Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2007 roku, sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U z 2001 roku, nr 79, poz. 856 ze zm.) i §1 pkt 15 lit b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku, Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 107, poz. 464), art. 13 §1 i 2, art. 50 §1, art. 53 §1 oraz art. 54 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) umorzyło postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem S. M. o unieważnienie aktu własności ziemi z dnia 20 czerwca 1974 roku, Nr [...] wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego w T. dla H. S, i J. S. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda Wielkopolski, na podstawie art. 65 kpa, przekazał wniosek o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi według właściwości do załatwienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które uznało, że zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 roku, Nr 16, poz.
91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a toczące się postępowania administracyjne podlegają umorzeniu. W tej sytuacji tylko do dnia 31 grudnia 1991 roku można było kontrolować w trybie administracyjnym prawidłowość decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a po tym terminie każde postępowanie, które zmierza do wzruszenia takiej decyzji, musi być umorzone, bowiem obowiązujący od dnia 1 stycznia 1992 roku art. 63 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 19 października 1991 roku zawiera zakaz prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w sprawach unormowanych przepisami ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie których wydane były rozstrzygnięcia zwane aktami własności ziemi.
Skarga złożona na przedmiotową decyzję przez S. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, została odrzucona postanowieniem z dnia [...] 2007 roku ([...]), w którym wskazano, że skarżący nie wykorzystał prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z art. 127 § 3 kpa wskutek uznania przez organ wydanej decyzji za ostateczną oraz udzielenia błędnego pouczenia, co do możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] 2008 roku nr [...] przywróciło termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - aktu własności ziemi, a następnie decyzją z [...] 2008 roku nr [...], na podstawie tych samych przepisów utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2007 roku, nr [...], opierając ją na tych samych przepisach i tej samej argumentacji.
Od powyższej decyzji S. M. wniósł ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu [...] 2009 roku wydał wyrok, w którym uchylił zaskarżoną decyzję,gdyż w rozpatrywanej przez niego sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało zaskarżoną decyzję po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z przepisem art. 127 § 3 k.p.a., przy czym w składzie orzekającym znajdowali się członkowie, którzy wcześniej rozpoznawali wszczynający sprawę wniosek S. M. o unieważnienie aktu własności ziemi z dnia [...] 2007 roku, Nr [...] wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego w T. dla H. S. i J. S. Przy wydawaniu powyższego wyroku Sąd zastosował wykładnię przedstawioną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. (sygn. akt P 57/07),która w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upoważnia do uchylenia zaskarżonej decyzji w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Kolejną decyzją z dnia [...] 2009 roku, sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U z 2001 roku, nr 79, poz. 856 ze zm.) i §1 pkt 15 lit b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), art. 138§1 pkt 1 w związku z art.127§3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku, Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 107, poz. 464), utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. z dnia [...] 2007 roku, nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem S. M. o unieważnienie aktu własności ziemi z dnia 20 czerwca 1974 roku, Nr PG.ON 4511/647/74 wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego w T. dla H. S. i J. S., opierając ją na tych samych przepisach i tej samej argumentacji.
Od powyższej decyzji S. M. w terminie ustawowo wymaganym złożył ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W skardze wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił, że akt własności ziemi z dnia 20 czerwca 1974 roku był wydany z rażącym naruszeniem prawa a w szczególności z pominięciem spadkobierców po jego ojcu A. M.,co skutkuje obrazą przepisu art.156§1k.p.a. S. M. podniósł,że Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie zamiast stwierdzić nieważność aktu własności ziemi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę podniosło, że w zaskarżonej decyzji wyjaśniono przyczyny z powodu których prawidłowości decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie można badać w trybie administracyjnym pod dniu 31 grudnia 1991 roku i powołało przepis art.63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.Nr 107 po 464). Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło na poparcie przedstawionej wykładni prawa stanowisko utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych
W wyroku NSA z dnia 16 grudnia 1998 roku, sygn. akt. II S.A. 1603/98 (LEX nr 41817) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wprost, że: "Tylko do dnia 31grudnia 1991 roku można było kontrolować w trybie administracyjnym prawidłowości decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Po tym terminie każde postępowanie,które zmierza do wzruszenia takiej decyzji, musi być umorzone."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.).
Na podstawie art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z tym przepisem, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosi strona w skardze.
W niniejszej sprawie Sąd badał w powyższym zakresie decyzję z dnia [... ] 2009 roku, sygn. akt [...] wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2007 roku, nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzjach tych jako podstawę rozstrzygnięcia podało art.63 ust.2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.Nr 107 po 464).
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zastosowaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną do umorzenia postępowania podstawę prawną za prawidłową.
W dniu 1 stycznia 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Zgodnie z art. 63 tej ustawy: "Do ostatecznych decyzji wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz.
- 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji" (ust. 2).
Postępowanie administracyjne toczące się w powyższych sprawach podlega umorzeniu (ust. 3).
W świetle cyt. przepisów tylko do dnia 31 grudnia 1991 r. można było kontrolować w trybie administracyjnym prawidłowość decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Po tym terminie każde postępowanie, które zmierza do wzruszenia takiej decyzji musi być umorzone.
Powyższa wykładnia przepisów prawa została również potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 1998 r. (do 2003.03.12.31) w Warszawie (II SA 1603/98 LEX nr 41817) jak i w wyroku z dnia 13 maja 1999 roku II S.A. 569/99 LEX nr 46213).
Oznacza to, że z woli ustawodawcy wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi) nie stosuje się, chociażby te decyzje były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. A zatem niektóre decyzje (akty własności ziemi) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było zatem, bez analizowania kwestii prawidłowości wydanej wcześniej decyzji administracyjnej (aktu własności ziemi), umorzyć postępowanie w tej sprawie.
Ze wskazanych przyczyn, wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu niezależnie od zarzutów skargi, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym wysokość kosztów zastępstwa adwokackiego określono w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 podpunkt c w zw. z § 2 ust. 1 rozp. Min. Spraw. Z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 z 2002).
MZ