Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 czerwca 2016r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wraz z powyższą skargą Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone ww. postanowienie referendarza sądowego.
Stowarzyszenie wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2017 r. ponownie wniosło o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że prowadzi działalność o charakterze społecznym i nie posiada żadnego majątku, nie prowadzi działalności gospodarczej a środki finansowe na bieżącą działalność pochodzą z dobrowolnych składek członkowskich. Dalej wskazano, że stowarzyszenie jest organizacją non profit i nie pobiera żadnej formy dotacji od Skarbu Państwa, organów samorządu bądź Unii Europejskiej.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 października 2017 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Skarżące stowarzyszenie wniosło sprzeciw od ww. postanowienia, wskazując m.in., że Sąd nie zbadał wnikliwie sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia.
W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia sąd zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 w/w przepisu). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3 w/w przepisu).
Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że po prawomocnym rozstrzygnięciu w przedmiocie prawa pomocy strona może wprawdzie złożyć kolejny wniosek, jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale i sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na zmianę okoliczności sprawy (zob. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 394/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt. IV SA/Po 792/16 wskazał, że wybierając formę stowarzyszenia zwykłego nałożono na członków obowiązek uiszczania składek członkowskich, które przy takiej formie działania są podstawowym źródłem finansowania działalności stowarzyszenia. W sytuacji braku egzekwowania od członków stowarzyszenia obowiązku uiszczana składek członkowskich, przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby więc do sytuacji, w której działalność stowarzyszenia byłaby finansowana ze środków publicznych, to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że organizacja społeczna powinna prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Odmiennie należałoby oceniać okoliczności, w których stowarzyszenie zakładając sobie pewne cele, jednocześnie jasno i precyzyjnie określając sposób pozyskania środków, z których te cele będą realizowane, z przyczyn niezależnych od siebie nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków na funkcjonowanie (vide. postanowienia NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06; z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II OZ 252/10, z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt.
II OZ 853/10; z dnia 09 września 2010 r. sygn. akt II OZ 842/10 publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Okoliczności te nie zostały jednak wykazane w sprawie niniejszej. Stowarzyszenie przy przyjęciu dobrowolności pozyskiwania składek członkowskich nie wykazało bowiem żadnych informacji dotyczących liczebności członków i wydatków stowarzyszenia.
Mając zatem na uwadze przytoczoną powyżej ocenę stwierdzić należy, że brak wykazania przez Stowarzyszenie na obecnym etapie postępowania, że nie jest w stanie - z określonych powodów od siebie niezależnych - uiścić dalszych kosztów sądowych i opłacić pełnomocnika z wyboru powoduje, iż rozpoznawany obecnie wniosek nie może zostać uwzględniony. Stowarzyszenie nie powołało się bowiem w nim na jakiekolwiek nowe okoliczności o istotnym znaczeniu dla jego rozpoznania, które uzasadniłyby odmienną od dokonanej wcześniej ocenę sytuacji Stowarzyszenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że pozostaje wciąż wiążąca ocena uzasadniająca odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na marginesie Sąd wskazuje, że argumenty podniesione przez skarżące stowarzyszenie w sprzeciwie, dotyczące błędu formalnoprawnego zaskarżonego postanowienia są bezzasadne i nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 §2 w zw. z art. 260 §1 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.