Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2010 r. Rada Gminy C. podjęła uchwałę nr 386/LV/2010 w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W § 1 uchwały Rada stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Gminy C. – M. P. z dniem [...] lutego 2007 r. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy. Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 190 ust. 1 pkt 2a, ust. 2 i 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. z Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.) w związku z art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. M. P. wezwał Radę do usunięcia naruszenia interesu prawnego wyrażone poprzez stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. przewodniczący Rady Gminy C. poinformował skarżącego, iż Rada podtrzymała stanowisko wyrażone w swojej uchwale z [...] lipca 2010 r.
W skardze z dnia [...] września 2010 r. M. P. wniósł o uchylenie uchwały Rady Gminy C. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że radnym był od czterech kadencji. Od 2001 r. jego żona prowadzi firmę "P.", w której jest pełnomocnikiem właściciela. Od stycznia 2003 r. w/w firma wynajmuje od A. sp. z o.o. pomieszczenie na cele biurowe. Jest to lokal piwniczny na Osiedlu L. w K. Do marca 2010 r. nikt w gminie nie kwestionował opisanego stanu rzeczy i nie zgłaszał zarzutów, że skarżący narusza obowiązujące prawo. Po uzyskaniu przez władze gminy "Ekspertyzy prawnej w sprawie ewentualnego naruszenia przez radnego Rady Gminy C. przepisu art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym" wszczęto postępowanie, które zakończyło się podjęciem zaskarżonej uchwały.
Zdaniem skarżącego Rada Gminy nie wykonując obowiązku nałożonego na nią przepisami art. 190 ust. 2 i 6 Ordynacji wyborczej dopuściła się zaniechania. Również Wojewoda Wielkopolski, jako organ nadzoru, nie podjął żadnych kroków prawnych aby zdyscyplinować Radę do podjęcia stosownych działań. Ponadto, w ocenie skarżącego, mienie Spółki z o.o. – A. nie jest mieniem gminy, ale mieniem komunalnym gminnej osoby prawnej. Przy takim zaś rozumowaniu wykorzystywanie tego mienia przez radnego nie byłoby narażone na sankcję przewidzianą w art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Rady Gminy skarżący, będąc pełnomocnikiem firmy "P.", prowadzącej działalność na terenie gminy C. i wynajmującej w tym celu pomieszczenia od A. sp. z o.o., która jest gminną osobą prawną, naruszył zakaz płynący z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zakaz zawarty w w/w przepisie ma charakter bezwzględny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna.
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz Ordynacji wyborczej do rad gmin.
Według art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
Powyższy zakaz opiera się na łącznym wystąpieniu dwóch przesłanek:
- - prowadzeniu działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami,
- - wykorzystaniu mienia komunalnego przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Pierwsza przesłanka wystąpi w czasie, gdy radny prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów obowiązujących w dniu podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. W dniu podjęcia zaskarżonej uchwały prowadzenie działalności gospodarczej regulowała ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. z 2007 r. Dz.U. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), która w art. 2 stanowiła, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowo-usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
W niniejszej sprawie bezsporną była okoliczność, że skarżący od 2001 r. jest pełnomocnikiem firmy "P.". Właścicielem firmy jest jego żona. Od 2003 r. firma żony wynajmuje od A. sp. z o.o. pomieszczenie na własne cele biurowe.
Druga przesłanka, której wystąpienie warunkuje podjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, to wykorzystywanie mienia komunalnego przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Według art. 43 ustawy o samorządzie gminnym mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Z treści dokumentów załączonych przez skarżącego do jego wezwania z [...] lipca 2010 r., a są to "Informacje o stanie mienia komunalnego" oraz metryka A. uzyskana z Systemu Informacji Prawnej "Lex", wynika, że gmina C. ma 100% udziałów w w/w spółce. Tak więc mienie A. jest mieniem komunalnym gminy C. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że skoro skarżący był pełnomocnikiem w prowadzeniu działalności gospodarczej prowadzonej z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał mandat radnego, to zobowiązany był do zaprzestania prowadzenia tej działalności. Według art. 24 f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym – jeżeli radny przed wykonywaniem mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 Ordynacji Wyborczej do rad gmin.
W niniejszej sprawie skoro Rada Gminy podjęła wiadomość o naruszeniu ustawowego zakazu łączeniu mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, to jej obowiązkiem było stwierdzić wygaśnięcie mandatu radnego.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
MZ