Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], stwierdziło, iż odwołanie wniesione przez M. W. od decyzji wydanej przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia granic nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej w obrębie [...] stanowiącej własność P. W. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 K.P.A w związku z art. 127 § 1 K.P.A.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Wójt Gminy [...] zatwierdził protokołem granicznym z dnia [...] kwietnia 2011 r. przez geodetę uprawnionego granice nieruchomości nr [...] położonej w obrębie [...] stanowiącej własność P. W. z nieruchomościami: nr [...] stanowiącej własność A. A., [...] stanowiącej własność T. D., nr [...] i [...] stanowiącej własność Gminy [...] i nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa – [...].
Zgodnie z art. 129 § 2 K.P.A odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ stwierdził, że ostatnie doręczenie decyzji zatwierdzającej protokół graniczny nastąpiło dnia [...] stycznia 2012 r., kierowane było do T. D. i termin do złożenia odwołania upłynął dnia [...] lutego 2012 r. Taki sam termin do wniesienia ewentualnego odwołania dotyczył skarżącej M. W., która, co nie jest sporne, nie była stroną postępowania rozgraniczeniowego.
Ponieważ M. W. wniosła odwołanie [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.
Na powyższe postanowienie M. W. wniosła skargę, zarzucając, że granice wyznaczono wadliwie, kosztem jej nieruchomości, a nie była stroną postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarga została złożona po terminie.
Po wyjaśnieniu przez Sąd okoliczności związanych z wniesieniem skargi ustalono, że skarga od postanowienia SKO z dnia [...] listopada 2012 r. wpłynęła do SKO [...] listopada 2012 r., a więc w terminie, natomiast skarżąca nie mając zaufania do organu, drugą skargę na ten sam akt przesłała do Sądu. Ta ostatnia skarga byłaby faktycznie spóźniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest usprawiedliwiona jednakże nie z powodów w niej podniesionych.
Na wstępie należy podzielić wywody Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w I instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania strona może jednak skutecznie bronić się przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. Taka sytuacja powoduje, że organy otrzymując odwołanie wniesione z uchybieniem terminu winny to odwołanie przeanalizować zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 K.P.A. Artykuł ten stanowi o obowiązku udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków osoby występującej z określonym żądaniem. Z treści odwołania M. W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika jednoznacznie, że odwołująca żąda uwzględnienia jej jako strony w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Nie badając słuszności żądania odwołującej zarówno co do warunków formalnych wniosku jak i podstaw do wznowienia postępowania Sąd uznał, że organ odwoławczy do którego wpłynęło odwołanie winien z uwagi na jego treść, bądź zwrócić się z zapytaniem do odwołującej i pouczyć ją o instytucji wznowienia, bądź przesłać pismo do organu I instancji z sugestią, iż Wójt Gminy [...] winien podjąć kroki zmierzające do wyjaśnienia intencji i zamiarów strony zgodnie z art. 9 K.P.A. Natomiast przesłanie odwołania pismem z [...] sierpnia 2012 r. z sugestią załatwienia pisma zgodnie z art. 132 i 133 K.P.A w świetle informacji zawartych w odwołaniu świadczy o tym, że doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 9 K.P.A.
Droga obrony interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania zapewnia stronie pozbawionej udziału w postępowaniu poszanowanie zasady dwuinstancyjności. Natomiast ewentualna możliwość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania ma kapitalne znaczenie dla ochrony praw jednostki, otwiera bowiem przed nią system środków obrony służącej na drodze administracyjnej oraz na drodze sądowej.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a. Powodem tegoż rozstrzygnięcia było to, że pierwotnie Sąd badał w związku z wnioskiem organu czy faktycznie skarga M. W. winna być odrzucona, bowiem w takiej sytuacji miałoby zastosowanie przepisów art. 222 P.p.s.a. Natomiast po skierowaniu sprawy na rozprawę, uszło uwadze Sądu, że w sprawie nie uiszczono wpisu w kwocie [...] zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2221 poz. 2193). Ponieważ ostatecznie z treści orzeczenia wynika, że na skutek uwzględnienia skargi organ byłby zobowiązany do zwrotu wpisu skarżącej – stąd na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a – Sąd brakujący wpis nakazał ściągnąć od organu.
MZ