Uzasadnienie
E. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy ustalającej opłatę adiacencką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r,. poz. 270 ze zm.- dalej Ppsa), zwanej dalej, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Z przepisu art. 61 § 3 Ppsa wynika że akt, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, powinien kwalifikować się do wykonania.
Wykonanie aktu administracyjnego oznacza zaś "(...) spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan w rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (np. sumy pieniężnej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość). Akt administracyjny zostaje wykonany, gdy rzeczywisty stan stosunków społecznych odpowiadać będzie stanowisku określonemu w nim jako odpowiedni." (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 295).
Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie nadaje się do wykonania, ani nie wymaga takiego wykonania.
Postanowienie to nie przyznaje stronie żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Postanowienie to wywołuje jedynie skutki procesowe.
Odnosząc się natomiast do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji wskazać należy, że przepis art. 61 § 3 Ppsa rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania przepisu art. 61 § 3 Ppsa będzie mieć zatem pojęcie "sprawy" w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności.
Zdaniem Sądu, chodzi tu o pojęcie "sprawy" w jej znaczeniu materialnoprawnym, której tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Takie rozumienie sprawy nie umożliwia wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji w sytuacji braku merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji dokonanej przez organ II instancji i zakończenia postępowania stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kwestia ustalenia opłaty adiacenckiej oraz kwestia zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o tej opłacie nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu organ nie rozstrzygał bowiem sprawy opłaty adiacenckiej, gdyż stwierdził, że istnieje przeszkoda procesowa w postaci uchybienia terminu do wniesienia odwołania do merytorycznego rozpoznania sprawy.
W konsekwencji zakończenia postępowania odwoławczego rozstrzygnięciem o charakterze formalnym nie można uznać tożsamości obu wymienionych spraw w jej znaczeniu materialnym, co uzasadnia stwierdzenie, że decyzja organu I instancji nie może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu dotyczącym postanowienia o znaczeniu procesowym (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 138/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7), stwierdził, że zwrot "w granicach danej sprawy" użyty w art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej.
Co prawda powyższa uchwała zapadła na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z poźn. zm.), to jednak, z uwagi na zbliżona regulacje, zachowuje ona aktualność w obecnym stanie prawnym.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 Ppsa orzekł jak w sentencji.