Uzasadnienie
Prezydent Miasta P. w dniu [...] stycznia 2005r. wydał decyzję Nr [...], w której działając na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr228, poz. 2255 ze zm.) odmówił A. B. przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania synów P. i K. A. Podstawą tego rozstrzygnięcia był fakt, iż A. B. wraz z synami przebywała w Wielkopolskim Centrum Pomocy Bliźniemu "Markot", które zdaniem organu pierwszej instancji jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie o jakim mowa w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Tym samym organ uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka uzasadniająca odmowę przyznania zasiłku rodzinnego, która wymieniona została w art. 7 pkt 1 wskazanej wyżej ustawy.
A. B. odwołała się od powyższego rozstrzygnięcia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.. W odwołaniu Strona wskazała na fakt, iż jest matką samotnie wychowującą dwójkę dzieci, z którymi przebywa w ośrodku "Markot", który zapewnia im mieszkanie oraz wyżywienie a nie zapewnia odzieży, obuwia i podręczników szkolnych dla uczących się synów. Ponadto A. B. wskazała na fakt, iż pomimo zasądzonych alimentów nie uzyskuje żadnego wsparcia finansowego na utrzymanie dzieci ze strony ich ojca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania w dniu [...] lutego 2005r. wydało decyzję Nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że bezspornym jest pobyt Strony wraz z dziećmi w placówce Wielkopolskiego Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar" przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Strona w placówce "Monar" zapewnione ma całodobowe utrzymanie, w związku czym na podstawie art. 7 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje jej zasiłek rodzinny.
A. B. kwestionując decyzje organu odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, iż Wielkopolskie Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar - Markot" zapewnia tylko zakwaterowanie i wyżywienie. Powyższe oznacza, że skarżąca będąc osobą bez środków do życia nie ma środków na m.in. na zakup podręczników i przyborów szkolnych oraz odzieży i obuwia dla dzieci. Jednocześnie skarżąca powołując się na treść przepisu art. 7 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdziła, że placówka "Monar" jako zaspokajająca wyłącznie potrzeby w zakresie zakwaterowania i wyżywienia nie może być traktowana jako placówka zapewniająca całodobowe utrzymanie w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, iż zaskarżona decyzja w przedmiocie świadczenia rodzinnego nie należy do właściwości sądów administracyjnych i postanowieniem z dnia 22 lipca 2005r. odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 16 listopada 2005r. uchylił wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Skarżąca pismem z dnia 16 grudnia 2005r. (k.51 akt) zwróciła się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, co przy braku reakcji Samorządowego Kolegium Odwoławczego na pismo z dnia 21 grudnia 2005r. (k. 57 akt) w zakreślonym przez Sąd terminie, oznacza, iż sprawa mogła być skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył więc, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr228, poz. 2255 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje m.in. rodzicom i ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Zasiłek ten nie przysługuje jednak, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej (art. 7 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkoła wojskowa lub inna szkoła zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego bezspornym jest, że A. B. wraz z dwójką dzieci przebywa w Wielkopolskim Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar - Markot" w P. przy ul. [...]. Zdaniem organów administracyjnych pierwszej jak i drugiej instancji ośrodek ten jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, wymienioną w art. 3 pkt 7 ustawy, w związku z czym Skarżącej na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje zasiłek rodzinny.
Zwrócić należy jednak uwagę na to, iż nie ma definicji legalnej pojęcia całodobowego utrzymania. Zdaniem Sądu koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (zob. L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów - komentarz" Toruń 2002r. s. 77).
W potocznym znaczeniu sformułowanie całodobowe utrzymanie obejmuje wyżywienie i zakwaterowanie. Podkreślić należy jednak, iż celem regulacji zwartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest wspieranie rodziny w realizacji jej funkcji ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wychowawczej, opiekuńczej i edukacyjnej. W związku z tym kryterium dochodowe warunkujące dostęp do świadczeń rodzinnych zawarte w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uwzględnia również konieczne wydatki na żywność, mieszkanie oraz odzież, obuwie, edukację i ochronę zdrowia, które zdeterminowane zostały potrzebami rozwojowymi i integracyjnymi dzieci.
Ponadto wskazać należy na to, iż z art. 3 ust 7 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie jest również szkoła wojskowa lub inna szkoła zapewniająca nieodpłatnie pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie i umundurowanie.
Z powyższego zdaniem Sądu wynika, iż instytucjami zapewniającymi całodobowe utrzymanie są instytucje zapewniające nie tylko zakwaterowanie i wyżywienie, lecz również odzież, obuwie i ochronę zdrowia, w szczególności jeżeli chodzi o zaspokojenie potrzeb dzieci i wiąże się ze wsparciem rodziców znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej w wykonywaniu ciążącego na nich obowiązku wychowania i opieki nad dziećmi.
Mając więc na uwadze deklarowany przez Skarżącą brak jakiegokolwiek dochodu w okresie poprzedzającym złożenie wniosku (k. 9 akt adm.) oraz zakres świadczeń na rzecz osób korzystających z pomocy Wielkopolskiego Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar -Markot", wynikający z nadesłanego na wezwanie Sądu kontraktu osoby bezdomnej, regulaminu domu i Statutu Stowarzyszenia "Monar" (k. 52 - 56 akt sądowych), A. B. na mocy art. 4 ust 2 ustawy o pomocy społecznej uznać należy za uprawnioną do korzystania z zasiłku rodzinnego.
Zwrócić należy również uwagę na to, iż ani Prezydent Miasta P. ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekając w sprawie nie ustaliły faktycznego zakresu świadczeń realizowanych w Wielkopolskim Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar - Markot", w którym przebywa Skarżąca wraz z dziećmi, co w świetle przepisu art. 7 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi naruszenie ciążącego na organach obowiązku, wynikającego z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 30, poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym organy administracyjne prowadząc postępowanie podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Nadto wskazać należy, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności podnoszonych w odwołaniu, iż ośrodek "Monar - Markot", w którym przebywa Skarżąca, oprócz wyżywienia i zakwaterowania nie zapewnia innych świadczeń, w tym m.in. odzieży, obuwia. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności podnoszonych przez Stronę, które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając zatem na uwadze treść art. 7 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu przytoczonej przez Sąd wykładni przepisu art. 3 pkt 7 tej ustawy, organ administracji rozpoznając ponownie sprawę w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego powinien sprawdzić faktyczny zakres świadczeń gwarantowanych przez Wielkopolskie Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar - Markot" w P. przy ul. [...]. Zasadnym przy tym wydaje się sięgnięcie m.in. do Statutu Stowarzyszenia "Monar", regulaminu obowiązującego osoby korzystające z pomocy ośrodka oraz innych dokumentów kształtujących obowiązki Wielkopolskiego Centrum Pomocy Bliźniemu "Monar - Markot".
Sąd na podstawie art. 145 §1 ust 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
/-/B. Popowska