "skarżąca Spółka" lub "PWiK") wszczęte zostało postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego m. K. w zakresie wyeliminowania z niego błędnych danych poprzez wykreślenie wpisów o ustanowieniu na rzecz PWiK trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości położonych w K., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków – obręb G. - numerami działek [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha oraz wpisu "władający" w stosunku do nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb G. - numerem działki [...] o powierzchni 0.0529 ha.
Prezydent Miasta ustalił, że od założenia ewidencji gruntów dla m. K. w 1966 r., działki oznaczone numerami [...], [...] oraz [...] stanowiły własność Skarbu Państwa. Decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z [...] września 1993 r. działka o numerze [...] podzielona została na przeznaczoną pod ujęcie wody działkę [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę [...] o powierzchni [...] ha. W z związku z wprowadzeniem w 1990 r. reformy samorządowej, sporządzony został i wyłożony do publicznego wglądu przez okres od [...] października 1991 r. do [...] listopada 1991 r. spis inwentaryzacyjny mienia państwowego obejmujący między innymi działki: [...], [...] i [...]. W spisie tym przedmiotowe nieruchomości oznaczone były jako pozostające we władaniu [...]. Do spisu tego nie zgłoszono żadnych uwag ani zastrzeżeń. Prezydent wyjaśnił ponadto, że skarżąca Spółka powstała z podziału [...] na podstawie zarządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 1991 r. W oparciu o decyzje Wojewody K. nr [...] z [...] kwietnia 1993 r. oraz [...] z [...] stycznia 1994 r., prawo własności działek [...] oraz [...] i [...] z mocy prawa nieodpłatnie nabyła Gmina Miejska K..
Decyzje te, w których figuruje zapis o pozostawaniu wymienionych w nich działek we władaniu odpowiednio [...] oraz PWiK, przekazane były do wiadomości skarżącej Spółki, jak również stanowiły podstawę do ujawnienia faktu władania w ewidencji gruntów.
W trakcie prac związanych z modernizacją tej ewidencji dla obrębu G., zakończonych w 1994 r., zmianie uległa numeracja działek oraz ich powierzchnia. Działka [...] o powierzchni [...] ha otrzymała numer [...], działka [...] o powierzchni [...] ha numer [...], działka [...] o powierzchni [...] ha numer [...], a działka [...] o powierzchni [...] ha - numer [...]. Jednocześnie, w ocenie organu, dla działek [...], [...] oraz [...] zamiast dotychczasowego wpisu "władający" błędnie wpisano PWiK jako ich użytkownika.
Ponadto na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...] z [...] kwietnia1995 r. Prezydent Miasta ustalił, że w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w 1994 r. działka [...] o powierzchni [...] ha, wydzielona wcześniej pod ujęcie wody, podzielona została dodatkowo na działki [...] o powierzchni [...] ha oraz [...] o powierzchni [...] ha, które otrzymały następnie odpowiednio numery: [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha. Przedmiotowym aktem działka [...] oddana została osobom fizycznym w użytkowanie wieczyste, a następnie sprzedana na własność aktem notarialnym Rep. [...] Nr [...] z [...] grudnia 1995 r.
Jak stwierdził Prezydent Miasta w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z dniem 1 stycznia 1998 r. zarząd nieruchomościami stanowiącymi między innymi własność gmin przekształcony został w trwały zarząd tych nieruchomości. W stosunku do działek: [...], [...] i [...], wpisanych wówczas w operacie ewidencyjnym jako pozostające w użytkowaniu PWiK, zmiana taka wprowadzona została pod numerem [...]/ [...].
Prezydent Miasta uznał, że skoro w ewidencji gruntów i budynków brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających oddanie działek [...] oraz [...] w użytkowanie PWiK, to uznać należy że ujawnione obecnie dane ewidencyjne dotyczące tych nieruchomości są błędne i jako takie winny zostać wyeliminowane z operatu ewidencyjnego m. K. poprzez przywrócenie w stosunku do nich pierwotnego wpisu – "władający". Z tych samych względów - w ocenie organu - z uwagi na brak dokumentów uzasadniających ustanie władania przez PWiK działką [...], nie ma podstaw do wykreślenia zapisu "władający" w stosunku do tej nieruchomości.
