Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] września 2015 r. D.S. i K.S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w uzasadnieniu której kwestionowali stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., dotyczące nieuznania Skarżących za stronę postępowania w sprawie prawidłowości budowy i eksploatacji stacji paliw. Wskazali, że z racji sąsiedztwa działki, której są właścicielami, z działką na której w warunkach samowoli budowlanej wybudowano i użytkuje się stację paliw płynnych, kilkukrotnie występowali do PINB oraz WINB o uznanie ich za stronę postępowania. W dalszej części skargi Skarżący szerzej uzasadnili interes prawny, z którego wywodzą, iż winni oni być stroną w toczącym się postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej odrzucenie wskazując, że pisma Skarżących zostały załatwione w trybie skargowym, a na zawiadomienie o załatwieniu skargi nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 października 2015 r. Skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności.
W odpowiedzi pismem z dnia 12 października 2015 r. Skarżący wyjaśnili, że w sprawie było prowadzone postępowanie skargowe, a skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczy stanowiska PINB wyrażonego po raz pierwszy w piśmie [...] z [...] lutego 2015 r., podtrzymywanego w kolejnych pismach, w których organ odmawia uznania ich za stronę postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że pierwotnie pismo Skarżących zostało potraktowane jako skarga na [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., jednak w świetle odpowiedzi Skarżących udzielonej pismem z dnia [...] października 2015 r., na wezwanie Sądu, uznać należało, że przedmiotem skargi jest pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]lutego 2015 r. nr [...]
Skarga na wskazane wyżej pismo podlega jednak odrzuceniu, albowiem jej przedmiot nie mieści się w właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej jako "P.p.s.a").
Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Wynika z niego, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.
W będącym przedmiotem niniejszej skargi piśmie PINB z dnia [...] lutego 2015 r., organ udzielił Skarżącym wyjaśnień, dlaczego nie uznał ich za stronę, w prowadzonym postępowaniu w sprawie prawidłowości budowy stacji paliw płynnych. Pismo takie nie mieści się jednak w wymienionym w art. 3 § 2 P.p.s.a. katalogu aktów lub czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Wyjaśnić należy, że obowiązkiem każdego organu administracji jest prawidłowe ustalenie stron postępowania, jednak przepisy ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) nie przewidują wydania przez organ odrębnego rozstrzygnięcia w zakresie uznania za stronę postępowania. Skoro więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wydawania odrębnego aktu stwierdzającego, czy określony podmiot jest stroną, to skarga wniesiona na pismo w tym przedmiocie, jako niemieszcząca się w kognicji sądów administracyjnych, podlega odrzuceniu.
Ustalenia w tej kwestii mogą mieć miejsce dopiero w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończącej postępowanie w sprawie, natomiast podmiot, który domaga się uznania go za stronę może wnieść odwołanie od decyzji i wówczas organ odwoławczy wydaje akt oceniający jego legitymację w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2543/13, dostępne pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych też powodów skargę na pismo, informujące o nieuznaniu Skarżących za stronę postępowania, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.