Uzasadnienie
W dniu [...] R. K. złożył wniosek do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K.o przyznanie zasiłku celowego na: żywność, buty, odzież, bilety MZK, czterokrotny przejazd na trasie Konin-Poznań, czterokrotny przejazd na trasie Toruń-Konin, trzykrotny przejazd na trasie Konin-Kraków, trzykrotny przejazd na trasie Kraków-Konin, środki czystości, środki higieny osobistej, środki chemii gospodarczej, odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r., książki, materiały biurowe, energię elektryczną, pokrycie kosztów 1118x 2 kserokopii, kosztów poszukiwania pracy i kosztów czterech zdjęć legitymacyjnych.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. decyzją nr [...] z dnia [...] przyznał R. K. świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na ubranie (10 zł), edukacje (15 zł) inne cele (10 zł), żywność (50 zł), środki czystości i higieny (15 zł), energię elektryczną (53,06 zł) i odmówił R.K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na wykonanie 1118x 2 kserokopii, czterokrotny przejazd na trasie Konin-Poznań, czterokrotny przejazd na trasie Toruń-Konin, trzykrotny przejazd na trasie Konin-Kraków, trzykrotny przejazd na trasie Kraków-Konin, na odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r., na pokrycie kosztów poszukiwania pracy. W uzasadnieniu organ podał m.in., że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód strony stanowiło stypendium socjalne w kwocie 260 zł. Potrzeby osoby korzystającej z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Zasiłek celowy jest świadczeniem doraźnym, przyznawanym na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, a jego wysokość zależy od możliwości Ośrodka. Wysokość zasiłku przyznanego niniejszą decyzją ustalono w ramach tych możliwości. Stronie nie przyznano zasiłku celowego na wykonanie 1118x 2 kserokopii, czterokrotny przejazd na trasie Konin-Poznań, czterokrotny przejazd na trasie Toruń-Konin, trzykrotny przejazd na trasie Konin-Kraków, trzykrotny przejazd na trasie Kraków-Konin, na odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r., na pokrycie kosztów poszukiwania pracy, ponieważ przyznanie zasiłku celowego na te cele nie mieści się w zadaniach własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym.
Jako materialno prawną podstawę organ wskazał art. 4 ust. 1, art. 2, art. 4, art. 32 ust. 1 i 2, art.34 ust. 4a, art. 40 oraz art.45 ust. ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 roku, nr 64, poz. 414 ze zm.).
W dniu [...] R. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wskazało m.in., że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 roku, nr 64, poz. 414 ze zm.), której przepisy obowiązywały do dnia 30 kwietnia 2004 roku. Z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593). Przepis art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust.
8. Zgodnie natomiast z art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tejże ustawy. Wejście w życie przepisu art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej czyni bezprzedmiotowym postępowanie odwoławcze od decyzji nr [...] z dnia [...].
W skardze z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł, o uchylenie decyzji II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje
Skarga jest uzasadniona.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Organ II instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 149 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust.
8. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo przyjęło, że wejście w życie w dniu 1 maja 2004 r. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie odwoławcze i dlatego należało umorzyć postępowanie. Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie złożone w dniu [...] przez R. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...], nr [...]. Artykuł 149 ust 1 z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest przepisem materialno prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z dnia 8 marca 2005 r., wskazał, że "...wygaśnięcie decyzji nie powoduje " uznania za niebyłe " tego, co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1 maja 2004 r.... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusz podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenia). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny."(wyrok TK z dnia 8 sierpnia 2005 r., P 15/04, OTK - A 2005/3/21).
Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego można odnieść także do rozpoznawania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania R.K. od decyzji organu I instancji. Badanie zgodności z prawem decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...]., dotyczy bowiem momentu jej wydania, a więc zdarzenia przed [...] maja 2004 r. Organ II instancji winien dokonać oceny, czy przyznanie zasiłku celowego w określonych kwotach na wskazane w decyzji cele i odmówienie wypłacenia zasiłku celowego na wykonanie 1118x 2 kserokopii, czterokrotny przejazd na trasie Konin-Poznań, czterokrotny przejazd na trasie Toruń-Konin, trzykrotny przejazd na trasie Konin-Kraków, trzykrotny przejazd na trasie Kraków-Konin, na odszkodowania za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego za miesiąc marzec 2004 r., na pokrycie kosztów poszukiwania pracy, było zgodne z prawem. Zdaniem Sądu i jak trafnie zauważył Trybunał Konstytucyjny skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i w przypadku wydania decyzji niekorzystnej dla skarżącego, w rozpoznaniu jego skargi przez sąd administracyjny. Z wyżej wskazanych względów sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżaną decyzję wtedy, gdy stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawi wyżej wskazanych przepisów w zw. z art.105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa i art. 145 § 1 pkt a i c orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski
MK