Uzasadnienie
Urząd Miasta i Gminy K., pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] wezwał A.S. do zapłaty kwoty 50 zł za postój samochodu marki Ford o nr rejestracyjnym [...] bez opłacenia biletu parkingowego w strefie płatnego parkowania w dniu [...] marca 2005 r. W wezwaniu zawarto informację, że w przypadku nieuregulowania należności, zostanie wystawiony tytuł wykonawczy.
A.S., pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) za pośrednictwem Urzędu Miasta i Gminy w K. złożyła odwołanie od wezwania z dnia [...] kwietnia 2005 r. Odwołanie to, Burmistrz Miasta i Gminy K. przekazał zgodnie z właściwością do SKO.
Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., SKO stwierdziło, że odwołanie od wezwania do zapłaty wystawionego przez Urząd Miasta i Gminy jest niedopuszczalne, bowiem zgodnie z ustawą z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) SKO są organami właściwymi do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. SKO wskazało także, iż odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnych, zatem odwołanie A.S. jest niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione od innych form działania organów administracji publicznej niż tych ww., objętych właściwością SKO.
W skardze kierowanej do Sądu, A.S. zażądała stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu, Skarżąca zarzuciła błędy w doręczeniu zawiadomienia o nałożeniu opłaty dodatkowej za postój samochodu a także ograniczenia praw obywatela przez zarząd drogi, bowiem wymierzenie kary pieniężnej powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę, SKO w całości podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadną.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: ppsa) sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie, Sąd uznał, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie naruszył prawa materialnego ani procesowego.
Sąd w pełni podziela argumentację SKO. Należy podkreślić, iż ani zawiadomienie, ani wezwanie do uiszczenia opłaty nie stanowią rozstrzygnięć administracyjnych, a co za tym idzie, nie można się od nich odwołać w trybie regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Innymi słowy, nie mają one władczego charakteru i nie znajdują formalnego zastosowania w postaci decyzji lub innego orzeczenia. Nie stanowią także "przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Dlatego też, ustawodawca nie był zobligowany do wprowadzenia mechanizmu instancyjnego do weryfikacji prawidłowości takich pism.
Należy dodać, że podmiot, który zostanie zawiadomiony i następnie wezwany do zapłaty, nie ma obowiązku zastosowania się do tego typu pism i może skorzystać z odpowiedniej drogi do zakwestionowania nałożonej opłaty. Należy wskazać, iż osoba która nie akceptuje nałożonej opłaty, ma możliwość wniesienia reklamacji i wtedy zostaje przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które może zakończyć się uznaniem zasadności argumentów osoby reklamującej nałożenie opłaty. Jeśli zaś reklamacja nie zostanie uznana, skutkuje to wystawieniem upomnienia. Zignorowanie tego upomnienia skutkuje natomiast wystawieniem tytułu wykonawczego, na podstawie którego właściwe organy mogą przeprowadzać postępowanie egzekucyjne. W postępowaniu egzekucyjnym, organ je prowadzący, podejmuje rozstrzygnięcia w formie postanowień, i po wyczerpaniu toku instancyjnego, można zaskarżyć postanowienia organów egzekucyjnych do Sądu administracyjnego.
Skoro Skarżąca nie wyczerpała jednak procedury reklamacyjnej, a także nie zostały jeszcze wydane jakiekolwiek rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jej skarga na postanowienie o niedopuszczalności odwołania jest bezzasadna. Tak więc wniesienie odwołania od wezwania do uiszczenia opłaty, na podstawie art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.), która nie jest decyzją organu administracji, było, w świetle art. 127 § 1 kpa, niedopuszczalne. W takim przypadku organ, do którego wpłynęło odwołanie, powinien działać na podstawie art. 134 kpa i stwierdzić w formie postanowienia jego niedopuszczalność.
Odpowiadając na zarzuty Skarżącej, dotyczące formy opłaty, należy wskazać, iż zgodnie z art. 13f ustawy o drogach publicznych, za nieuiszczenie m.in. opłat za parkowanie pojazdów, "pobiera się opłatę dodatkową". Ustawodawca zdecydował się na zastąpienie dotychczasowych kar pieniężnych - stosowanych w przypadkach naruszenia zasad parkowania - opłatami dodatkowymi, wyraźnie różnicując "opłaty" i "kary". Rozwiązanie dotyczące "poboru opłat" jest konsekwencją ustawowego obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z dróg publicznych, w tym za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania na drogach publicznych, jeżeli strefa taka została ustanowiona. Przy czym ustawodawca przyznał radzie gminy uprawnienia do określania wysokości i trybu pobierania opłat w przypadku nieuiszczania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz opłat za wjazd pojazdu samochodowego do strefy śródmiejskiej.
Maksymalną wysokość opłaty dodatkowej ustalono na kwotę w wysokości 50 zł (art. 13f ustawy). Opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania są pobierane przez zarząd drogi, a w przypadku jego braku przez zarządcę drogi. Tak więc, obowiązek opłaty wynika wprost z ustawy, a konsekwencją jej nieuiszczenia jest pobór opłaty dodatkowej. Tylko "kary" wymierzane są w formie decyzji i od takiej decyzji służyłoby odwołanie. Jednakże, kary są stosowane tylko za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, a nie w przypadku nieuiszczenia opłaty parkingowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
/-/E. Makosz-Frymus /-/B. Popowska /-/E. Kręcichwost-Durchowska
MZ