Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 22 ust. 1 i atr.4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2000 r. nr 42, poz. 371 ze zm.- dalej ustawa) odmówił przyznania uprawnień kombatanckich E. M. urodzonemu w dniu [...] r. w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów należy uznać, że Wnioskodawca nie przedstawił dostatecznych dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości potwierdziłyby działalność kombatancką - represje deklarowane we wniosku.
E. M. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł m. in., że pracował pod nadzorem policji Rzeszy Niemieckiej w najcięższym znajdującym się na terenach polskich obozie - w Żabikowie k/Poznania skąd wraz z rodziną, został wywieziony do obozu w Erfurt, a następnie do miejscowości [...] w Niemczech.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm - dalej - kpa) i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. Motywując decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powtórzył argumenty zaprezentowane w decyzji organu I instancji. Podniósł, że strona we wniosku podała, że przebywała w obozie Poznań-Żabikowo oraz w Erfurt w Niemczech we wrześniu 1944 r. przez okres ok. 2-3 tygodni. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz.1154 - dalej rozporządzenie), wymienia obóz Poznań - Fort VII w Poznaniu jako spełniający przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy.
Obóz w Żabikowie stanowił kontynuację powyższego obozu po jego likwidacji. Jednak zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że strona przebywała w obozie w Żabikowie. Do wniosku strona dołączyła oświadczenia pięciu świadków, na potwierdzenie faktu pobytu w obozie w Żabikowie. Żaden jednak ze świadków, nie przedstawił jakichkolwiek dowodów celem udowodnienia, że sam był w powyższym obozie. Strona nie przedstawiła też dokumentów urzędowych na potwierdzenie doznanych represji, a Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie pismem z dnia [...] r. poinformowało stronę, że jej nazwisko nie figuruje w spisie więźniów obozu. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie odniósł się do twierdzeń strony, że przebywała w obozie w Erfurt w Niemczech. Decyzję strona otrzymała w dniu 10 grudnia 2003 r., wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
E[...] M[...] w dniu [...] r. złożył pismo adresowane do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, w którym stwierdził, że nie zgadza się z powyższą decyzją. Ponownie przedstawił swoje losy w 1944 r. Jednocześnie wniósł o wzięcie pod uwagę wszystkich przedstawionych dokumentów i przyznanie mu uprawnień kombatanckich.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.134 i art. 234 § 1 kpa stwierdził niedopuszczalność do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu organ administracji stwierdził m.in., że postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności, której treścią jest dopuszczalność dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Wyczerpanie tej możliwości powoduje niedopuszczalność odwołania. Strona odwołała się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zamiast wnieść bezpośrednio skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego dlatego organ administracji stwierdził niedopuszczalność do wniesienia odwołania.
E. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi Skarżący przytoczył argumenty uprzednio podnoszone w swoich pismach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadną jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w jej treści.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
W piśmie z dnia [...] r. skarżący wskazał, że nie jest zadowolony i nie może zaakceptować rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr[...]. Pismo to wpłynęło w terminie do wniesienia skargi na decyzję administracyjną organu II instancji do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie organ wbrew obowiązującym regułom, nie podjął kroków niezbędnych w celu ustalenia rzeczywistego żądania wniosku. Zdaniem Sądu obowiązkiem organu było co najmniej zwrócenie się do strony o sprecyzowanie zawartego w piśmie żądania (art. 7-9 kpa).
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 63, 65, 128, 140 kpa jest jego odformalizowanie. Nie można dlatego przyjąć, że jeżeli pismo budzi wątpliwości to organ administracji jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. (patrz: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt ISA 2188/00, LEX nr 81741). Ostatecznie bowiem to strona decyduje, jaki charakter ma pismo i czego dotyczy jej żądanie. Nie ma decydującego znaczenia także tytuł pisma (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 1987 r., sygn. akt III SA 92/87, GAP 1988 nr 11, s. 44). Przy interpretowaniu złożonego oświadczenia woli przez stronę należy uwzględniać cel, w jakim strona złożyła takie oświadczenie. Zakładając racjonalne postępowanie skarżącego należało przyjąć, że w piśmie E. M. złożył oświadczenie niezbędne do osiągnięcia zamierzonego celu (patrz: uchwała SN z dnia 22 lutego1967 r. - NP 2/68/301 z glosą aprobującą Z. Radwańskiego).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Zaskarżoną decyzją nie przyznano Skarżącemu żadnych praw, dlatego nie zachodziła przesłanka do orzekania na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/D.Rzyminiak-Owczarczak
KB/