Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 4 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 822/16

Uzasadnienie

M. R. pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania adw. M. R. od decyzji Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu w sprawie wyznaczenia zastępcy obrońcy do sprawy [...].

Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 48 ust. 4 Prawa o adwokaturze w zw. z art. 127 § 1 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a. i w zw. z art. 78 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i odmowę zastosowania przejawiającą się w przyjęciu, iż decyzja Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej nie podlega zaskarżeniu i w efekcie pozostawienie bez rozpoznania. Ponadto zarzucił naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez odmowę zastosowania przejawiającą się w braku pouczenia o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu wniosła o jej odrzucenie wskazując, że przepisy korporacyjne adwokatury nie przewidują prawa wywiedzenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę okręgowej rady adwokackiej rozpatrującej środek zaskarżenia od decyzji dziekana okręgowej izby adwokackiej w przedmiocie ustanowienia zastępcy. W ocenie organu niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na przedmiotową uchwałę, gdyż ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji kontroli sądownictwa administracyjnego i tym samym zaskarżona uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu pozostaje poza zakresem kognicji opisanym w art. 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy zauważyć, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi Sąd ma obowiązek zbadać, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych.

Granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej.

Wyraźne określone w Konstytucji RP granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych znalazły swoje potwierdzenie w przepisach ustaw reformujących sądownictwo administracyjne, a więc ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."), jak również ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Zakres kontroli sądowej sprecyzowany został w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
5. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.).

Jedną z takich ustaw szczególnych jest ustawa z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015r.,poz. 615 z późn. zm.), która przewiduje kontrolę sądu administracyjnego w następujących przypadkach: wpisu na listę adwokatów (art. 68 ust. 6b i ust. 7), sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od uchwały o wpisie na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich (art. 69a ust. 2), odmowy wpisu na listę aplikantów (art. 75 ust. 8 i ust. 9), uchwały komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącej wyniku egzaminu adwokackiego (art. 78h ust. 11), skreślenia z listy aplikantów adwokackich (art. 79 ust. 4).

W sprawie niniejszej skarga dotyczy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2016 r., która została podjęta przez organ po rozpatrzeniu środka zaskarżenia wniesionego przez skarżącego od decyzji Dziekana Okręgowej Izby Adwokackiej. Sąd wskazuje, że ustawa Prawo o adwokaturze nie przewiduje możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę okręgowej rady adwokackiej rozpatrującej środek zaskarżenia od decyzji dziekana okręgowej izby adwokackiej w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

Organ słusznie wskazał, że okoliczność ta najdobitniej manifestuje się w treści art. 46 ust 1 Prawo o adwokaturze, zgodnie z którym jedynie od uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w pierwszej instancji w sprawach indywidualnych, służy zainteresowanemu odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, zaś w przypadkach wskazanych powyżej kontrola sądowoadministracyjna.

Zaskarżona natomiast w niniejszej sprawie uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej nie jest uchwałą podjętą w pierwszej instancji w sprawie indywidualnej o której mowa w art. 46 ust. 1, lecz została wydana po rozpatrzeniu środka zaskarżenia wniesionego przez skarżącego od decyzji Dziekana Okręgowej Izby Adwokackiej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - odrzucił skargę z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego.

Jednocześnie, Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu kwoty [...] złotych uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi, powołując jako podstawę prawną przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.