Uzasadnienie
P. P. pismem z dnia 19 września 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r., znak [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez likwidację otworu okiennego znajdującego się w ścianie szczytowej budynku.
Wspólnota [...] w Poznaniu pismem z dnia 19 września 2016 r. również zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 sierpnia 2016r., znak WOA.7721.204.2016.PJ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r. połączył powyższe skargi do wspólnego rozpoznania.
P. P. wraz ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] na podstawie art. 61 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał za zasadny wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r., znak [...], która utrzymuje w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] i nakazuje doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Na zasadzie art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Wynika z tego, że ochrona mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków ma charakter tymczasowy. Zaakcentowania wymaga, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Orzeczenie to ma bowiem jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się w momencie określonym w art. 61 § 6 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.
Przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle powyższego przepisu wskazuje się, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę w rozpoznawanej sprawie nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem niniejszego wniosku jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w części nakazującej likwidację otworu okiennego. Wykonanie tego typu decyzji w swoich skutkach jest zbliżona do wykonania decyzji rozbiórkowej. Zdaniem Sądu, nie sposób pominąć faktu, że z samej istoty decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, iż z zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak i z niebezpieczeństwem powstania ewentualnej szkody (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 oraz postanowienia NSA: z 18 sierpnia 2016 r., II OZ 787/16, z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11, z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08; z 6 grudnia 2006 r., II OZ 1352/06; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 276/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie sądu już sam przedmiot wniosku w sposób wystarczający uprawdopodabnia wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Likwidacja otworu okiennego przez jego zamurowanie przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może nie tylko narazić stronę skarżącą na straty finansowe, ale także sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona adresatowi obowiązku ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Ewentualna szkoda, poniesiona przez skarżącego na skutek likwidacji otworu okiennego, związana jest zarówno z utratą środków finansowych przeznaczonych na wykonanie otworu okiennego, jak też z poniesieniem kosztów robót rozbiórkowych. Ponadto, powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu nałożonego obowiązku wymagałby również nakładów finansowych.
Należy jednak podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.