Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 kpa, art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.) Starosta C. orzekł o wymianie C.G. prawa jazdy według kategorii C, C+E i odmówił wydania uprawnienia według kategorii B. W uzasadnieniu organ podniósł, że z akt kierowcy C.G. wynika, że w latach 1982-1995 uzyskał on uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii A,B,T,C i E+C.
Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M. w dniu [...].03.1997 r. w związku z kierowaniem samochodem osobowym w stanie nietrzeźwym orzekło w stosunku do w/w zakaz prowadzenia samochodów osobowych na okres 2 lat. Z uwagi na to, że kategoria B obejmuje uprawnienia do kierowania samochodami osobowymi jak i ciężarowymi do 3,5 t dopuszczalnej masy całkowitej, po uprawomocnieniu się orzeczenia kolegium, kierownik Urzędu Rejonowego w C. wydał w dniu [...].04.1997 r. prawo jazdy nr [...] wg kategorii B,C i E z adnotacją urzędową na 4 stronie "zakaz kierowania pojazdami osobowymi do [...].02.1999r.".
Prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie wymiany prawa jazdy organ w dniu [...].06.2006 r. wezwał C.G. do zapoznania się z teczką akt ewidencyjnych kierowcy. W/w przybył do starostwa w dniu [...].06.2006 r. Po zapoznaniu się z aktami poinformował, że na rozprawie przyznał się do popełnienia wykroczenia tj. prowadzenia samochodu osobowego w stanie nietrzeźwym, że był w tamtym okresie bezrobotnym, a zawód kierowcy stanowi podstawę jego bytu.
Dlatego też Kolegium ds. Wykroczeń sytuację obwinionego uwzględniło i orzekło tylko zakaz prowadzenia samochodów osobowych.
Z przeprowadzonej rozmowy z C.G. pracownik Wydziału Komunikacji i Dróg sporządził notatkę która znajduje się w teczce kierowcy. W/w nie przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do prowadzenia pojazdów wg kategorii B. Cytowana wyżej Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym określa, że kategoria "B" obejmuje uprawnienia do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, a więc w zakresie tej kategorii znajdują się uprawnienia do prowadzenia pojazdów osobowych.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba mająca cofnięte uprawnienia na okres przekraczający 1 rok.
W związku z powyższym należało odmówić C.G. wydania uprawnień do kierowania pojazdami wg kategorii B do czasu zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.
C.G. odwołał się od powyższej decyzji. Stwierdził, że takie postanowienie sprawy nie jest przejrzyste i powoduje kolizję z przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie. Przywołany w decyzji z dnia [...].07.2006 r. art. 150, ust. 1 nie jest atutem do odmowy wydania uprawnień w zakresie kategorii B, natomiast atutem uzasadniającym odwołanie, bowiem stare prawo jazdy seria E, nr [...] wydane w dniu [...].04.1997 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w C. uprawnia go do prowadzenia pojazdów o masie całkowitej do 3,5 tony, co jest zgodne z art. 88 ust. 1 a,b ustawy z dnia 20.06.1997 r.
Przywołanie art. 114 ust. 1 ustawy dotyczy przywrócenia uprawnień, tymczasem jego wniosek ogranicza się do wymiany prawa jazdy starego na nowe, zgodnie z art. 150 ust. 1 ustawy. I w tym przypadku nie ma podstaw do odmowy wydania uprawnień również w zakresie kategorii B, ponieważ bezspornym jest fakt, że posiada uprawnienia w zakresie tej kategorii.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 150 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., poz. 908 ze zm.) oraz § 2 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.) zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. na wniosek osoby uprawnionej starosta zobowiązany jest do wymiany posiadanego przez nią prawa jazdy na odpowiedni nowy dokument. Przy wymianie dokumentów, w myśl § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia, należy stosować zasady i tryb postępowania określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 20004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 24, poz. 215).
Przepisy te przewidują także odpowiedni tryb postępowania w sprawie wydawania uprawnień osobom podlegającym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oraz określają wymagane od nich dokumenty. Z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji pouczył odwołującego się o wymaganym trybie postępowania, o czym świadczy treść notatki służbowej z dnia [...] czerwca 2006 r. Zdaniem Kolegium bezsporne jest, że skarżący podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, gdyż orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów osobowych na okres 2 lat, co należy uznać za jednoznaczne z cofnięciem mu w tym zakresie (obejmującym prawo jazdy według kat. B) uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W takim przypadku niewątpliwie ma zastosowanie powołany wyżej przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Fakt wydania mu, niezgodnie z obwiązującymi przepisami, prawa jazdy w 1997 r. nie ma dla istnienia w/w obowiązku znaczenia prawnego, obowiązek ten nie podlega także przedawnieniu. Z tego względu do czasu spełnienia –przez C.G. obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zasadna jest odmowa mu uprawnień w zakresie kat. B prawa jazdy.
C.G. wniósł skargę na powyższą decyzję.