Odnosząc się do działki [...] Prezydent Miasta stwierdził, że w dacie złożenia wniosku przez PWiK, tj. [...] września 2015 r. nieruchomość ta stanowiła już własność osób fizycznych, na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. Co więcej, nieprawidłowy zapis o jej pozostawaniu w trwałym zarządzie PWiK został wykreślony z operatu ewidencyjnego m. K. zmianą [...] J. [...] z dnia [...] maja 2015 r. Wobec tego w ocenie Prezydenta [...] w tym zakresie należało umorzyć postępowanie.
Prezydent Miasta dodał, że na mocy aktu założycielskiego z dnia [...] grudnia 1992 r. (akt notarialny), w wyniku przekształcenia [...], przedsiębiorstwa komunalnego w spółkę prawa handlowego, powstała skarżąca Spółka. Zgodnie z § 10 ust. 3 tego aktu udziały Spółki stanowią wkład niepieniężny, którym jest mienie komunalne [...]. Pomimo że z wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do powołanego powyżej aktu notarialnego nie wynika wprost, aby wkładem były również nieruchomości będące we władaniu przedsiębiorstwa komunalnego - w ocenie organu - nie byłoby zasadnym przywracanie w ewidencji gruntów i budynków zapisów o pozostawaniu działek: [...], [...] oraz [...] we władaniu nieistniejącego już podmiotu, którego sukcesja prawna nie budzi wątpliwości.
Z uwagi natomiast na wieloletnie nie kwestionowanie przez PWiK faktycznego "władztwa" nad rzeczą, chociażby w postaci regulowania zobowiązań podatkowych, uzasadnionym jest wpis o pozostawaniu tych nieruchomości we władaniu skarżącej Spółki.
W odwołaniu od ww. decyzji Prezydenta [...] PWiK zarzuciła tej decyzji:
- - naruszenie § 45 rozporządzenia polegające na niewykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków wpisu "władający" co do nieruchomości położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] oraz zastąpienie wpisów,,trwały zarząd" wpisem " władający " co do działek numer [...] i [...];
- - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że wpisane do spisu inwentaryzacyjnego mienia państwowego działki o numerach: [...], [...], [...] (obecnie odpowiednio [...], [...], [...]) jako pozostających we władaniu [...] stanowi zdarzenie prawne z którego wynikają prawa PWiK do tych działek;
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., poprzez dokonanie wpisów do operatu ewidencyjnego dotyczących odwołującego bez istnienia podstawy prawnej.
PWiK wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta [...] w zakresie punktów 1 i 2 rozstrzygnięcia i orzeczenie o wykreśleniu wobec PWiK:
- - odnośnie działki nr [...] i [...] zapisu dotyczącego trwałego zarządu,
- - odnośnie działki nr [...] zapisu dotyczącego władającego.
Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.k. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia w zakresie stanu faktycznego dokonane przez Prezydenta Miasta. Wyjaśnił, że wpisy dotyczące "władania" nieruchomościami przez przedsiębiorstwo komunalne - [...], dokonane na podstawie decyzji komunalizacyjnych nr [...] i nr [...], przeniesione zostały z pozycji rejestrowej poprzednika prawnego tej jednostki komunalnej, tj. [...]. Ujawnienia nowego podmiotu ewidencyjnego w operacie ewidencyjnym dokonano w trybie przepisów zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98, z późn. zm.). Zgodnie z zapisami § 2 ust. 3 i 4 tego zarządzenia, w ewidencji gruntów podaje się osobę właściciela oraz tego, który gruntem faktycznie włada, zwanego dalej władającym, a gdy osoba właściciela nie jest znana - tylko władającego gruntem. Za władanie gruntem uważa się:
- - posiadanie samoistne, to jest faktyczne władanie gruntem jak właściciel,
- - w odniesieniu do gruntów państwowych i gruntów stanowiących własność jednostek gospodarki uspołecznionej lub innych organizacji społecznych - również użytkowanie gruntu,
- - w odniesieniu tylko do gruntów państwowych - ponadto: wieczyste użytkowanie i sprawowanie zarządu nieruchomości.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w § 24 ust. 3 sprecyzowano, iż: do gruntów państwowych podaje się:
- - jako właściciela " Skarb Państwa" na podstawie zaświadczenia lub decyzji odpowiedniego organu administracji państwowej, postanowienia sądu bądź aktu notarialnego,
- - jako władającego:
- a) wieczystego użytkownika,
- b) państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne, którym przekazano grunty w użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, po okazaniu pisemnej w tym przedmiocie decyzji,
- c) jednostki państwowe, organizacje społeczne, osoby prawne i fizyczne faktycznie władające gruntami (lub zarządzające obiektami) również wtedy gdy nie zachodzi wypadek określony pod lii a) i b); jeżeli grunt (nieruchomość) jest dzierżawiony, to jako władającego należy podać instytucję, której płaci się czynsz dzierżawny(...).
Jak stwierdził organ odwoławczy, w terminie wprowadzania przedmiotowych zmian, art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z późn zm.) stanowił, że: grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek. Z kolei z zapisów art. 4 ww. ustawy wynika, że: grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będące w dniu wejścia w życie ustawy w zarządzie państwowych lub komunalnych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w zarządzie tych jednostek. Tak więc formy władania nieruchomościami przez komunalne jednostki organizacyjne, czy też państwowe jednostki organizacyjne, określone zostały w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami. Przepisy te normowały także zasady regulowania tytułów władania tych jednostek i sporządzania dokumentów poświadczających tytuły do tych nieruchomości (decyzje administracyjne, umowy cywilne, inne).
Organ odwoławczy stwierdził, że nie jest uprawniony do dokonywania żądanych zmian danych podmiotowych, a takimi są prawa do nieruchomości, bez przedłożenia stosownych dokumentów. Z uwagi na fakt, iż PWiK nie przedłożyła dokumentów pozwalających na dokonanie żądanych zmian danych, Prezydent Miasta K. odmówił ich wprowadzenia w zakresie działek nr [...], nr [...] i nr [...], zaś w odniesieniu do działki nr [...] umorzył postępowanie. Jednakże w ramach przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że funkcjonujące zapisy dotyczące działek nr [...] i nr [...] nie znajdują uzasadnienia, z uwagi na brak wymaganych dokumentów ustanawiających trwały zarząd na tych działkach. Przywrócone więc zostały pierwotne zapisy dotyczące "władania" działkami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego PWiK zarzuciła decyzji organu odwoławczego:
- - naruszenie §45 rozporządzenia polegające na niewykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków wpisu "władający" co do nieruchomości położonych w K., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków - obręb G. - numerami działek [...], [...] i [...];
- - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności organ administracyjny nie dokonał jakichkolwiek ustaleń w zakresie, czy faktycznie jak wskazywał wnioskodawca doszło do uregulowania praw do przedmiotowych działek;
- - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że decyzja Wojewody K. z [...] kwietnia 1993 r. nr [...] jest dokumentem przyznającym PWiK prawo władania działką nr [...] (obecnie [...]) oraz, że decyzja Wojewody K. z [...] stycznia 1994 r. nr [...] jest dokumentem przyznającym PWiK prawo władania działkami nr [...] i nr [...] (obecnie [...] i [...]) podczas gdy z żadnych zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, że skarżący jest aktualnie "władającym" przedmiotowymi działkami;
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., poprzez przyjęcie błędne podstawy prawnej.
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji w części oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu PWiK wyjaśniła, że nie kwestionuje korzystania z przedmiotowych nieruchomości dla celów zaopatrzenia w wodę przez swojego poprzednika prawnego, tj. [...]. W obowiązującym wówczas stanie prawnym system ewidencyjny utworzony został na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, dla którego aktem wykonawczym było zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Działki [...], [...] i [...] (obecnie - odpowiednio - [...], [...] i [...]) należały do Skarbu Państwa, natomiast [...] wpisano do ewidencji jako władającego na podstawie § 24 ust. 3 ww. zarządzenia, które stanowi, że dla gruntów państwowych podaje się jako władającego jednostki państwowe, organizacje społeczne, osoby prawne i fizyczne faktycznie władające gruntami.
