Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. B.K. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko niemu na mocy tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny przesłał wniosek dłużnika wierzycielowi, celem wypowiedzenia się w kwestii zawieszenia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W pouczeniu wskazano, że na postanowienie może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego.
Pismem z dnia [...] r. B.K. wniósł skargę do sądu administracyjnego, żądając zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...] r., na mocy którego Zakład odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Analiza akt sprawy, które, co również należy wskazać, nie realizują standardów prowadzenia tego rodzaju dokumentacji (brak jest np. tytułów wykonawczych) nasuwa spostrzeżenie, że teoretycznie dopuszczalne byłoby dwojakie pojmowanie roli Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. w prowadzonym postępowaniu. Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm., dalej: ustawa o postępowaniu egzekucyjnym), dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.
Możliwe jest jednak, że Dyrektor Oddziału występuje w przedmiotowym postępowaniu jako wierzyciel. Bez względu jednak na to, która ze wskazanych możliwości rzeczywiście zachodzi, rozpatrzenie merytoryczne skargi wniesionej do Sądu nie jest dopuszczalne, choć w oparciu o odmienne podstawy prawne.
Pamiętać bowiem należy, że funkcje procesowe, realizowane przez poszczególne podmioty, determinują formę czynności i możliwość ich zaskarżania.
Jako pierwszy rozpatrzyć należy przypadek, w którym Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. występowałby w niniejszym postępowaniu jako wierzyciel. Zobowiązany zwrócił się do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ ten, nie znajdując żadnej z podstaw zawieszenia wymienionych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, zwrócił się do Wierzyciela celem wypowiedzenia się w przedmiotowej kwestii. Wierzyciel wydał w tym przedmiocie postanowienie, pouczając Zobowiązanego o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Jednakże, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie skarga taka nie przysługuje. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: ppsa) skarga do sądu administracyjnego służy na te postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Natomiast w przedmiotowej sprawie stanowisko wyrażone przez wierzyciela nie jest – w świetle obowiązujących przepisów – poddane kontroli instancyjnej. Nie jest to bowiem stanowisko wierzyciela w rozumieniu art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Innymi słowy, w przedmiotowej sprawie postanowienie wydane przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. nie jest aktem, co do którego mogłaby być wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Analiza akt sprawy (np. k. [...] i [...] akt administracyjnych) wskazuje, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. występuje właśnie w roli wierzyciela.
Kontroli sądowej niewątpliwie podlegać może postanowienie wydane przez organ II instancji na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie wydawane jest jednak przez organ egzekucyjny, a nie przez wierzyciela.
Podkreślić nadto należy, że w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. jako podstawę prawną wskazuje art. 17 § 1 oraz art. 56 § 3 w zw. z § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Na podstawie art. 56 § 3 tej ustawy organ egzekucyjny wydaje postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. może w świetle obowiązujących przepisów pełnić funkcję organu egzekucyjnego. Jednakże, także wówczas przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego konieczne jest skorzystanie ze zwyczajnego środka prawnego, jakim jest zażalenie (art. 52 § 1 i 2 ppsa). Dlatego też nawet wówczas, gdyby zaskarżone postanowienie wydane zostało przez organ egzekucyjny, to nie byłaby dopuszczalna jego kontrola sądowa, przed wyczerpaniem środków zaskarżenia.
Reasumując Sąd stwierdza, że wprawdzie wadliwe pouczenie nie może szkodzić stronie, jednakże nie może tworzyć dla niej uprawnień, które nie mają oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Dlatego też, pomimo pouczenia Skarżącego o prawie wniesienia skargi do sądu, nie może ona podlegać rozpatrzeniu.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski