Uzasadnienie
H.B. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] listopada 2016 r. ustalającą odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa działki przeznaczonej pod realizację inwestycji drogowej.
Na rozprawę, która odbyła się 24 kwietnia 2016 r., stawił się przedstawiciel Stowarzyszenia Mieszkańców Gminy [...] i wniósł o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wskazując na uregulowania regulaminowe, w szczególności na art. 2 pkt 10 i art. 4 pkt 6.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej: "P.p.s.a."], osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika – stosownie do art. 33 § 2 P.p.s.a. - może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Ustalenie przez sąd, czy zakres działalności statutowej (regulaminowej) danej organizacji społecznej uzasadnia jej udział w postępowaniu, powinno sprowadzać się do porównania zakresu całokształtu działalności z przedmiotem danej sprawy, w tym z uwzględnieniem zakresu złożonej w sprawie skargi (postanowienie NSA z 11 lipca 2013 r., II OZ 553/13, publ.
Lex nr 1345500). W sprawie, wobec wniosku Stowarzyszenia, jako organizacji społecznej, szczególnym rozważaniom należało poddać spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek dopuszczalności organizacji społecznej do udziału w sprawie. Innymi słowy, oceny zakresu regulaminowej działalności wnioskodawcy w kontekście przedmiotu niniejszej sprawy. I tak, jak na wstępie wskazano przedmiotem skargi jest decyzja rozstrzygająca o odszkodowaniu na rzecz skarżącej za przejęcie na Skarb Państwa nieruchomości skarżącej pod realizację inwestycji drogowej. Natomiast w zakresie regulaminowej działalności wnioskodawcy mieści się: propagowanie samorządności na terenie Gminy [...], środowiskowa promocja ww Gminy, współdziałanie z organami samorządu, współpraca z organizacjami lokalnymi działającymi na rzecz rozwoju form sportowej integracji młodzieży i rekreacji mieszkańców Gminy [...], ochrona dziedzictwa historycznego, promocja osób i organizacji mających w swoich celach działania na rzecz rozwoju gminy [...]; aktywizacja obywatelskich postaw mieszkańców wymienionej gminy, podnoszenie wiedzy i znajomości zasad aktywnego uczestniczenia w lokalnym samorządzie, opiniowanie zamierzeń i działań władz lokalnych oraz merytoryczna pomoc przy prowadzeniu postępowań i spraw administracyjnych swoich członków (art. 2 regulaminu Stowarzyszenia).
Przedstawione cele wnioskodawca realizuje przez podnoszenie wiedzy o formach aktywnego uczestniczenia w samorządzie lokalnym, organizowanie spotkań, prelekcji o tematyce samorządowej, fundowanie stypendiów, organizowanie pomocy prawnej dla mieszkańców [...], udział w formach życia politycznego gminy oraz udział przedstawiciela Stowarzyszenia w sprawach sądowych na prawach uczestnika (art. 4 regulaminu). Porównanie zakresu regulaminowej działalności wnioskodawcy, w tym w szczególności wskazanego celu określonego w art. 2 pkt 10 regulaminu Stowarzyszenia ("Merytoryczna pomoc przy prowadzeniu postępowań i spraw administracyjnych swoich członków) i sposobu jego realizacji określonego w art. 4 pkt 6 regulaminu Stowarzyszenia ("Udział przedstawiciela Stowarzyszenia w sprawach sądowych na prawie Uczestnika"), z przedmiotem sprawy (odszkodowanie) – ostatecznie musiało doprowadzić do odmowy dopuszczenia do udziału wnioskodawcy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony.
Z powyższego ewidentnie wynika bowiem, że sprawa skarżącej nie dotyczy zakresu regulaminowej działalności Stowarzyszenia. Żaden z wymienionych celów regulaminowej działalności wnioskodawcy i sposobów ich realizacji nie wiąże się z tematyką odszkodowań za odjęcie nieruchomości, ani nawet szeroko pojętą problematyką z zakresu nieruchomości. Inaczej ujmując, wymóg art. 33 § 2 P.p.s.a. dotyczący regulaminowej działalności wnioskodawcy, konieczny dla ustalenia, iż działalność ta dotyczy interesu prawnego skarżącej, nie mieści się w zakresie jego celów regulaminowych. Dopuszczenie wnioskodawcy do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. oparte na celu regulaminowym wskazanym przez wnioskodawcę, jak również sposobie jego realizacji, w istocie sprowadzałoby się do reprezentacji skarżącej w toku postępowania i obejścia regulacji dotyczących pełnomocnictwa w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nadto możliwości uczestnictwa w zasadzie w każdym postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się ze skargi członka Stowarzyszenia, bez względu na jego przedmiot. W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.