[...] grudnia 1992 r. [...] uległo przekształceniu w PWiK, a więc spółka przekształcona uzyskała wszystkie prawa i obowiązki swojego poprzednika. W dalszej kolejności własność przedmiotowych nieruchomości przeszła, zgodnie z decyzjami Wojewody K. wydanymi w 1993 r. i w 1994 r. na podstawie ustawy z dnia [...] maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ze Skarbu Państwa na Gminę Miejską K., przy czym w operacie ewidencyjnym pozostał wpis dotyczący władania przez [...] działkami [...], [...], [...], których numery w 1994 r. zostały zmienione na - odpowiednio - [...], [...] i [...].
Następnie weszła w życie ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, która uchyliła dekret z dnia 2 lutego 1955 r., a tym samym wydane na jej podstawie zarządzenie z dnia [...] lutego 1969 r. Wobec tego cytowany w decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego § 24 ust. 3 zarządzenia z dnia [...] lutego 1969 r., na podstawie którego Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w K. było wpisane do ewidencji jako "władający", utracił moc obowiązującą. Obecnie nie istnieje analogiczny do § 24 ust. 3 przepis uzasadniający pozostawienie takiego zapisu w rejestrze ewidencyjnym.
Co więcej, zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, prawo [...] do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądowych; umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; ostatecznych decyzji administracyjnych; dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. W ocenie skarżącej Spółki aktualnie nie istnieje żaden dokument, który przyznawałby PWiK prawo do przedmiotowych nieruchomości. Decyzja Wojewody K. nr [...] nie przyznawała prawa do działek nr [...] i [...], a stwierdzała jedynie fakt znajdowania się we władaniu [...].
Natomiast władającym było ono nie na podstawie tej decyzji, a ww. zarządzenia z [...] lutego 1969 r., obecnie już nieobowiązującego. Ponadto organ nie wskazał podstawy prawnej dla działki nr [...]. Według § 10 ust. 2 rozporządzenia w przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania. Z dyspozycji tego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności do ewidencji wpisuje się właściciela gruntu, dopiero w jego braku - władającego. Bezspornym jest fakt, że właściciel przedmiotowych nieruchomości jest ustalony i jest nim Gmina Miejska K., co w ocenie skarżącej Spółki uzasadnia usunięcie z ewidencji gruntów wpisu dotyczącego władania przez PWiK. Od wielu lat PWiK nie wykorzystuje przedmiotowych nieruchomości w żadnym celu oraz nie prowadzi ani nie prowadziła na nich żadnych inwestycji.
Nie uważa się za władającego przedmiotowymi działkami, a Prezes Zarządu PWiK z ostrożności zrzekł się jakichkolwiek praw wobec ww. nieruchomości. Fakt, że skarżąca Spółka nie kwestionowała "władztwa" nad działkami podczas postępowania administracyjnego dotyczącego podziału działki [...] nie wyłącza możliwości zakwestionowania go obecnie. W ocenie skarżącej Spółki podnoszony przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego argument, że PWiK ponosi opłaty za korzystanie z działek, nie świadczy o uznaniu przez PWiK władztwa, a jedynie o ostrożności zachowywanej wobec istnienia takiego wpisu w rejestrze ewidencyjnym.
W ocenie skarżącej Spółki w decyzji organ błędnie ocenił, że PWiK żądał dokonania zmian danych podmiotowych w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy PWiK wniósł o jej aktualizację poprzez uzgodnienie operatu z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, nie mając na celu ustalania żadnych uprawnień, a kwestionując jedynie niezgodność wpisu z istniejącą sytuacją prawną.
