Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 880/04

Uzasadnienie

IV SA /PO 880/04

Decyzją z dnia [...]nr [...]Kierownik Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. na podstawie art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29. 11.1990r, art. 104 kpa i uchwały nr V/ 26/90 Rady Miejskiej w G. z dnia [...] w sprawie upoważnienia Kierownika do wydawania decyzji administracyjnych odmówił L. S. przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie przepisów o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust.1 – jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia.

Na podstawie posiadanych dokumentów stwierdzono, że L. S. posiada dochód, który nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku od [...].06.2003r. Gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje osobie uprawnionej, która wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Termin ten nie został zachowany. Z przeprowadzonych przez OPS wyjaśnień wynika, że w okresie czerwiec – lipiec 2003r zainteresowana uzyskała informację, że jej dochody przekraczają wysokość kryterium określonego art.4 ustawy o pomocy społecznej.

L. S. odwołała się od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] 06.2004r nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8.03.1990r o samorządzie gminnym, art. 17 i 18 ustawy z dnia 12.10.1994r o samorządowych kolegiach odwoławczych, § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.11.2003r w sprawie obszarów właściwości SKO, art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu powołano się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, twierdząc, że pod rządami ustawy z dnia 29.11.1990r o pomocy społecznej decyzję tę należałoby utrzymać w mocy. Z dniem 1.05.2004 r. weszła jednak w życie ustawa z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej i tym samym poprzednia ustawa utraciła moc. Obecnie obowiązująca ustawa w katalogu świadczeń pieniężnych nie przewiduje takiego świadczenia jak gwarantowany zasiłek okresowy.

W związku z powyższym nie znajduje zastosowania przepis art.150 obecnie obowiązującej ustawy, który stanowi: " że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy " i dlatego SKO orzekło jak w sentencji, uznając bezprzedmiotowość postępowania.

W dniu [...] L. S. wniosła skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, twierdząc, że jej argumenty nie były brane pod uwagę i że została skrzywdzona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając wywody zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje

Skarga jest uzasadniona.

W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdziło, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalił, że Skarżącej nie przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy. Dodatkowo swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie art.149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej, który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990r o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art.152 ust. 3 i art. 154 ust. 8.

W ocenie Sądu decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa albowiem niesłusznie przyjęto, że wejście w życie w dniu 1.05.2004r ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej uczyniło postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym i w związku z tym należało je umorzyć.Zdaniem Sądu organ II instancji winien rozpoznać merytorycznie odwołanie Skarżącej. Przepis art.149 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r o pomocy społecznej jest przepisem materialno- prawnym i przewiduje wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc.

Zasadne jest powołanie się na uzasadnienie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.03.2005r, który stwierdził, że " wygaśnięcie decyzji nie powoduje " uznania za niebyłe" tego, co się wydarzyło od momentu wydania decyzji do 1.05.2004r... Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie powoduje, że ustaje (od daty wygaśnięcia) obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość, co w niczym nie narusza podstawy prawnej i prawidłowości dotychczasowo wypłaconych świadczeń. Tak jest w wypadku wygaśnięcia decyzji pozytywnych (przyznających świadczenie). Natomiast w wypadku decyzji negatywnej, nawet jej wygaśnięcie nie zdezaktualizuje powinności dokonania kontroli przez sąd administracyjny". (wyrok TK z dnia 8.08.2005r, P 15/04, OTK – A 2005/3/21). Organ II instancji winien zbadać zgodność z prawem decyzji wydanej przez MOPR w dniu [...]10.2003r albowiem to orzeczenie zapadło jeszcze przez dniem 1.05.2004r.

Zdaniem Sądu Skarżący ma interes prawny w żądaniu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy a organ winien wydać merytoryczną decyzję.

W związku z powyższym sprzeczne z przepisami prawa było uznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postępowanie przed organem II instancji stało się bezprzedmiotowe.

W myśl art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30.08.2003r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi:

1. a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2. b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3. c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 105 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją uchylić.

/-/ I.Kucznerowicz /-/ B.Popowska /-/ M.Dybowski jf