Uzasadnienie
K.Z. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że K.Z. będąc osobą niepełnosprawną prowadzi gospodarstwo domowe z córką a ich jedyny dochód stanowi emerytura skarżącego wynosząca [...] zł. netto. Z powyższej kwoty skarżący opłaca czynsz i zaległości ([...] zł.), alimenty ([...] zł.), osobiste starania ([..] zł.), ratę miesięczną za sprzęt rehabilitacyjny ([..] zł.), opłaty za gaz i energię elektr. ([..]zł.) abonament TV ([...] zł.) i telefon ([..] zł). Na potwierdzenie powyższych danych skarżący przedłożył kopię wyciągu bankowego z banku [...] Bank Polski, zaświadczenie z Poznańskiej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o wysokości zadłużenia w kwocie [...] zł. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego.
Na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), zwolnieni od obowiązku uiszczania kosztów sądowych są skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając więc na uwadze, iż celem tej regulacji było założenie, że strona występująca w takiej sprawie nie ma dostatecznych środków nie tylko na prowadzenie postępowania sądowego ale również na zaspokojenie własnych potrzeb życiowych, przy zastosowaniu wykładni celowościowej można stwierdzić, że do grupy podmiotów objętych zakresem dyspozycji powołanego wyżej art. 239 pkt lit a ppsa, należą m.in. uprawnieni z ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Dodatek mieszkaniowy jest bowiem bez wątpienia formą pomocy społecznej udzielanej przez władcze publiczne w celu objęcia ochroną przed niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb.
Mając powyższe na uwadze uwzględniając okoliczność, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest dodatek mieszkaniowy, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe.
Powyższe oznacza, że złożony wniosek traktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r.
II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze trudną sytuację materialną Skarżącego, a w szczególności wysokość deklarowanego przez skarżącego dochodu, potwierdzonego w załączonym ksero wyciągu bankowego, stwierdzić należy że K.Z. nie może z własnych środków pokryć wydatków związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Skarżący może zostać uznany więc za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 3 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 upsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński jh