W stosunku do PWiK nie zostały wydane żadne dokumenty, przyznające spółce władztwo nad działkami o numerach [...], [...] i [...]. Władztwo nad nieruchomościami sprawowane było przez PWiK na podstawie nieobowiązującego obecnie zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, natomiast obecnie nie to ma ani podstawy prawnej, ani odzwierciedlenia w stanie faktycznym. PWiK nie uznaje się władającym, od wielu lat nie podejmuje na przedmiotowych działkach żadnej działalności ani nie rości sobie do nich jakichkolwiek praw. Ponosi jedynie, z daleko posuniętej ostrożności, opłaty z tytułu korzystania z nich. W związku z tym zasadne jest dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek [...], [...] i [...] poprzez wykreślenie z operatu ewidencyjnego zapisów "władający".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] orzekającą o:
- 1. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb (J. - numerami działek [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, poprzez wykreślenie z operatu ewidencyjnego błędnego zapisu o przysługiwaniu PWiK [...] prawa "trwałego zarządu" do ww. nieruchomości i zastąpienie go wpisem "władający".
- 2. odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb G. - numerem działki [...] o powierzchni [...] ha, poprzez wykreślenie PWiK [...] K. jako władającego powyższą nieruchomością
- 3. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w zakresie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb G. - numerem działki [...] o powierzchni [...] ha.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (art. 20 ust. 1 p.g.k.). Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a p.g.k.w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości.
Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.
Jak wynika z art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
- 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji;
- 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 44 pkt 2 ww. rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W myśl § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
- 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych;
- 2) prawomocnych orzeczeń sądowych;
- 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali;
- 4) ostatecznych decyzji administracyjnych;
- 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych;
- 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Z powyższego wynika, że ewidencja gruntów i budynków, jak każda ewidencja ma charakter deklaratoryjny, pochodny - odzwierciedlający pewien stan, którego nie tworzy. Toteż wpisy do rejestrów są ściśle reglamentowane pod względem dokumentów czy innych dowodów, jakie mogą być podstawą odpowiednich adnotacji.
Skarżąca Spółka w niniejszej sprawie domagała się dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla działek o nr, [...], [...], [...] i [...] położonych w K., obręb G. w zakresie wpisu określającego PWiK jako "trwałego zarządcę" oraz "władającego".
Jak prawidłowo ustaliły organy prowadzące niniejszej postępowanie w ewidencji gruntów obrębu G. od jej założenia ujawnione były działki nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiące własność Skarbu Państwa.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. Nr [...] Wojewoda K. stwierdził na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowy nabycie przez Gminę Miejską K. nieruchomości zabudowanej, położonej w obrębie G. nr [...] o powierzchni [...] ha, będącej we władaniu [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 1994 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ww. ustawy, Wojewoda k. stwierdził nabycie przez Gminę Miejską K. z mocy prawa, własność nieruchomości zabudowanej, oznaczonej nr [...] i nr [...] będącej we władaniu [...]
Aktem notarialnym z dnia Rep. [...] Nr [...] przedsiębiorstwo komunalne "[...]" przekształcone zostało w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. 100% udziałów w spółce posiadała Gmina Miejska K.. Wkład niepieniężny Gminy stanowił mienie komunalne [...] Zgodnie z § 10 ust. 3 ww. aktu notarialnego udziały Spółki stanowił wkład niepieniężny, którym jest mienie komunalne Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K.. Czego nie kwestionuje skarżąca Spółka na mocy ww. aktu notarialnego uzyskała ona wszystkie prawa i obowiązki swojego poprzednika.
Ponadto wyjaśnienia wymaga, że w 1993 r. decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...], działka nr [...] podzielona została na działki: nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha. Natomiast w związku z przeprowadzoną w 1994 r. odnową ewidencji gruntów obrębu G., dotychczasowej działce nr [...] zmieniono numer na [...] oraz powierzchnię na [...] ha, działce nr [...]/ 2 zmieniono numer na [...] i powierzchnię na [...] ha, działce nr [...] zmieniono numer na [...] i powierzchnię na [...] ha, działce nr [...] nadano numer [...] i zmieniono powierzchnię na [...] ha. Wykonawca odnowy ewidencji gruntów dokonał także w 1994 r. podziału działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] ha i działkę nr [...] o powierzchni 0.0101 ha oraz podziału działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki nr [...] o powierzchni [...] i nr [...] o powierzchni [...] ha.
