Uzasadnienie
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich decyzją z [...] lutego 2004 r. nr [...]działając min. na podstawie art. 36 i 40 ust. 12 i 13 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2000r. nr 71 poz. 838 ze zm.) oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. nr 6 poz. 33 ze zm.) nałożył na J.T. karę pieniężną w kwocie 3823, 56 zł za zajęcie pasa drogowego przy ul. J.M. w P. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. W uzasadnieniu wskazano, iż opłatę naliczono za okres od dnia wszczęcia postępowania tj. 01 stycznia 2004 r. do złożenia wniosku przez stronę o zezwolenie na zajmowanie pasa na dalszy okres tj. do dnia 12 lutego 2004 r. Opłatę naliczono za ustawienie kiosku handlowego o powierzchni 23,4 m2.
Odwołanie od tej decyzji wniosła J. T. Strona nie kwestionowała, że poprzednie pozwolenie na zajmowanie pasa jezdni wygasło z dniem 21 grudnia 2003 r. Strona jednak złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajmowanie pasa drogi i wniosek za okres od 01 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2004 r. nie został jeszcze rozpoznany, chociaż strona otrzymała zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa od 12 lutego 2004 r. W ocenie odwołującej nałożenie kary jest krzywdzące, bo opóźnienie było wynikiem rozmów i uzgodnień z przedstawicielami Międzynarodowych Targów [...] na nową lokalizację kiosku.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego w niespornych okolicznościach nałożenie kary znajduje uzasadnienie w przywołanych przez organ I instancji przepisach prawa. Niespornym bowiem było, że strona wniosek o zezwolenie na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego za styczeń i część lutego złożyła z opóźnieniem. W okresie zatem od 1 stycznia 2004 r. do 12 lutego 2004 r. zajmowała pas z przekroczeniem terminu określonego w dotychczasowym zezwoleniu. Wysokość stawki nie była kwestionowana, a wynika ona z przywołanych wcześniej przepisów ustawy o drogach publicznych i przepisów do owej ustawy wykonawczych, a nadto z postanowień uchwały zarządu miasta P. nr [...] z [...] maja 1999 r w sprawie określenia stref podwyższonych opłat za ustawienie reklam oraz obiektów handlowych w pasie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania. Skarżąca nie kwestionując ustaleń faktycznych, ani wysokości nałożonej kary podkreślała, że w dotychczas otrzymywanych decyzjach nie pouczono jej o konsekwencjach opóźnienia w złożeniu wniosku o przedłużenie zajęcia pasa drogowego. Nadto o wszczęciu postępowania zawiadomiono ją dopiero pismem-decyzją z [...] lutego 2004r. Według strony gdyby zawiadomienie o tym postępowaniu nastąpiło niezwłocznie, to mogłaby też niezwłocznie jeszcze przed [...] lutego 2004 r. złożyć skuteczny wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i wówczas ewentualna kara byłaby daleko niższa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Procedując w tej sprawie organ I instancji dopuścił się obrazy podstawowej zasady postępowania administracyjnego – zasady prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zagwarantowania każdej stronie czynnego udziału i to w każdym stadium postępowania oraz umożliwić stronie jeszcze przed wydaniem decyzji możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ta zasada ma na celu czynny współudział strony w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w hipotezie art. 7 kpa. Tymczasem w tej sprawie organ I instancji przed wydaniem decyzji nie tylko nie zawiadomił strony o możności zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia i nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady, ale w ogóle nie powiadomił strony, że jakiekolwiek postępowanie w przedmiotowym zakresie się toczy.
Według organu postępowanie to wszczęto z urzędu [...] stycznia 2004 r. lecz pierwszą czynnością o jakiej dowiedziała się strona w tej sprawie było doręczenie J. T. pisma zawierającego decyzję z [...] lutego 2004 r. o nałożeniu na nią kary pieniężnej. Decyzję tę doręczono stronie [...] marca 2004 r. W tych okolicznościach z samego zestawienia dat doręczenia decyzji z datą wszczęcia postępowania wynika, iż nie miała ona możności wypowiedzenia się w tej sprawie ani zajęcia stanowiska przed wydaniem niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Naruszenie ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez nie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu stanowi kwalifikowaną wadę procesową, która może być podstawą do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Takie naruszenie stanowi zatem podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 wymienionej procedury sądowoadministracyjnej, a rozstrzygnięcie w punkcie 3 podjęto zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/ M. Dybowski
MB