Jego zdaniem odebranie mu uprawnień do kierowania pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t z dniem [...].07.2006 r. przez Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w C. jest nieuprawnione, bowiem przed tą datą, jak również po jej upływie posiada w dalszym ciągu uprawnienia do prowadzenia wyżej określonych pojazdów. Odmowa wydania mu nowego prawa jazdy jest więc niezgodna ze stanem prawnym.
Starostwo Powiatowe w C. oraz SKO nie są organami uprawnionymi do zamiany prawomocnego orzeczenia Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M., a więc nie mogą odbierać mu posiadanych uprawnień, tym bardziej przy obligatoryjnym obowiązku, wymiany dokumentów ze starych na nowe.
Przywołane w decyzjach Starostwa Powiatowego w C. i SKO przepisy prawa nie odnoszą się w zasadzie do jego przypadku. Nie zna powodów dla których miałby ponosić konsekwencje życiowe w wyniku zmiany przepisów o ruchu drogowym po dacie prawomocnego orzeczenia Kolegium w M. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 513, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działania organów administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Oznacza to, iż Sąd administracyjny może zaskarżoną decyzję wzruszyć tylko wówczas, gdyby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.
Zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 ze zm. dalej zwaną p.r.d.) prawo jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U nr 69, poz. 640 ze zm.) wydane na podstawie art. 150 ust. 2 p.u.d. określa warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierownia pojazdem lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę.
Skarżący w latach 1982-1995 uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami wg kategorii A,B, T, C i E+C. Orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia [...] marca 1997 r. w stosunku do Skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia samochodów osobowych na okres 2 lat w związku z kierowaniem samochodem w stanie nietrzeźwym. Jak wynika z oświadczenia Skarżącego był on w tym czasie bezrobotny a zawód kierowcy stanowił podstawę jego bytu. Uwzględniając te okoliczność Kolegium ds. Wykroczeń orzekło tylko zakaz prowadzenia samochodów osobowych.
W związku z tym po uprawomocnieniu się powyższego orzeczenia Kierownik Urzędu Rejonowego w C. w dniu [...] kwietnia 1997 r. wydał Skarżącemu prawo jazdy nr [...] według kategorii B, C i E z urzędową adnotacja "zakaz kierowania pojazdami osobowymi do [...].02.1999 r."
W myśl art. 150 ust. 1 p.r.d. dotychczasowe dokumenty uprawniające kierowców do kierowania pojazdami zachowują ważność do czasu ich wymiany.
Stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29.04.2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, przy wymianie tych dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania, określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, tzn. przepisy działu IV rozdział 2 ustawy p.u.d. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok.
Organ dokonujący wymiany prawa jazdy, dokonuje jednocześnie weryfikacji dokumentacji, na podstawie której kierowca uzyskał dotychczasowy dokument prawa jazdy.
W dokumentacji Skarżącego znajduje się orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym w M. z dnia [...] kwietnia 1997 r. z którego wynika, że zakazano mu prowadzenia samochodów osobowych na okres 2 lat.
W związku z tym Skarżący podlegał kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Obowiązek wymiany przez kierowcę dokumentu – prawa jazdy – ma między innymi na celu przeprowadzenie przez organ weryfikacji uprawnień i doprowadzenie do stanu zgodności z prawem takich uchybień, które dotychczas były niezauważone. Fakt wydania Skarżącemu w 1997 r. prawa jazdy, niezgodnie z obowiązującymi przepisami, nie ma dla istnienia tego obowiązku znaczenia prawnego.
Stwierdzić należy, iż Skarżącemu prawo jazdy nie powinno być wydane. Zgodnie z art. 91 ust.2 p.u.d. prawo jazdy nie może wydane osobie w stosunku do której orzeczony został prawomocnym orzeczeniem Kolegium ds. Wykroczeń – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie obowiązywania tego zakazu. Zakaz prowadzenia pojazdów stanowi przeszkodę do orzeczenia tej kategorii prawa jazdy, na która opiewa zakaz.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Skarżący został faktycznie pozbawiony prawa jazdy na okres dłuższy niż 1 rok. W związku z tym były podstawy do skierowania go na egzamin sprawdzający kwalifikacje.
Skarżący takiemu egzaminowi kontrolnemu w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, nie poddał się.
Pomimo stosownego pouczenia Skarżący tego obowiązku nie dopełnił. A zatem nie posiada obecnie uprawnień do kierowania pojazdami według kategorii B. Wymaganie posiadania przez kierującego pojazdem silnikowym wiadomości teoretycznych i umiejętności praktycznych ma zapewnić udział w ruchu osób, które znają przepisy ruchu drogowego i potrafią je zastosować w sytuacji drogowej oraz mają opanowaną w określonym stopniu technikę prowadzenia pojazdu.
Osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający na okres 1 roku lub w związku z utratą kwalifikacji musi poddać się sprawdzaniu kwalifikacji jeżeli chce odzyskać uprawnienia lub prawo jazdy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ I instancji pouczył skarżącego o wymaganym trybie postępowania. Treść notatki służbowej z dnia 23 czerwca 2006 r. (k.50 akt administracyjnych) potwierdza, ze skarżący odmówił przystąpienia do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do prowadzenia pojazdów według kategorii B. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak
KP