Prawidłowo ustalony przez organy administracji stan faktyczny sprawy nie pozwalał na uwzględnienie wniosku skarżącej Spółki i dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z jej żądaniem. Przypomnieć należy, że w § 12 rozporządzenia wyraźnie wymieniono dokumenty mogące stanowić podstawę dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Rolą organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków jest rejestrowanie danych ewidencyjnych w oparciu o dokumenty wytworzone przez właściwe organy. Skarżąca Spółka wnosząc o dokonanie wpisu w ewidencji do wniosku nie dołączyła żadnego dokumentu potwierdzającego jej stanowisko.
Z kolei materiał dowodowy zebrany przez organy administracji potwierdza prawidłowość danych zawartych w ewidencji dotyczących działki o nr [...] oraz konieczność dokonania zmian w ewidencji w zakresie działek o nr [...] i [...]. Skarżąca Spółka chcąc zakwestionować dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków musiałaby przedstawić dokumenty, z których wynikał by okoliczności uzasadniające dokonane aktualizacji. Tego skarżąca Spółka nie uczyniła. Argumentacja PKiW opiera się na próbie zakwestionowania "władztwa" nad przedmiotowymi działkami w dniu złożenia wniosku o dokonanie aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Stanowisko PKiW nie znajduje jednak uzasadnienia w materiale dowodowym zebranym przez organy administracji.
Tym samym w pełni podzielić należy stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu materiał dowodowy utrwalony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do aktualizacji ewidencji w zakresie działki oznaczonej numerem [...]. Ponadto materiał dowodowy zebrany przez organy prowadzące niniejsze postepowanie wskazuje, iż dla działek o nr [...] oraz [...] w ewidencji błędnie określono prawo skarżącej Spółki jako "trwały zarząd", co wymagało dokonania aktualizacji poprzez dokonanie wpisu "władający". Organ ewidencyjny nie posiada jakichkolwiek kompetencji do kształtowania stanu prawnego nieruchomości, a do tego osiągnięcia takiego efektu prowadzi stanowisko zajęte przez skarżącą Spółkę.
Podstawy do uwzględnienia żądania PWiK nie mógł stanowić przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia, który przewiduje, że w przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania. Powołany przepis dotyczy bowiem sytuacji, których nie jest ustalony właściciel gruntu. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem bezspornym jest, że właścicielem przedmiotowych nieruchomości jest Miasto K..
Jako prawidłowe należy również ocenić stanowisko organu dotyczące umorzenia postępowania w zakresie aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków dla działki o nr [...]. Skoro bowiem działka ta w dniu złożenia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, na mocy aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2015 r. Rep [...] nr [...] stała się własnością osób trzecich, to po stronie skarżącej Spółki brak było interesu prawnego do kwestionowania zapisów dotyczących tej nieruchomości. Z tego też powodu prawidłowo uznały organy administracji, że powstępowanie w tym zakresie należało umorzyć.
Jako niezasadne należy również uznać pozostałe zarzuty podniesione w skardze.
Wbrew twierdzeniem skarżącej Spółki istnieje przepis prawa uzasadniający pozostawienie obecnego zapisu w ewidencji gruntów i budynków i jest nim cytowany powyżej art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a p.k.g.
Ponadto organ nie naruszył § 45 rozporządzenia, bowiem skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynikała by możliwość zakwestionowania wpisu w ewidencji gruntów i budynków.
Organ nie naruszył również wskazanych w skardze przepisów postępowania. Istotą postępowania ewidencyjnego jest rejestrowanie stanu odzwierciedlającego dane zawarte w dokumentach wytworzonych przez upoważnione do tego organy, a nie ustalanie, czy dane zawarte w tych dokumentach są prawidłowe.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718) orzekł jak w sentencji.